De gids Lust & liefde

‘Na mijn PTSS-behandeling bleek ik een heel leuke vrouw naast me te hebben staan’

Beeld Saša Ostoja

Lodewijk, 65: 

‘Op mijn achttiende werd ik politieagent en later lid van een speciale eenheid. Ik herinner me hoe ik op zondagavond als het ware een aanloop nam om de hele week in blinde concentratie aan te kunnen en hoe ik op vrijdagavond doodmoe neerzeeg, nauwelijks in staat om te bevatten wat ik had meegemaakt. Laat staan dat ik me afvroeg wat mijn vrouw nodig had. Ik werd ingezet bij de schoolkaping in Bovensmilde en de gewelddadige krakersrellen in Amsterdam. Daar was ik. Maar wie ik was, wie ik echt was, daar ben ik pas over gaan nadenken toen er negen jaar geleden PTSS bij mij werd geconstateerd.

‘Ik heb jarenlang de liefde van anderen vermorst, ik wist niet wat ik ermee aanmoest. Genegenheid liet ik als het ware langs me afdruipen. Twee keer ben ik gescheiden en rond mijn veertigste ben ik voor de derde keer getrouwd. Nu weet ik: als je samen bent vraag je je af wat het is dat je bindt en dat deel moet je blijven voeden. Maar mij heeft het altijd ontbroken aan de ruimte mij in mijn vrouw te verplaatsen, mijn identiteit was alleen mijn werk. Het klinkt idioot wellicht, en volstrekt naïef, zeker voor een man met twee mislukte huwelijken. Je zou zeggen, dan heb je wel iets geleerd, maar ook mijn derde huwelijk heb ik lang gewoon ondergaan. 

‘Pas toen ik mijn psychische problemen niet langer kon verbergen en ik in behandeling ging, kreeg ik langzaam weer zin om naast me te kijken, letterlijk naast me te kijken. Al die tijd had ik in een dichte mist gezeten, zo kijk ik er althans achteraf tegenaan. En toen die mist flard na flard negen jaar geleden begon op te trekken, bleek ik tot mijn verrassing een heel leuke vrouw naast me te hebben staan.’

Liefde fluctueert

‘Op een drukke Koningsdag krijg je mij niet meer naar Amsterdam, menigten boezemen me angst in, ik kijk nooit meer naar films met geweld, en drink geen druppel alcohol meer. Na de PTSS-diagnose heb ik mijzelf beter leren kennen en mijn gevoeligheden weet ik nu te hanteren. Voor het allereerst begin ik iets van liefde te begrijpen: liefde is niet zo absoluut als liedjes en romantische films beweren, maar juist iets wat fluctueert, net als de waarde van goud. En het slagen ervan is maar voor een klein deel afhankelijk van de grootte van die liefde zelf, de omstandigheden waarin die liefde zich afspeelt zijn veel beslissender.

‘Ik heb intussen ander werk gevonden, zonder stress. Omdat ik mijn werktijden zelf kan bepalen sta ik iedere dag om vier uur op zodat ik ’s middags om half twee weer thuis ben. Ik kom binnen, vraag mijn vrouw naar haar dag en: ‘Zullen we samen even boodschappen doen?’ Dat kan ik ineens. Het is of ik opnieuw geleerd heb te dwalen, om me heen te kijken, waar te nemen, en ik voel me nu veel beter in haar gezelschap. Dan rijden we op zo’n gewone middag bijvoorbeeld naar de supermarkt en in twaalf minuten werken we elk ons deel van de boodschappenlijst af. En dat simpele soepele op elkaar ingespeeld zijn, iemand zo goed kennen dat je weet waar ze blij van wordt, bezorgt me keer op keer een gloeiend gevoel.’

Kostbare tevredenheid

‘De kring mensen om me heen is kleiner geworden, maar ik hoef ook niet langer de gevolgen van mijn harde werken te sussen met vakanties. Vroeger boekten we een reis naar een warm eiland, met een goed rijdend autootje erbij. Nu ik die nieuwe bepaald kostbare tevredenheid heb gevonden, interesseert dat me niet meer. En waar ik vroeger thuis mijn busje regelmatig naar een weiland reed om daar ongestoord in de verte te staren, gaan mijn vrouw en ik nu op een warme zomermiddag met een picknickmand naar het strand en blijven daar tot de zon onder is. 

‘Ik ben altijd gek geweest op onze dochter, maar ook in haar leven was ik vooral de toeschouwer en als vader geef ik mezelf een zesje. Nu zij volwassen is en ik afscheid heb kunnen nemen van mijn ego is ook de zware verplichting die ik altijd voelde om mijn gezin financieel te verzorgen, verdwenen. Orders, van anderen aan mij, van mij aan mezelf, maakten plaats voor verwondering en nieuwsgierigheid. Dichtgemetselde weken voor, ‘wat zullen we vandaag eens doen’.’ 

Gelucht

‘Toen ik een schadevergoeding kreeg voor de PTSS, voelde dat als erkenning. Maar mijn vrouw bleef onverminderd opgebrand en dat kwam niet alleen door haar werk. Als ze me de deur uit gezet had, had ik haar niks kwalijk genomen. Pas nu mijn hoofd gelucht is en de lucht geklaard, houd ik van haar om wie ze is, niet om wie ik wil dat ze is. Als ze Holland’s Next Topmodel aanzet roep ik niet langer hoe dom dat programma is, maar doe mijn oortjes in en luister naar muziek. Vroeger werd ik al boos als ze de chocolade had opgegeten en als ik iets uit de keukenlade wilde pakken en zij voor het aanrecht in de weg stond, ergerde ik me. Nu is van die irritatie geen kiem meer over en duw ik voorzichtig tegen haar heup en doet zij zonder een woord een stap opzij, zodat ik de keukenla kan openen en kan pakken wat ik zoek. En als mijn vrouw weer eens een gezegde verhaspelt, kan me dat niks meer schelen.

‘Ik ben veranderd en de liefde veranderde mee. Hoe ‘het’ hoort, een begrip dat nooit exact werd gedefinieerd, is niet langer beslissend. Samen maken mijn vrouw en ik passend wat wij willen. Als we samen in een bed willen slapen doen we dat, maar slapen we liever alleen, dan kan dat ook. Het is ons leven en het zijn onze manieren. Intussen breng en haal ik haar waarheen ze maar wil en als ze zich niet lekker voelt, zeg ik mijn weekend met de mannen gewoon af. Om het goed te maken, maar niet uit schuldgevoel. Mijn echte rijkdom is de zorgeloosheid. Op een natte camping ben ik gelukkig in een droog tentje.’

Op verzoek van de geïnterviewde is de naam Lodewijk gefingeerd.

Overleeft een liefde ziekte, een miskraam of vreemdgaan? In Van Twee Kanten interviewt Corine Koole twee partners apart van elkaar over een heftige gebeurtenis in hun relatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden