Lust & LiefdeOngelijkwaardig huwelijk

‘Mijn vrouw kwam van Mars, ik van Venus’

Van zijn felle ex-vrouw leerde Samuel (61) om minder soft te zijn - in zijn nieuwe relatie. 

Saša Ostoja

Samuel: 'Zeven jaar geleden stonden mijn vrouw en ik in de keuken toen mijn vrouw zei: 'Ik weet niet hoe het verder moet tussen ons. Misschien is het beter als we uit elkaar gaan.' Het was een droge opmerking, zonder emotie. Meer een constatering van wat we allebei wisten dan een donderslag bij heldere hemel. Ons huwelijk duurde op dat moment al 27 jaar. Het was alsof er langzaam maar zeker steeds kleine delen waren afgebrokkeld. Alsof ons huwelijk een zandkasteel was, en de tijd de golven die er tegenaan beukten, tot er niets meer van over was. Al klopt dat laatste niet helemaal. Want ook op dat moment in de keuken was er nog steeds een vorm van liefde tussen ons, of noem het respect of op zijn minst gezamenlijkheid. Een wederzijds mededogen dat werd gevoed door onze vier kinderen van 22, 20, 18 en 13 die natuurlijk niet zaten te wachten op een scheiding. Wij waren, niet alleen in de ogen van anderen, een warm nest. De beste herinneringen bewaar ik aan de vakanties en de weekenden op weg naar pretparken. Mijn vrouw bereidde alles voor, ik bedacht de uitstapjes. Van tevoren spitte ik een hele gids door en hup, daar gingen we, heerlijk in de Espace met z'n allen naar Madurodam. Kennelijk kan dat, het samen gezellig hebben met de kinderen en tegelijk machteloos toezien hoe de onderlinge verschillen steeds diepere geulen graven in je huwelijk. Mijn vrouw was temperamentvol. Mij zou je zachtmoedig kunnen noemen of, zoals zij zei: soft. Twee tegenstrijdige karakters die elkaar aanvulden in de begintijd en elkaar allengs steeds meer in de weg begonnen te zitten.

Ik herinner me een gebeurtenis die me ineens te binnen schiet en die illustreert hoe het gevoel van vrijheid en autonomie dat ze met haar grote mond aanvankelijk in mij losmaakte, gedurende de jaren omsloeg in beteuterdheid en ongemak. Het moet begin jaren negentig zijn geweest, nog voor de mobiele telefoon. Aan het einde van mijn werkdag raakte ik in gesprek met een vrouwelijke collega die vertelde dat ze opnieuw was gaan studeren. Haar enthousiasme begeesterde me, ik wilde weten hoe ze dat combineerde met werk en privéleven en ik bleef maar doorvragen. Intussen voelde ik dat het steeds later werd. Ik dacht: ik moet mijn vrouw bellen. Maar ik wist dat ze razend zou worden zodra ik hakkelend de zaak uit de doeken zou doen. En ik wilde geen figuur slaan tegenover mijn collega. Ik besloot mijn vrouw te bellen vanaf het station. Het was al half zeven toen ik daar arriveerde, normaal was ik rond die tijd allang thuis. Mijn trein kwam net aanrijden. Wat moest ik doen, zorgen dat ik zo snel mogelijk vertrok of toch even bellen? Ik koos voor het eerste, met als gevolg dat ik een withete vrouw tegenover me had die een volle kop koffie naar mijn hoofd gooide. Maar ik wist dat, als ik eerst had gebeld was ze ook boos geworden. Er was niet één keuze de juiste. Wij werden gegijzeld door onze verwachtingen. Dat is kennelijk wat een lang huwelijk doet. Onder het mom van liefde elkaar smoren en verdoven. Ik liep jarenlang op mijn tenen, maar verbond er geen echte conclusies aan. Want wij hadden toch zo'n leuk gezin. En het was ook vaak leuk. Iedere donderdagavond brachten mijn vrouw en ik met zijn tweeën door. Toen de kinderen nog klein waren, regelden we een oppas. Ook toen ze ouder werden, bleef de donderdag onze avond waarop we kookten en mooie gesprekken hadden en ik werd opgezweept door haar uitgesprokenheid.

En toch sneuvelden we. Zo kwetsbaar is liefde. Hoe zou die ook kunnen overleven in al die onbedoeld bruuske aanvallen van verschillende verledens, werk, kinderen, ambities, die totaal onverschillig staan tegenover de tederheid tussen man en vrouw. De seks schoot er al jaren bij in. Die hebben we gewoon uit handen laten vallen. Terwijl seks onmisbaar is voor verbinding. In zekere zin heb ik altijd geweten dat mijn vrouw geen grote liefde was. Ze was mijn eerste vriendin, ik was door haar gefascineerd. Zoals zij haar waarheid kon verkondigen, dat vond ik bewonderenswaardig. Ik leerde haar kennen toen ik toe was aan een vaste relatie. Zo begon het. Maanden na die keukenscène zeven jaar terug, toen we allang gescheiden waren, zei mijn vrouw: 'Ons huwelijk was een grote illusie.' Maar die bitterheid deel ik niet. De golf van warmte die ik in mijn huidige verhouding voel, heb ik bij haar nooit gehad, in die zin heeft ze gelijk. Aan de andere kant: is die warmte maatgevend? De afstand die er tussen ons was, zorgde ook dat we elkaar nooit de tent uit vochten. Dat bij ons alles om het gezin draaide, heeft de kinderen bepaald geen kwaad gedaan. Onze individuele pijn hebben ze niet gevoeld. Te lang heb ik gedacht: ik moet gewoon meer mijn best doen, dan komt het wel goed. Maar ik voelde me ook vaak tekort gedaan: toen mijn vrouw voorstelde een bureautje in onze slaapkamer te zetten zodat ik een plek voor mezelf had, vond ik dat zo lief. En nog geen week later ging ze dat bureautje gebruiken als plek waar ze 's avonds haar kleren overheen gooide en papieren legde die ze niet langer nodig had. Mij daarmee bijna letterlijk uitvlakkend.

Welbeschouwd was ons huwelijk er een tussen vrienden, niet tussen geliefden. Toch heb ik geen spijt. Vrouwen komen van Venus en mannen van Mars, zeggen ze. Bij ons was het net andersom. Mijn vrouw heeft me geleerd beter voor mezelf op te komen, minder soft te zijn. Misschien mede daarom is mijn nieuwe relatie een stuk gelijkwaardiger. Ik begrijp nu beter wat ertoe doet in de liefde: onvoorwaardelijke fysieke en geestelijke overgave zonder bang te hoeven zijn dat je op je kop krijgt.'

Op verzoek van de geïnterviewde is de naam Samuel gefingeerd. Ook geïnterviewd worden over liefde en lust? Mail een korte toelichting naar lust@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden