Na twaalf jaar terug in de wereld

De 19-jarige Pablo Emilio Moncayo werd op 21 december 1997 door de Colombiaanse guerrillagroep FARC gegijzeld. Als 32-jarige kan hij nu verder met zijn leven....

AMSTERDAM Pablo Emilio Moncayo is niet langer drager van de weinig benijdenswaardige titel ‘de oudste gijzelaar van de FARC’.

De 32-jarige Colombiaanse sergeant, die dinsdag door de linkse rebellenbeweging werd vrijgelaten na ruim twaalf jaar gevangenschap, kan na 4.480 dagen ‘afwezigheid in de jungle’ weer proberen zijn plek in de samenleving terug te vinden.

Vlak nadat Moncayo door de FARC op een geheime locatie was overgedragen aan medewerkers van het Rode Kruis en Piedad Córdoba, een senator van de Colombiaanse oppositie die zich al jaren inzet voor de vrijlating van de gegijzelden, en per helikopter was overgebracht naar de luchthaven van de zuidelijke stad Florencia, sprak hij vooral zijn verwondering uit: ‘U heeft geen idee hoe verbazingwekkend het is om naar de beschaafde wereld terug te keren.’

Moncayo, gekleed in een uniform van het Colombiaanse leger, keek zijn ogen uit bij het zien van zijn familie – onder wie zijn 5-jarige zusje Laura Valentina, dat hij nog nooit had gezien – en viel zijn vader Gustavo meerdere keren in de armen.

De 59-jarige leraar kreeg de afgelopen jaren nationale en internationale bekendheid als El Caminante por la Paz (De Wandelaar voor de Vrede) wegens zijn lange marsen door Colombia en dertien andere landen om aandacht te vragen voor zijn gegijzelde zoon. Ook deed Moncayo sr. een beroep op de Colombiaanse president Álvaro Uribe een humanitair akkoord met de FARC te sluiten, waardoor gijzelaars met gevangen FARC-strijders zouden kunnen worden uitgewisseld.

Ruim 2.668 kilometer liep Gustavo Moncayo met ijzeren ketenen om zijn nek en armen, zoals gijzelaars van de FARC die soms in de jungle moeten dragen. Het was dan ook vol trots dat Pablo Moncayo, die zelf ook de ketenen droeg tijdens zijn gevangenschap, zijn vader symbolisch van zijn kettingen mocht bevrijden. Om hem vervolgens hartelijk en uitbundig te bedanken dat hij zo fel had gestreden om zijn vrijlating.

Moncayo, die opvallend opgewekt en energiek oogde, leek slechts eenmaal zijn humeur te verliezen. Toen hij door journalisten werd gevraagd naar zijn mening over de FARC, die ruim 45 jaar strijden voor een socialistische staat in Colombia en hun doel met aanslagen en ontvoeringen proberen te bereiken. ‘Wat ik over ze denk, zal niets aan de geschiedenis van Colombia veranderen. Ze lijken onzichtbaar, maar ze zijn er.’

Verder was Moncayo vooral de goedlachse, grappige en optimistische militair die de Colombianen na de bevrijding van de ex-presidentskandidate Ingrid Betancourt in 2008 waren gaan beschouwen als hét symbool van degenen die in de Colombiaanse jungle vastzitten. Moncayo werd ontvoerd op 21 december 1997, toen hij als 19-jarige onderofficier een aanval van tweehonderd FARC-strijders op een militaire post overleefde en samen met zeventien andere soldaten de jungle werd ingesleurd.

Pas na drie maanden mocht Moncayo zijn familie een teken van leven geven. In zijn brief vroeg hij zijn familie om standvastigheid. ‘Ik heb meer avonturen beleefd dan Indiana Jones en als ik ooit een film mag maken, komt hij in zijn hemd te staan.’

Moncayo vertelde hoe hij door rivieren had gewaad, allerlei vreemde soorten vlees had gegeten, het tijdschrift National Geographic las, schaakte en volleybalde, hangmatten had leren maken en hoe hij ‘vreselijk dik was geworden’.

Die ironie leverde hem onder Colombianen veel populariteit op. Herhaaldelijk viel de naam van Moncayo – die in maart 2009 ook nog eens symbolisch tot sergeant werd bevorderd – als de FARC besloten gijzelaars vrij te laten. Maar terwijl al zijn kameraden één voor één werden vrijgelaten, bleven Moncayo en José Libio Martínez – die nog altijd wordt gegijzeld – achter in de jungle.

Maar nu is Moncayo eindelijk vrij. ‘Welkom in het leven’ stond er op een bord om hem te begroeten. Veel Colombianen vragen zich af hoe lang het zal duren voor Martinez en 21 andere Colombiaanse militairen en politieagenten die door de FARC worden vastgehouden – de groep zogenoemde ‘ruilbare gijzelaars’ – net zo’n bord zullen mogen zien. De FARC vinden echter dat de Colombiaanse president Uribe nu aan zet is en een deel van de honderden gevangen FARC-strijders zou moeten vrijlaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden