Naar Kopenhagen of Malmö om de brug te zien

De nieuwe brugtunnelverbinding tussen Denemarken en Zweden (per 1 juli) biedt de toeristensector de gelegenheid beide landen als één regio te presenteren....

De route van zuidelijk Spanje naar het noordelijkste puntje in Scandinavië kan met ingang van 1 juli in haar geheel per auto worden afgelegd. Die dag gaat de vaste-oeververbinding tussen Denemarken en Zweden, de brug over de Sont, officieel open. En zoals dat dan volgens goed Deens gebruik gaat, mag enkele dagen eerder eerst het volk wandelen, fietsen en rennen over de nieuwe brug in een inmiddels nieuwe regio: de Sontregio, bestaande uit het Deense Seeland en het Zweedse Skåne, met in totaal 3,5 miljoen inwoners.

De brug verbindt de steden Malmö (250 duizend inwoners) en Kopenhagen (500 duizend), die dankzij een nieuwe treinverbinding nog maar een half uur van elkaar verwijderd liggen. Met de boot vergt dezelfde reis - op voorwaarde dat alle aansluitingen worden gehaald - toch al gauw anderhalf uur.

De Sontverbinding bestaat uit drie delen: vier kilometer tunnel aan Deense kant voor auto en trein, een - aangelegd - eiland met een lengte van vier kilometer en een bijna acht kilometer lange brug aan Zweedse zijde. Op die brug rijden de auto's boven en de treinen onder.

In de herfst van 1995 startten de werkzaamheden, die 4,8 miljard gulden hebben gekost (berekend op basis van de waarde van de gulden van dit jaar). Ter vergelijking: de Eurotunnel kostte 26 miljard gulden. De Europese Unie droeg 280 miljoen gulden bij aan het project.

De bouwers verwachten dat de brug over ongeveer dertig jaar is terugbetaald. In de eerste plaats door automobilisten die als niet-forens voor een enkele reis tachtig gulden neerleggen. Een enkele reis voor een auto met aanhanger of caravan kost iets meer dan het dubbele. Verwacht wordt dat het eerste jaar per dag 11.800 voertuigen de brug-tunnelverbinding tussen Denemarken en Zweden zullen nemen. Ook de Deense en Zweedse spoorwegen betalen hun deel: per jaar ongeveer honderd miljoen gulden.

Denen en Zweden hebben decennialang gediscussieerd over een vaste-oeververbinding. De eerste aanzet werd al gegeven rond 1870, toen ingenieurs dachten aan een spoortunnel als schakel in het internationale handelsverkeer, vertelt Markus Idvall, Europees etnoloog aan de universiteit van Lund. Rond 1930 wensten vooral Kopenhagen en Malmö voor de ontwikkeling van de regio een verbinding over de Sont. In de jaren vijftig mengden de regeringen van beide landen zich in de discussie, die inmiddels twee varianten had voortgebracht: een oversteek tussen Heling & lsquor;r en Helsingborg of de zuidelijkere variant tussen Kopenhagen en Malmö.

De brugtunnelverbinding biedt de toeristensector de gelegenheid twee landen als één regio te presenteren. Daarmee wordt overigens slechts aarzelend begonnen en dan nog alleen buiten Europa. 'In de Verenigde Staten en Japan biedt het ons nog meer dan voorheen de mogelijkheid ons te presenteren als gezamenlijk gebied, als Scandinavië. Dat deden we voorheen ook al, maar we merken nu dat de brug een enorme interesse wekt. Zelfs National Geographic is al komen kijken', zegt Kim Engelbrechtsen van Danmarks Turistråd in Kopenhagen.

De brug verbindt twee heel uiteenlopende gebieden: het bruisende stadsleven van Kopenhagen en de vrije natuur van zuid-Zweden. Dat verschil in 'product' brengt ook een verschil in beleving met zich mee. Zowel in Denemarken als Zweden keek de laatste jaren een ruime meerderheid van de bevolking uit naar de verbinding. Toch leeft de brug minder in Denemarken. Sara Stenberg van het ¿resundkomiteen: 'De Denen denken: ''Wij hebben Kopenhagen, dat is meer dan genoeg.'' De Zweden hebben het idee dat er aan de overkant meer te doen valt. Al geldt dat overigens alleen voor de Zweden uit het zuiden. In de omgeving van Stockholm en in het noorden zegt de brug nog weinig.'

De Zweedse toeristensector heeft voor dit jaar geen speciale campagnes op stapel staan. Daarvoor is het nog te vroeg, denkt Kristina Ericsson van Skånes Turistråd. De brug lijkt vooralsnog een attractie op zich. 'Volgend jaar komen we wel met een follow up, wanneer de aandacht wat verslapt is en er meer interesse is voor het gebied waarin de brug ligt. Nu willen alle toeristen alleen de brug zien.'

Wat Zweden betreft heeft Skåne heel wat te bieden: steden als Malmö, Lund en Helsingborg en vooral ongerepte natuur met kastelen, landhuizen en pittoreske vissersplaatsjes. Alleen al uit eigen land boekte Skåne vorig jaar bijna twee miljoen overnachtingen, met als belangrijkste buitenland Duitsland (107 duizend), Groot-Brittannië (50 duizend) en Denemarken (43 duizend). Nederland was in 1999 goed voor twintigduizend overnachtingen, iets minder dan de Verenigde Staten (21 duizend).

Denemarken trekt veel meer Nederlandse toeristen: in 1999 1,2 miljoen overnachtingen. Nederland is daarmee voor de Denen het vijfde toeristenland. Het aantal overnachtingen zal dankzij de nieuwe verbinding licht groeien, verwacht Liesbeth van Galen van het Deens Verkeersbureau, maar een spectaculaire stijging voorziet ze niet.

Welke regio zal uiteindelijk het meest profiteren? Beide evenveel, klinkt het heel diplomatiek vanuit Malmö en Kopenhagen, waar niemand zich nog aan prognoses wil wagen. Kristina Ericsson: 'Het is goedkoper om in een hotel in Malmö te verblijven.' Kim Engelbrechtsen: 'Er valt meer te beleven in Kopenhagen, dat zich niet voor niets presenteert als Wonderful Copenhagen. Maar we versterken elkaar en zullen dus beide profiteren.'

De brug tussen Denemarken en Zweden zal echter in de beleving van veel Europeanen toch vooral een brug náár Zweden zijn. 'En dat zal straks ook blijken uit de cijfers van vooral Zweden', zegt Liesbeth van Galen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden