Opinie

Moeders én vaders moeten creatief zijn en lef hebben

Voor wie begint aan kinderen is inleveren heel normaal. En onderhandelen met je partner, je collega's en je werkgever.

Vader met kindBeeld Cigdem Yuksel

Barbara van Erp en Femke Sterken hebben heel wat losgemaakt met hun artikel over de zwaarte van het moederschap. Bij vrouwen tenminste. Een mannenstem heb ik nog niet gelezen. Naar aanleiding van het tegengeluid van Elma Drayer laat de Volkskrant alleen vier vrouwen aan het woord.
Het is mijn indruk dat het vooral gaat om een 'probleem' van hoger opgeleide vrouwen die langer gestudeerd hebben en een of meer carrièrestappen gezet hebben alvorens aan kinderen te beginnen.

Bijna per definitie geldt datzelfde voor de partners met wie ze die kinderen krijgen. Mannen hebben denk ik even vaak een kinderwens als vrouwen, maar worden minder door de biologische klok beperkt in de mogelijkheid om die te vervullen. Zij zijn dus (nog) vaker tot uitstel geneigd. Als zulke stellen aan kinderen beginnen en een negen-tot-vijf werkritme hebben (voor echte carrièremakers eerder acht-tot-zes), dan moet er onderhandeld en gepland worden: waar en met wie worden zorg en opvoeding georganiseerd tijdens de werkuren, tijdens de normale overige waakuren, en onverhoopt tijdens doorwaakte nachtdelen met zieke of huilbabies.

Inleveren, Barbara en Femke, is dus heel normaal. Jammer dat jullie (nog) niet waarderen wat daar tegenover staat. Bij dat inleveren en herschikken zijn er niet alleen de diensten van stofzuigers, wasmachines en weggooiluiers, maar ook van ict. Die maakt in veel banen ook werken tussen vijf en negen mogelijk; dat vereist niet zozeer onderhandelen met jezelf of je partner, maar met je collega's en werkgever. (Zelf heb ik gewerkt in een sector waar het er niet toe deed of je overdag, 's nachts of in het weekend tentamens nakeek en colleges voorbereidde.)

Glazen plafond

Onder de vrouwen die de Volkskrant aan het woord laat zegt alleen Deb Appel iets over de rol van vaders. Dat die gemiddeld niet minder gaan werken na de geboorte van een kind zegt op zich weinig over hun inzet in huishouden en opvoeding. In een systeem waarin vrouwen structureel minder verdienen dan mannen, en het beleid inzake kinderopvang wisselt per jaarlijkse begroting, kan het rationeel zijn dat vrouwen eerder dan mannen korter gaan werken na hun bevalling(en).

Voor vrouwen én voor mannen die zich daar niet bij willen neerleggen is individuele creativiteit en lef nodig. Ik hoorde een recent verhaal van een jonge advocaat die op een groot kantoor zat in een traject om mogelijk partner te worden; als vader ging hij vier dagen werken, en kreeg bij zijn eerstvolgende functioneringsgesprek te horen: 'We twijfelen aan je inzet'. Het 'glazen plafond' is dus niet seksegebonden.

Een slimme moeder heeft een lange-termijnperspectief. Ze kijkt dus niet alleen naar haar latte-drinkende vriendinnen (een activiteit die trouwens prima met een kinderwagen verenigbaar is) maar weegt samen met haar partner hun pedagogische preferenties af tegen gezinsinkomen en carrière op de lange termijn. (En ja, ook tegen de niet geringe kans om weer alleenverdiener te worden.)

In de tijd dat ik medeverantwoordelijk was voor promotieprojecten hield ik de vrouwelijke aio's, als het onderwerp kinderen ter sprake kwam, altijd voor: Het komt nooit 'goed uit'. Niet tijdens het promotietraject, niet in je eerste en ook niet in je tweede baan. Maar onderschat niet je flexibiliteit als twintiger. Dus als je kinderen wilt, wacht niet te lang.

Jan Pen

Zelf bewaar ik nog een kopie van een brief van mijn eigen hooggeschatte promotor aan een van mijn werkgevers, waarin hij uitlegde dat het met mijn dissertatie niet zo vlotte omdat mijn vrouw ook zo nodig carrière moest maken. (De kinderen waren er al.) Tsja - om Jan Pen te citeren: Er is maar één economische wet - het moet uit de lengte of uit de breedte. Koken kan ik nog steeds niet, maar als kersverse oppas-opa bleek mij de routine van luiers omleggen nog helemaal in de vingers te zitten.

Barbara en Femke, ik wens jullie veel wijsheid, en jullie kinderen veel ouderlijke warmte toe. Maatschappelijke patronen van zorg en opvoeding zijn allang niet meer uniform, en individuele keuzes vragen moed. Maar voor wie ze wil zien, zijn er voorbeeldmoeders genoeg die kinderen en carrière gecombineerd hebben: de Rita Kohnstamms en de Neelie Kroesen (om alleen nog maar bij mijn generatie te blijven).

Evert Schoorl (1940) is oppas-opa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden