Interview João Varela

Migranten perspectief bieden, dat geluid mist oud-LPF’er João Varela bij Thierry Baudet

João Varela Beeld Casper Kofi

João Varela (44) zat in de Tweede Kamer voor de LPF. Hij onderschrijft nog steeds Pim Fortuyns strenge visie op immigratie. ‘Ik ken genoeg migranten die daar heel zakelijk in zijn: ik wil er iets van maken in dit land en niet worden aangesproken op de daden van andere allochtonen.’

João Varela zegt dat hij niet roomser dan de paus wil zijn. ‘De politiek is één grote marketingmachine. Dat Pim Fortuyn mij voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2002 op de tweede plaats zette van de kandidatenlijst voor de LPF – natuurlijk deed hij dat om te laten zien: wij zijn een brede volkspartij waarbij iedereen zich kan aansluiten.’

Deed hij het niet om te laten zien: kijk maar, ik ben geen racist?

‘Wat anderen denken is voor hun rekening. Op die lijst was ik niet de enige migrant. Ik ben Fortuyn gaan steunen om voor meer inclusiviteit in de samenleving te zorgen. Immigratie en integratie zie ik als communicerende vaten. Hoe meer immigratie, hoe minder aandacht over blijft voor de integratie van immigranten. Ik vond het belangrijk dat ze serieuzer werden betrokken bij de samenleving.

‘Ik ben zelf ook een immigrant, daarom heb ik een bovengemiddelde interesse in die groep. Schooluitval, werkloosheid, criminaliteit, de integratie van vrouwen: de overheid moest focussen op deze problemen. Meer immigratie betekende dat de aandacht over een grotere groep moest worden verdeeld en dat maakte de spoeling dunner. De bedoelingen van Pim werden vaak verkeerd begrepen. Hij streed juist voor nieuwe kansen van kwetsbare groepen.’

De LPF wordt gezien als een voorloper van de PVV en nu FvD. Hoe kan het dat jij het zo anders ziet?

‘Leefbaar Rotterdam haalde in 2002 35 procent van de stemmen in Rotterdam. Dat waren echt niet alleen maar boze witte mannen. Hetzelfde gold voor de LPF. Daar zaten ook genoeg Kaapverdische stemmers tussen, Surinaamse Hindostanen en andere allochtonen. Ik ken genoeg migranten die daar heel zakelijk in zijn: ik wil er iets van maken in dit land en niet worden aangesproken op de daden van andere allochtonen.

‘Het is vermoedelijk een verrassende constatering, maar niet alle migranten stemmen automatisch op partijen als GroenLinks of PvdA. Pim had een inclusieve boodschap. Hij was streng aan de voordeur en durfde de problemen te benoemen, maar uiteindelijk kwam dat ook ten goede aan de migranten. Hij wilde de boel rechttrekken, zodat de beeldvorming over hen veranderde. Gevoelsmatig zie ik dat niet bij de PVV.’

Na de provincialestatenverkiezingen van 20 maart werd gezegd dat Pim Fortuyn een opvolger had gekregen.

‘Van Fortuyn wist ik wat zijn horizon was, daar heb ik hem kritisch over bevraagd. Baudet ken ik niet persoonlijk, ik weet niet wat zijn bedoelingen zijn. In hem zitten elementen van Fortuyn. Hij zegt ook: minder immigratie. Daar zou ik zo graag achteraan willen horen: zodat we de immigranten die hier al wonen meer perspectief kunnen bieden. Maar dat hoor ik te weinig.’

Hoe kwam je naar Nederland?

‘Ik ben geboren op Santiago, het hoofdeiland van Kaapverdië. We leefden in een buitengebied en hielden koeien en schapen. ’s Avonds haalden we water uit de rotsen. Door de ogen van nu gezien klinkt het vrij primitief. In die tijd had ik geen vergelijkingsmateriaal.

‘Mijn vader ging naar Nederland om te werken, in de fabriek van Van Nelle. Eerst pendelde hij een paar jaar heen en weer. Op een dag hoorde ik dat ik naar Europa moest verhuizen. Daar had ik helemaal geen zin in. Ik was een jaar of 6.’

Waarom wonen alle Nederlandse Kaapverdiërs in Rotterdam?

‘We hebben veel affiniteit met de haven en de zee, dat zal meespelen. De goede verhalen over het tolerante klimaat in Nederland verspreidden zich snel. We leven in een gepolariseerd land, maar je kunt je hier wel vrij bewegen. Ik hoor weleens verhalen van donkere profvoetballers die in Rusland of in andere Oost-Europese landen hebben gespeeld. Dan is Nederland een paradijs.

‘Ik kan me voorstellen dat andere migrantengroepen in Nederland vaker terugkijken dan ik. Bij Nederlanders met Surinaamse of Antilliaanse roots zit er meer spanning op issues als Zwarte Piet, door de koloniale geschiedenis. Als ik in Lissabon woonde, zou het wellicht anders zijn. Kaapverdiërs en Angolezen zeggen weleens dat in Portugal onderscheid wordt gemaakt, dat het lijkt op een klassenmaatschappij.

‘Ik zoek het niet op. Het is niet zo dat ik naar Portugal ga met het idee: nou, ik ga eens kijken hoe ze me hier behandelen. Het zal heus gebeuren, ik ben niet naïef, maar mijn vizier is niet gericht op discriminatie. Ik denk er zo over: wat je uitstraalt, krijg je terug. In Nederland kan ik me weinig gevallen herinneren waarbij ik anders werd behandeld dan een blanke.’

‘Ik heb economie gestudeerd en kwam niet alleen op feesten van studenten of hockeyers, maar ook op Kaapverdische feestjes. Het maakt je leven rijker als je overal een kijkje in de keuken neemt, dan begrijp je waarom mensen bepaalde afwegingen maken. Nederlanders vinden het leuk om op vakantie nieuwe culturen te leren kennen, maar thuis kan dat natuurlijk ook. En als je uit een zwarte wijk komt, hoeft voetbal niet de enige optie te zijn, je kunt ook hockeyen of tennissen. We hebben een pluriforme samenleving, alleen mag er best wat meer bij de buren worden gegluurd.’

Nederlands

‘Terugkomen van vakantie.’

Kaapverdisch

‘Als bij Kaapverdiërs iemand overlijdt, zie ik een gemeenschapszin die ik bij veel Nederlanders nog niet heb kunnen ontdekken.’

Partner

‘Ze is Nederlands, maar het had net zo goed anders kunnen zijn. Het gaat erom dat je normen en waarden deelt en enigszins dezelfde interesses hebt.’

Blank of wit

‘Is mij om het even, het is maar net welke lading of emotie je aan een woord geeft.’

João Varela (Kaapverdië, 1974) zat van 2002 tot 2006 in de Tweede Kamer voor de LPF. Hij werkt als financial auditor en wil een belangrijke bijdrage leveren aan het digitaal inclusiever maken van Nederland. ‘Met name de groep kwetsbare ouderen zijn daarbij geholpen. Steeds meer consumenten verliezen de financiële regie over hun eigen leven. Ik zie een cruciale rol weggelegd voor het bankwezen. Banken zijn als dino’s die nu wakker beginnen te worden. Bedrijven als Adyen zijn allang in het gat gesprongen om betaalverkeer makkelijker te maken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden