Column Arnon Grunberg

Men kan nauwelijks genoeg over Romain Gary horen

Jawel, de Franse schrijver Romain Gary (1914-1980) prees de waarheid en diepte in het ­verbond tussen man en vrouw. Maar hij vond overspel de slagroom.  

Verleden week schreef Daniela Hooghiemstra in de Volkskrant over de schrijver Romain Gary, geboren in Rusland, opgegroeid in Polen. Op zijn 12de ging hij naar Nice, waar hij Fransman werd. Men kan nauwelijks genoeg over Gary horen.

In een interview met Jacques Chancel uit 1975 vergelijkt hij zichzelf met een kameleon en Gary zegt dat hij gered is door de literatuur.

Hooghiemstra refereert aan dit recentelijk door Le Monde herdrukte interview. Zij legt de nadruk op het slot, waarin Gary Don Juan als de uitvinder van de consumptiemaatschappij beschouwt – misschien te veel eer – en waarin hij de ware Don Juan in een boer ziet die vijfendertig jaar lang twee keer per dag de liefde bedrijft met zijn vrouw.

Hooghiemstra prijst, vermoedelijk terecht, de waarheid en diepte die Gary zegt in het verbond tussen man en vrouw te vinden, al voegt hij eraan toe – dat vermeldt Hooghiemstra niet – dat overspel de slagroom is. (‘C’est très bon, la crème chantilly, mais enfin la vérité et la profondeur, c’est cette espèce d’équipe à deux…’)

Ook vertelt Gary over zijn relatie met de actrice Jean Seberg, 24 jaar jonger dan hij, en hij stelt dat negen jaar geluk in dit geval al perfect is. (‘Nous avons eu neuf ans de bonheur et pour un homme marié avec une vedette de cinéma de vingt-quatre ans sa cadette, neuf ans de bonheur, c’était parfait.’)

Adam Gopnik schrijft in The New Yorker dat Gary zichzelf opnieuw had uitgevonden, dat hij een fantastische leugenaar was, geobsedeerd door vrouwenbillen.

In 1980, na een lunch met zijn uitgever, maakte Gary een einde zijn leven. Zijn korte afscheidsbrief noemt Gopnik ‘mordantly funny’ (bijtend grappig): ‘Je me suis bien amusé, au revoir et merci.’ (Ik heb veel plezier gehad, tot ziens en bedankt.)

Vooralsnog vind ik dat het plezier moet worden voortgezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.