Nederlandse vrouwen krijgen veel vaker kanker

Nederlandse vrouwen krijgen veel vaker kanker in longen, hoofd-halsgebied, slokdarm, borst en huid dan gemiddeld in Europa. Dat is het gevolg van een andere leefwijze en van risicogedrag in het verleden (zonnen en roken). Dat blijkt uit promotie-onderzoek van Henrike Karim-Kos die woensdag promoveert aan het Rotterdamse Erasmus MC.

Archieffoto Beeld Thinkstock

De epidemiologe bestudeerde van een groot aantal typen kanker hoe vaak ze tussen 1989 en in 2009 werden vastgesteld en hoeveel mensen eraan overleden. Ze baseerde zich daarbij op de Nederlandse kankerregistratie en de doodsoorzakenstatistiek van het CBS. De afgelopen twintig jaar is het aantal nieuwe diagnoses van kanker verdubbeld naar bijna 96 duizend in 2010. Dat heeft vooral te maken met de toename van de bevolking en de vergrijzing, legt Karim-Kos uit. Kanker komt relatief veel bij ouderen voor. Maar zelfs als de cijfers voor die veroudering worden gecorrigeerd, blijkt sprake van een toename van ruim 20 procent.

Bij vrouwen is in 20 jaar tijd het aantal gevallen van longkanker bijvoorbeeld meer dan verdubbeld (naar ruim 4100 in 2009). Ook kanker van de slokdarm (46 procent meer), mondholte (52 procent hoger) en keelholte (29 procent extra) namen fors toe. Al die kankervormen houden verband met roken, verduidelijkt Karim-Kos. Bij slokdarmkanker speelt ook obesitas een rol. Nederlandse vrouwen zijn de afgelopen 20 jaar dikker geworden. In de jaren zeventig en tachtig hebben ze bovendien, vergeleken met andere landen, veel gerookt. 'Dat zie je tientallen jaren later terug in een stijging van bepaalde kankersoorten. Nu pas ontstaat langzaamaan een stabilisatie van het aantal nieuwe gevallen.'

Borstkanker
Ook het aantal gevallen van borstkanker is relatief hoog onder Nederlandse vrouwen. Dat heeft volgens Karim-Kos te maken met de goede screening (er worden meer gevallen opgespoord) maar ook met de veranderde leefwijze van Nederlandse vrouwen. 'Ze krijgen relatief laat hun eerste kind en geven weinig borstvoeding vergeleken met andere Europese vrouwen. Dat zijn risicofactoren voor borstkanker.' Ook behoren vrouwen in Nederland tot de langste in Europa. Langere vrouwen hebben meer kans op bepaalde typen kanker. Dat zou te maken kunnen hebben met groeihormonen.

Het aantal melanomen, een agressieve vorm van huidkanker, verdubbelde zowel bij mannen als vrouwen. Dat heeft vooral te maken met overdadig zonnen in het verleden, aldus Karim-Kos. Wie in de kindertijd een paar keer stevig is verbrand, heeft jaren later veel meer kans op een melanoom. 'En Nederlanders hebben, met hun lichte huid, net als andere Noord-Europeanen een groter risico op verbranding.'

Kanker mag dan vaker voorkomen, de sterfte aan de ziekte is mede door betere behandelingen gedaald. Van alle patiënten met dikke darmkanker bijvoorbeeld is na 5 jaar 60 procent nog in leven en dat is 6 procent meer dan 20 jaar geleden. Ook bij leukemiepatiënten is de levensverwachting flink gestegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden