Op het tweede gezicht Carrie Lam

Met Carrie Lam zal het niet goed aflopen

Beeld Javier Muñoz

Olaf Tempelman legt Bekende Buitenlanders op de sofa. Deze week: hoe het ook afloopt met Hongkong, zeker is dat het niet goed afloopt met Carrie Lam, de vrouw die door China werd uitverkoren als Chief Executive.

Ze gaan de straat op, ze gaan in nog groteren getale de straat op, ze gaan met een miljoen de straat op. Ze willen dat je besluiten terugdraait, woorden terugneemt, fouten toegeeft én aftreedt. Ze hebben pech: in een lange carrière in de Hongkongse ambtenarij kwam jij nooit op iets terug. ‘The lady’s not for turning’, luidt een fameuze poëtische zin over een ijzeren dame die evengoed over jou had kunnen gaan.

Carrie Lam, de eerste vrouwelijke Chief Executive van Hongkong, studeerde in Cambridge in de tijd dat Margaret Thatcher de eerste Britse vrouwelijke premier was. Het kan niet anders of zij herinnert zich hoe Thatcher onberoerd bleef toen Britse mijnwerkers een jaar lang moord en brand schreeuwden. De protesten in Hongkong zijn pas vier maanden bezig. Een dame die geen draaikont is, bewaart haar kalmte en laat zich niet intimideren. Net als wijlen Thatcher staat Lam bekend om een formidabele stressbestendigheid en vier uur slaap per nacht.

Er zijn ook verschillen tussen deze sterke vrouwen. Thatcher was ideologisch gedreven en democratisch gekozen. Lam verwierf het adjectief ‘sterk’ in een loopbaan als uitvoerder. In de lastigste omstandigheden slaagde zij erin van A naar B te gaan zonder een krimp te geven. Dat de Volksrepubliek China in 2017 haar kandidatuur voor de post van Chief Executive steunde, laat zich verklaren. Als A ‘Hongkongs systeem’ is en B ‘China’s systeem’, dan kun je je geen idealer Hoofd Uitvoering wensen.

Verdoemd

Ach, dat ‘één land, twee systemen’-principe was sinds de Britse overdracht van Hongkong verdoemd. Twee systemen kunnen lastig naast elkaar bestaan als het ene systeem honderdduizend tanks en een geavanceerd repressieapparaat heeft en het andere alleen betogers. China heeft buiten zijn grenzen al niet veel op met ‘andere systemen’, laat staan in een eigen Speciale Bestuurlijke Regio. De uitholling van Hongkongs vrijheden begon jaren vóór Lams aantreden. Eind 2014 kwam het onder haar voorganger ook tot massaprotesten.

Waarom richt zoveel woede van betogers zich dan tegen de persoon van Lam? Misschien heeft het te maken met het feit dat zij in tegenstelling tot voorgangers niet eens pretendéért Hongkongs systeem tegen Dat Andere Systeem te beschermen – haar kleeft nooit iets schimmigs of ambivalents aan, steeds weer schenkt ze klare wijn.

De vrouw die nooit op iets terugkomt, moest vorige maand na een telefoontje uit Beijing de uitleveringswet intrekken die de massaprotesten in juni in gang had gezet. Er wordt gezegd dat ze liever zou aftreden dan nog een keer zwichten, maar dat de Chinese machthebbers dat niet willen. Als ze aftreedt, is dat een overwinning voor de betogers en kan hun enthousiasme op de rest van China overslaan. Lam moet blijven zitten, in de hoop dat de protesten net als in 2014 uitdoven. Die Hongkongse betogers zijn echter vijf jaar ouder en wijzer – die hebben uit 2014 geleerd dat de Chinese overname verder gaat zodra ze met demonstreren stoppen.

Niemand weet hoe het zal aflopen met Hongkong. Met Carrie Lam zal het niet goed aflopen. Als Beijing kiest voor inbinden, is zij de vrouw die te lang haar poot stijf hield. Als Beijing tanks stuurt, is zij de vrouw die er niet in slaagde China’s wil op te leggen zonder dat daar tanks voor nodig waren. ‘The lady’s not for turning’ was een variatie van Thatchers speechschrijver Sir Ronald Miller op het toneelstuk The lady’s not for burning. Geen dame is er om te verbranden. Helaas, Carrie Lam wordt nu wel verbrand, door de demonstranten die haar portret in de fik steken, én overdrachtelijk door de machthebbers in Beijing.

MEER OP HET TWEEDE GEZICHT

Vorige week besteedde Op het Tweede Gezicht aandacht aan Jean-Claude Juncker, de scheidend voorzitter van de Europese Commissie die zijn dossierkennis aanlengde met meerdere glazen en meerdere regels Rilke. Against all odds raakte deze Luxemburgse sjoemelaar een beetje geliefd.

Greta Thunberg, het meisje dat in een tijdbestek van vijftien maanden veranderde van een ongelukkige middelbare scholier in een boegbeeld van de strijd tegen de opwarming van de aarde, lag ook al op de sofa. Ontdekt werd dat in haar persoon dingen samenkomen die haar uitzonderlijk geschikt maken als klimaaticoon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden