Moord heeft de kloof verdiept

De verhouding tussen moslims en niet-moslims is er sinds de moord op Theo van Gogh niet beter op geworden, blijkt uit TNS NIPO-onderzoek....

Vóór de aanslag op Theo van Gogh was de helft van deNederlanders bang voor een terroristische aanslag doormoslimfundamentalisten. Direct na de moord steeg dit percentagenaar tweederde. In de maanden daarna daalde dit weer naar 50procent.

Na de aanslag in Londen, op 7 juli van dit jaar, schoot deangst voor een aanslag weer omhoog: opnieuw toonde tweederde zichangstig.

Ondanks deze sterke fluctuaties in angstgevoelens, is het nietzo dat het afgelopen jaar meer Nederlanders negatief zijn gaandenken over moslims. Ruim eenderde stond voor de moord negatieften opzichte van moslims en dat is nu nog steeds zo. Ook directna de aanslagen oordeelde steeds één op de drie Nederlandersnegatief over moslims.

Een stabiel beeld derhalve.

Wel zien we dat de intensiteit van deze negatieve gevoelensis toegenomen. Lange tijd werden islamsceptici niet gehoord ofdurfden zelf niet met hun mening naar buiten te komen, uit angstvoor racist te worden uitgemaakt.

Deze leegte is het afgelopen jaar ruimschoots gevuld: hetbeestje mocht, nee moest, bij de naam genoemd worden.

Tot een toenadering heeft dit vooralsnog niet geleid.

Bij de autochtone Nederlanders bestaat zo goed als geen animode contacten met allochtonen en moslims aan te halen. Nog geenvijfde deel van de autochtonen zou zelf meer contact willen metallochtonen. De bereidheid in contact te treden met moslims enallochtonen is zelfs licht afgenomen. Terwijl uit veel onderzoek,onder andere van het Sociaal en Cultureel Planbureau, blijkt datcontact tussen bevolkingsgroepen nodig is om begrip en acceptatiete bewerkstelligen.

Ondertussen zitten de moslims - en met name de Marokkanen -in het verdomhoekje. Uit een recent TNS NIPO-onderzoek onderachthonderd allochtonen blijkt dat ruim een kwart van deMarokkanen en één op de zes Turken zich niet thuis voelt inNederland.

Veel allochtonen voelen zich gediscrimineerd. Bijna tweederdevan de moslims ervaart de berichtgeving over moslims in deNederlandse media als negatief. Dat is - volgens de moslims zelf- al sinds 11 september 2001 het geval.

Na de moord op Theo van Gogh werd de negatieve berichtgevingnog eens versterkt en veel van de moslims voelen zich tweederangsburger.

Zowel allochtonen als autochtonen trekken zich meer en meerterug in hun eigen (sub)cultuur. Bijna negen op de tienNederlanders voelen zich in de eerste plaats en in toenemendemate 'Nederlander' (en steeds minder Europeaan of wereldburger).

Van de Marokkanen en Turken voelt bijna 60 procent zich in deeerste plaats Marokkaan of Turk, dan Nederlander en dan pasEuropeaan of wereldburger. Opvallend is dat de 'dubbeleloyaliteit', waarover vaak wordt gesproken, nauwelijks blijkt uitons onderzoek. Marokkanen en Turken zijn trots op hun eigencultuur, hun normen en waarden en zoeken geborgenheid bij huneigen mensen en hun geloof.

Dit irriteert de autochtone bevolking. In het hardnekkigvastklampen aan de eigen cultuur, de traditionele kleding en desoms gebrekkige beheersing van de Nederlandse taal, ziet deautochtone Nederlander een afwijzing van de Nederlandsesamenleving.

Niet geheel onbegrijpelijk overigens, veel Turken enMarokkanen hebben ook kritiek op de Nederlandse manier van leven.

En zo zien we - een jaar na de moord op Theo van Gogh - eenNederland waar alles gezegd mag worden en gezegd wordt. Deafwijzing van moslims is bij een substantieel deel intensergeworden.

Moslims zoeken op hun beurt bescherming in hun eigen cultuuren treden de autochtone Nederlanders onvoldoende tegemoet.

Beide reflexen dragen niet bij aan het overbruggen van dekloof, integendeel.

Allochtonen en autochtonen, moslims en niet-moslims: haal uwhakken uit het zand!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden