Nachtlens drukt bijziend kinderoog in het gareel

Hoe komt een kind van zijn bijziendheid af? Met een bril? Of met slaaplenzen?..

Steeds meer kinderen moeten een bril of lenzen dragen omdat ze in de verte niet goed kunnen zien. Hoe het komt dat dit probleem groter wordt, is onbekend. Het vermoeden bestaat dat het vele televisie kijken en het langdurig naar het computerscherm turen mede hierop van invloed zijn.

Bij bijziendheid, ook wel myopie genoemd, krijgt de oogbol een ovale vorm doordat hij naar achteren groeit. Het licht valt via het hoornvlies en de lens niet meer op het netvlies, maar daarvóór. In de verte wordt alles wazig.

Bijziendheid is vervelend, zeker als de afwijking fors is. Het zou dus mooi zijn als bijziendheid in een vroeg stadium geremd kon worden. Uit dierproeven is gebleken dat de lengtegroei van het oog afneemt als het binnenvallende licht rondom de gele vlek voor het netvlies wordt geprojecteerd.

Op basis hiervan zijn speciale vormvaste nachtlenzen ontwikkeld. Deze vlakken het hoornvlies tijdelijk zo af, dat er overdag een scherp beeld ontstaat, met daaromheen een brandvlak iets voor het netvlies. Gedurende de nacht blijft zo’n zuurstof doorlatende lens constant op zijn plek zitten, waardoor het resultaat optimaal zal zijn.

Tijdens het Nederlands Contactlens Congres in Veldhoven stond deze nachtlens als middel tegen bijziendheid bij kinderen op het programma. Verschillende buitenlandse onderzoekers vertelden over hun bevindingen.

Een van hen was Pauline Cho van de Polytechnische Universiteit van Hongkong. Zij houdt zich sinds 2000 bezig met nachtlenzen, in een land waar meer dan 80 procent van de kinderen bijziend is. Volgens haar zijn jonge kinderen heel goed in staat zelf dergelijke lenzen in en uit te doen en houden zij zich doorgaans goed aan de afspraken.

Momenteel onderzoekt zij ruim honderd kinderen van 6 tot 12 jaar, van wie de helft als controlegroep een bril blijft dragen en de andere helft iedere nacht de lenzen indoet. De bijziendheid van de proefpersonen loopt uiteen van -0,5 tot -5 dioptrie. Nu, na een half jaar, blijkt dat de bijziendheid bij de kinderen met bril tweemaal zo snel toeneemt als bij de lensdragers.

Cho: ‘Als we in de toekomst het effect van deze lenzen beter begrijpen en vervolgens de vorm ervan kunnen optimaliseren, is het wellicht mogelijk om die achteruitgang nog verder te vertragen.’

Nederland telt inmiddels vele honderden bijziende kinderen met nachtlenzen. Marco van Beusekom, optometrist bij Visser Contactlenzen in Nijmegen en een van de initiatatiefnemers van het congres, heeft er ruim 150 onder behandeling. Net als veel van zijn collega’s is hij benieuwd of de winst ook beklijft als de kinderen zijn uitgegroeid en ze de nachtlenzen vanaf dat moment niet meer gaan dragen. Normaal gesproken stopt de achteruitgang van bijziendheid rond het 23ste levensjaar.

Van Beusekom waarschuwt er voor dat het dragen van lenzen gedurende de nacht een verhoogde kans op ontstekingen geeft. ‘Dat risico is heel klein, maar het gaat hier wel om kinderen. Daarom is het belangrijk dat zij de lenzen goed reinigen, altijd verse vloeistoffen gebruiken en iedere drie maanden voor controle naar de optometrist gaan.’

Minder enthousiast is Ton Rouwen, oogarts in het Universitair Medisch Centrum Utrecht en lid van de werkgroep Contactlenzen van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap.

Zelf meet hij een bepaald type nachtlenzen aan bij militairen, zodat ze overdag scherp kunnen zien. Maar ze moeten niet worden gebruikt als middel om bijziendheid bij kinderen te bestrijden, vindt hij.

‘Ik ben er enorm op tegen’, zegt hij. ‘Er zit een extra risico aan het ’snachts dragen van lenzen. En of je nou lenzen hebt voor een afwijking van -1 of -5, dat maakt voor het dragen ervan niets uit. Vind je een bril of lenzen echt vervelend, dan is laseren een veel veiliger methode.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden