'Met Pasen moet paus de wereld recht in de ogen kijken'

Interview..

AMSTERDAM ‘De paus zou het probleem moeten oplossen, maar maakt inmiddels zelf deel uit van het probleem’, zegt Vaticaankenner Stijn Fens (44), die voor de KRO RKK al bijna twintig jaar ‘de paus doet’. Hij volgt de hoogste autoriteit van de rooms-katholieke kerk dagelijks en gaat mee met de reizen van de paus.

Sinds vorige week heeft de affaire rond seksueel misbruik in de katholiek kerk ook het Vaticaan bereikt. Paus Benedictus XVI zou in zijn vorige functie als curiekardinaal seksueel misbruik van tweehonderd dove kinderen door een Amerikaanse priester hebben ‘toegedekt’. In 2001 werd wel op zijn aandringen de meldplicht van misbruikgevallen verscherpt.

Kan een paus tot aftreden worden gedwongen? Is er een soort procedure voor?

‘Nee, eigenlijk niet. Daar zijn geen juridische regels voor. Er is wel over gefilosofeerd toen de gezondheid van paus Johannes Paulus II zo slecht leek te worden dat hij zelfs even niet meer leek te kunnen praten. Formeel zou het zo zijn dat een paus ontoerekeningsvatbaar kan worden verklaard door het College van Kardinalen die dan het gezag in de kerk overneemt.

Benedictus is al de 265ste opvolger van Petrus. In de 2000 jaar oude geschiedenis van de heilige vader zijn er toch wel eens voortijdig pausen aan de kant gezet?

‘Nee. Er is maar één geval bekend dat een paus zelf is afgetreden. Dat was paus Celestinus V in 1294. Hij werd door zijn opvolger Bonifatius III meteen in de kerker gegooid en stierf onder erbarmelijke omstandigheden.’

De Britse krant The Independent noemde de paus ‘De Grootste Zondaar’. Hoe schadelijk is de uitdijende zaak over seksueel misbruik voor het Vaticaan?

‘Het is nog onduidelijk in hoeverre de rooms-katholieke gemeenschappen in Zuid-Amerika en Afrika zich daar nu druk over maken. Maar duidelijk is dat het Vaticaan in grote verlegenheid is gebracht. De kerk blijft steeds achter de feiten aanlopen. Tot vorige week is er gezegd dat de onthullingen deel uitmaakten van een heksenjacht op de katholieke kerk. Daar zie je nu wel een kentering in.’

Wat moeten ze doen?

‘Volledige transparantie betrachten. En de paus moet zelf ook iets doen. Dat zou kunnen, volgende week in de Paasboodschap. De paus moet dan de wereld recht in de ogen kijken en zeggen dat hij zich erg diep schaamt voor al deze zaken. Een brief schrijven is niet meer voldoende in deze tijd van audiovisuele media. Hij heeft het tijdens zijn bezoek aan de VS gedaan. En daar werkte het wel.’

De paus is toch onfeilbaar.

‘Niet in zaken als het behandelen van klachten van seksueel misbruik. De paus is alleen onfeilbaar als hij ex cathedra uitspraken doet. Dat doet hij alleen in kwesties van geloof en moraal en dat is maar één keer in de laatste honderd jaar gebeurd.’

Kunt u zich voorstellen dat de paus aftreedt of is dat zoiets als dat God de Vader zou aftreden?

‘Nee. Daarbij kan ik mij niets voorstellen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden