Het Eeuwige leven Miek de Langen (1930-2019)

Miek de Langen (1930-2019), oprichter van de allereerste Kinderrechtswinkel

Miek de Langen was hoogleraar en pionier in het jeugdrecht. Toch vond ze dat kinderen eigenlijk onder het gewone recht hoorden te vallen.

Ze was jarenlang hoog­leraar jeugdrecht in Amsterdam, maar ze zou zelf nooit kinderen krijgen of trouwen. ‘Misschien heeft ze daarom juist voor die richting gekozen’, zegt haar zus Hettie Paans-de Langen (91), zelf een moeder van vier kinderen die haar man op jonge leeftijd verloor.

Hettie woonde de laatste 38 jaar samen met Miek de Langen in een huis aan de Brouwersgracht in Amsterdam. In een pand naast dit huis opende Miek de Langen in 1985 de Kinderrechtswinkel, de allereerste in de wereld. Kinderen konden daar zonder bemoeienis van volwassenen (voor hen was het pand verboden terrein) voor vragen terecht bij studenten van de UvA, die hiermee theorie aan praktijk konden koppelen.

Italiaanse geneugten

Na haar pensioen was ze actief in diverse clubjes. Daarnaast had ze een huis in Umbrië, waar ze van de Italiaanse geneugten kon genieten. Miek de Langen, bekend en ­geliefd vanwege haar schaterlach, overleed 13 november op 89-jarige leeftijd.

Ze werd geboren in Wassenaar als jongste van de vier dochters van de belastingconsulent en latere hoogleraar belastingrecht Jan de Langen. De oorlog verstoorde haar schoolopleiding, maar in 1949 kon ze Nederlands gaan studeren in Amsterdam. Dat beviel haar niet.

Ze besloot over te stappen naar rechten. Nadat ze in 1956 was afgestudeerd, werkte ze eerst in het maatschappelijk werk, zodat ze iets van de praktijk zou weten. Constantijn Kelk, de latere hoog­leraar strafrecht in Utrecht, ontmoette haar voor het eerst in 1969 aan wat nu het Willem Pompe Instituut voor Strafrechtswetenschappen heet. ‘Ze deed daar onderzoek naar de observatie van kinderbeschermingspupillen. Haar werkruimte werd in het instituut de ‘Kinderkamer’ genoemd. In die tijd wilde ze een kinderhuis openen in een verbouwde boerderij te Echteld aan de Waal, waar ze toen woonde. Maar dat bleek onhaalbaar te zijn.’

De Langen promoveerde in 1973 op het proefschrift Recht voor jeugdigen, waarin ze kritisch stelling nam tegen het bestaande jeugdrecht, omdat dit onvoldoende ­rekening hield met rechten van kinderen. In 1976 werd ze benoemd tot hoogleraar aan de UvA. ‘Miek was een ware dochter van haar vader: hij had zich sterk gemaakt voor rechtsbeginselen in het belastingrecht, zij deed dat voor het jeugdrecht’, aldus Kelk.

‘Er zat een paradox in haar opstelling ten opzichte van kinderrechten. Ze opende een kinderrechtswinkel, terwijl ze eigenlijk vond dat de gewone rechtshulp er ook voor kinderen moest zijn. En ze pleitte voor de rechten van jeugdigen, maar was geen voorstander van het VN-kinderrechtenverdrag, omdat de algemene mensenrechtenverdragen op kinderen van toepassing moesten zijn’, zegt Stan Meuwese, collega bij de Raad voor het Jeugdbeleid.

Voordat ze de kinderrechtswinkel begon aan de Brouwersgracht, was ze mede-initiatief­nemer van de stichting Interlandelijke Adoptie, waarvoor ze verschillende malen kinderen uit Korea haalde voor Nederlandse adoptie-ouders. In 1992 ging ze met emeritaat.

Buitenmens

Haar zus Hettie noemt haar heel sportief. ‘Hoewel ze 38 jaar in Amsterdam woonde, was ze eigenlijk een buitenmens.’ Gelukkig had ze haar huis in Umbrië, waar ze altijd buiten wilde eten. Daar werd ze ook kenner van Italiaanse wijnen.

Met voormalige collega’s van de Raad voor het Jeugdbeleid had ze een muziekclubje, waar samen naar cd’s werd geluisterd. Toon van der Aa, een van de leden, herinnert zich haar als een eigenzinnige vrouw. ‘Ondanks al die avonden heb ik haar niet echt leren kennen, daar was ze te gesloten voor.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden