Het eeuwige leven Mieke Mostermans (1958-2019)

Mieke Mostermans (1958-2019), een multitalent dat opgewekte kunst creëerde

Ze was al jong creatief en streefde in haar werk naar een positieve en opgewekte stemming. Het sociale aspect stond bij haar voorop.

Mieke Mostermans. Beeld Privéarchief

Begin jaren tachtig belandde kunstenares Mieke Mostermans vanwege een psychose in de isoleercel van een ggz-instelling. Ze werd een donker kamertje ingeduwd, er was een bed dat met klinknagels aan de vloer was bevestigd. Verder was het leeg. Ze had geen idee of die deur ooit weer open zou gaan.

‘Ik was bang, ik zocht troost maar ik kreeg het tegenovergestelde: afstand en kilte. Het was een nachtmerrieachtige ervaring’, vertelde ze vier jaar geleden in dagblad Trouw. Ze herinnerde zich nog de kartonnen hoeden die er lagen. ‘Die zette ik eerst op mijn hoofd, ik denk dat iedereen dat doet. Je snapt gewoon niet dat je daar je behoefte in moet doen.’ Een isoleercel heeft geen wc, ontdekte ze.

Toen dachten artsen nog dat agressieve en suïcidale patiënten het best konden worden behandeld met prikkelarme ruimtes. Nu weet iedereen dat het alleen leidt tot woede, machteloosheid en stress.

Mieke Mostermans creatief aan het werk. Beeld Privéarchief

Mieke Mostermans kwam zelf in de cliëntenraad van de ggz-instellingen terecht. Ze reisde door het land om over haar ervaringen te vertellen, hoewel ze zelf vond dat ze niet erg goed was in lezingen. Aan haar gedrevenheid mankeerde niets. Ze was een creatief multitalent dat in haar werk (keramiek, kunst op papier en gedichten) streefde naar een positieve, opgewekte stemming. Dat deed ze vooral door haar kleurgebruik dat zicht moest geven op ‘de optimistische kant van het leven met plezier, blijheid, troost en ontspanning’. Werk van haar is te vinden in galerie De Bollenstreek in Hillegom en galerie Beeldend gesproken in Amsterdam. Daarnaast schreef ze talrijke boeken en boekjes, waaronder een serie: elf boekjes met elf gedichten.

Vorige zomer voelde ze pijn in haar zij. Na onderzoek bleek het een lymfoom te zijn. ‘Niet de gunstige B-cel maar fatale T-cel-lymfoom’, zegt haar partner Robert Vodegel. Ondanks therapieën werd haar situatie niet beter. Ze overleed 10 april in haar woonplaats Vogelenzang bij Haarlem.

Ze werd hier ook geboren als een van de zes kinderen van een eierboer. Ze was al heel jong creatief. Na lessen keramiek en tekenen ging ze naar de kunstacademie St. Joost in Breda om zich daar verder te bekwamen. Ze werkte ook enige jaren in Noord-Brabant voordat ze terugkeerde in Vogelenzang. Van haar werk alleen kon ze niet leven. Daarom ging ze ook twee dagen per week lessen keramiek geven op het Creatief Centrum Bennebroek. De laatste zeven jaar was ze ook voorzitter van het Creatief Centrum. De huidige vicevoorzitter Renske Hoekstra zegt dat Mieke Mostermans ‘heel gevoelig was voor het creëren van een goede sfeer’. ‘Natuurlijk wilde ze mooie kunst maken. Maar het sociale aspect van de lessen stond bij haar voorop.’ Een oud-leerling noemt haar een lieve en stimulerende lerares die vaak ook onzeker was.

Tijdens haar voorzitterschap zorgde ze voor een heel nieuw onderkomen voor het creatief centrum. Ze had ook een unieke manier om haar werk te relativeren. In 2017 voltooide ze met het boek De scherven zijn heel haar opzienbarende schervenproject. ‘Mijn keramiek en mijn schilderwerk zullen vroeg of laat in scherven of snippers eindigen. De scherven kunnen dan op puinpaden terechtkomen, waar overheen gewandeld kan worden. Mijn keramieke potvormen zijn scherven in de toekomst. Ze nodigde mensen uit scherven mee te nemen bij een wandeling en met een foto of verhaal de plek vast te leggen. Mieke Mostermans was lid van The Living Museum in Bennebroek en de kunstenaarsvereniging KZOD.

Mieke Mostermans tijdens een strandwandeling. Beeld Privéarchief
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden