Nederland herdenkt slachtoffers: 'Hij huppelde naar zijn bevrijders'

Ter nagedachtenis aan alle oorlogsslachtoffers die tijdens en na de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen, is Nederland vanavond om 20.00 uur 2 minuten stil geweest. Op zo'n 1500 plekken in het land kwamen mensen bijeen om de doden te herdenken.

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima leggen een krans bij het Nationaal Monument op de Dam tijdens de nationale dodenherdenking. Beeld anp

Op de Dam in Amsterdam waren koning Willem-Alexander en koningin Máxima bij de nationale dodenherdenking. Even voor 20.00 uur legde het koninklijk paar een krans bij het Nationaal Monument. Ook onder anderen de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, de commandant der strijdkrachten en de Amsterdamse burgemeester, Eberhard van der Laan, legden een krans.

'De oorlog die geen verleden tijd wordt'
In een toespraak van Van der Laan stond de burgervader van Amsterdam stil bij de 'de oorlog die maar geen gewone geschiedenis wordt, geen verleden tijd.' Hij vertelde over hoe hij en zijn ouders de herdenking beleefden. 'Mijn moeder zat elk jaar na de dodenherdenking hard te huilen, mijn vader ging stil schoffelen in de tuin. Dat begreep ik niet, zó lang na de oorlog en nog zó van slag.' Later ging hij het wel begrijpen, nadat zijn moeder een boekje schreef over de oorlog. Hierin vertelde ze over sinterklaasavond in 1943 die ze met vrienden vierden uit het verzet. Zeven van de 12 die er die avond waren, werden ruim een jaar later door de nazi's gefusilleerd. 'Ruim 8000 verzetsstrijders gaven hun leven.'

Tijdens een herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk in Amsterdam hebben zondagavond zo'n 1700 overlevenden, nabestaanden en andere betrokkenen de oorlogsslachtoffers herdacht die sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en premier Mark Rutte waren hierbij aanwezig.

Schrijver Jan Terlouw, bekend van het boek Oorlogswinter, nam de jaarlijkse 4 mei-voordracht voor zijn rekening. '69 jaar geleden eindigde de grootste wereldbrand die de wereld heeft gekend. De grootste door mensen veroorzaakte wereldbrand.' Volgens hem vervagen de herinneringen aan de oorlog nauwelijks. 'Tot op de dag van vandaag spelen ze op, nestelen zich in onze kijk op het leven, hebben invloed op onze beslissingen. De jeugd voelt de enorme invloed die oorlogen hebben gehad op het leven van mensen uit wie ze is voortgekomen.'

Overzicht tijdens de Nationale Dodenherdenking bij het Monument op de Dam Beeld anp

Uitstervende generatie
Terlouw zei te behoren tot de 'uitstervende generatie' die de oorlog nog bewust heeft meegemaakt. 'Ik kan nog gemakkelijk het gevoel van vreugde en opluchting terugroepen dat we beleefden bij de bevrijding. Ik voel nog de ontzetting toen we kort daarna hoorden wat zich in de concentratiekampen had afgespeeld.' Hij vertelde over de dag waarop het dorp Wezep, waar zijn vader dominee was, eind april 1945 werd bevrijd. Hoe hij zijn vader, verre van sportief, uit de pastorie zag komen. 'Nu kwam hij de tuin in en hij huppelde. Nooit eerder had ik hem een stap zien hardlopen. Hij huppelde zijn bevrijders tegemoet.'

Tijdens de bijeenkomst zong het Nationaal Vrouw en Jeugdkoor. Aan het eind van de dienst klonk het zesde couplet van het Wilhelmus. Aansluitend aan de dienst, die ruim een half uur duurde, vindt de Nationale Herdenking op de Dam plaats.

Jan Terlouw, archieffoto Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden