InterviewSamen borstvoeden

Melk van allebei je moeders, dat kan dus ook: ‘Voor de helft groeit ze van mij, die gedachte is heel bijzonder’

Froukje (links) en Hetty.Beeld Eva Roefs

Borstvoeding geven terwijl je nog nooit zwanger bent geweest: maar een paar honderd mensen doen het, maar het kan. Froukje en Hetty geven hun baby allebei borstvoeding, en hebben zelfs nog wat melk over.

Toen Hetty (38) en Froukje (28) bij de notaris zaten om het koopcontract te ondertekenen van hun nieuw te bouwen huis, legde Froukje hun pasgeboren baby aan haar borst. Niet veel later begon de baby te huilen. Dit keer gaf Hetty het meisje de borst. De notaris keek van Froukje naar Hetty, was even van zijn à propos, en ging met opgetrokken wenkbrauw verder met de uitleg van het contract. Zulke verbaasde blikken zijn Hetty en Froukje wel gewend, want zij geven als een van de weinige vrouwenstellen in Nederland sámen borstvoeding – de biologische moeder, maar ook de moeder die níét heeft gebaard.

Hetty is werkzaam als webdeveloper en Froukje is muziekdocent. Ze zijn vijf jaar samen; ze ontmoetten elkaar in 2014 bij een amateurmusical waar ze allebei in speelden. Al snel was het aan. ‘Omdat het niet via de natuurlijke weg kan, hadden we het al snel over kinderen’, vertelt Froukje, ‘Hetty is tien jaar ouder dan ik, dus de biologische klok tikte ook.’ Hetty: ‘Omdat ik ouder ben, zou ik het kind baren. Onze intentie is dat Froukje de volgende baby krijgt van dezelfde donor, een vriend van ons.’ Het baren zou dus eerlijk verdeeld worden, maar Froukje begon zich wel af te vragen of ze met hun eerste kind dezelfde band zou krijgen als Hetty. Froukje: ‘Hetty zou alle voedingen doen, zou de hele tijd de baby tegen haar blote huid voelen. Ik dacht dat het een verschil kon maken als ik haar ook aan mijn borst zou kunnen leggen. Tijdens mijn eerste studie, geneeskunde, heb ik een college gehad over een medicijn waardoor mensen, ook mannen trouwens, melk gaan produceren. Dat gaat dan niet om een volledige melkproductie, soms slechts een paar druppels, maar vaker toch genoeg om ook te kunnen voeden. Toen ik opzocht of er mensen waren die op deze manier borstvoeding geven, bleek dat een paar duizend vrouwen wereldwijd doen aan relacteren: met het medicijn de borstvoeding opnieuw opwekken nadat ze er al een tijdje mee waren gestopt.’

Wat Froukje wilde lag nog een stuk ingewikkelder, zij wilde induceren: borstvoeding opwekken zonder ooit zwanger te zijn geweest. ‘Er zijn volgens mij maar een paar honderd mensen op de wereld die dit doen. Dat zijn er ieder geval genoeg om er een protocol voor op te stellen dat ik kon volgen, en er is een internationale Facebookgroep. In Nederland is de groep heel klein; het aantal mensen dat aan induceren doet is hier op één hand te tellen. Ik ging erover lezen en kreeg steeds sterker het gevoel: ja, dit wil ik. Ik wilde graag dat als ik ergens met de baby zou zijn, mensen zouden zien dat ik óók een moeder ben. Ik wilde me graag een volwaardige moeder voelen en borstvoeding geven zou daaraan bijdragen. Ik begon er steeds vaker over tegen Hetty.’

Die reageerde in eerste instantie niet bijster positief. Hetty: ‘Ik zag beren op de weg. Het was al heftig; er kwam een baby, we zouden gaan verhuizen en dan werd het allemaal nóg complexer. Ook was ik huiverig omdat ik niet veel onderzoek vond naar het op deze manier opwekken van borstvoeding. Ik was bang dat Froukje veel medicijnen zou moeten sikken en hormoonbehandelingen zou moeten ondergaan, en dat dat invloed zou hebben op haar stemmingen, of haar persoonlijkheid. Dat vond ik een naar idee. Maar ik was ook bezorgd dat het niet zou werken. Het zou een teleurstelling zijn als we er veel energie in zouden stoppen en het dan mislukte.’

Froukje: ‘Ik werd er heel verdrietig van dat haar eerste reactie niet positief was.’

Hetty: ‘Het leek me natuurlijk wel bijzonder als we samen borstvoeding konden geven, dat gevoel deelden we, en ik gunde het haar zeer. Ik begreep Froukje wel, ik begreep wel dat het meer als háár kind zou voelen als zij ook op die manier lichamelijk contact met de baby zou hebben.’

Om zich verder in de materie te verdiepen legden Froukje en Hetty contact met de internationale borstvoedingorganisatie La Leche League. Mensen met vragen over borstvoeding kunnen op het digitale platform van de organisatie ervaringen delen. Ook adoptiestellen, lesbische vrouwen en transgenders kunnen er terecht. Froukje: ‘Ik kreeg niet alleen antwoorden op mijn vragen maar ook steun van anderen die met hetzelfde bezig waren. Iemand postte een foto met: ‘Kijk, ik heb al zoveel milliliter melk.’ Dat was heel leuk om te zien. In eerste instantie was ik bang dat het heel ingewikkeld zou zijn en dat mijn melkproductie niet op gang zou komen. Naarmate ik meer ervaringen las, kwam ik erachter dat iedereen wel íéts produceert. Toen mensen zeiden dat het bij hen heel goed ging, durfde ik ervoor gaan. Ik dacht: ook al produceer ik vijf druppels, dat vind ik al bijzonder.’

Toen de beslissing eenmaal was genomen, moesten er voorbereidingen worden getroffen. Froukje: ‘Ik kon naar een huisarts gaan, maar die wist er waarschijnlijk niets over, want er is weinig over bekend. Of het zou me worden afgeraden. Over zulke ervaringen had ik ook gelezen, omdat er artsen zijn die vinden dat het onnatuurlijk is.’ Lachend: ‘Maar de baby hebben we ook op onze eigen manier in elkaar geknutseld, dus dit zou ook lukken. Bovendien is mijn moeder arts en heb ik zelf geneeskunde gestudeerd. Ik ben zelf het protocol gaan lezen op internet. En ik had het geluk dat mijn moeder de medicatie kon voorschrijven.’

Hetty: ‘Het protocol heet The Newman Goldfarb Protocols en is opgesteld door een gynaecoloog en een lactatiekundige. Er zijn verschillende protocollen: eentje zonder medicijnen, een versnelde en een standaard. Wij gingen voor het standaardprotocol.’

Beeld Eva Roefs

Froukje: ‘Het standaardprotocol hield in dat ik zeven maanden voor de geboorte van de baby begon met het slikken van de anticonceptiepil met het hoogste progestageengehalte. Tijdens een zwangerschap produceert het lichaam van een vrouw dat zelf. Als je dat nabootst door de pil te slikken, helpt dat progestageen de melkproductie te stimuleren. Dat was het hormoongedeelte. Zes weken voor de uitgerekende datum begon ik ook elke dag dertig milligram domperidon te slikken, van origine een anti-misselijkheidsmedicijn. Dat zorgde ervoor dat ik nog wat meer melk ging produceren. Daarnaast moest ik gaan kolven. In het protocol stond acht keer per dag, maar ik deed het vijf keer, omdat ik geen volledige melkproductie hoefde.

‘In het begin voelde het kolven heel raar, omdat er niks uit mijn tepels kwam. De derde dag zag ik er een soort glinstering uitkomen. Ik was zo blij, stuurde meteen een filmpje naar Hetty. Na dag vier had ik een druppel en vanaf toen kwam er elke dag tien milliliter bij.’ Hetty: ‘We ontwikkelden echt een routine; zij ging kolven en na afloop spoelde ik steeds de kolf schoon. We deden het echt samen. Heel bijzonder, omdat ik natuurlijk al hoogzwanger was. In het begin kwam er nog heel weinig melk, maar de laatste weken kwam de productie zo goed op gang dat we echt een voorraadje konden aanleggen. Wil je het zien?’

We lopen naar de vriezer, waar een lade vol ligt met ijsblokjeshouders die gevuld zijn met melk. Froukje: ‘Dit is in zes weken allemaal uit m’n borsten gekomen. Ongeveer acht liter, cool hè? Ik kolf niet meer sinds we uit het ziekenhuis zijn, we geven nu ‘gewoon’ borstvoeding, dus we weten nog niet wat we met deze voorraad gaan doen. Misschien doneren we hem aan mensen die zelf geen melk kunnen produceren.’

Als Hetty en Froukje even later weer aan tafel zitten, geven ze om de beurt borstvoeding terwijl ze vertellen over de eerste dagen na de bevalling. Hetty: ‘We hadden afgesproken dat ik de eerste paar dagen borstvoeding zou geven, maar ik kreeg onverwacht een keizersnee en belandde op de uitslaapkamer. Ik hoorde hoe hard de baby krijste en hoopte dat Froukje meteen borstvoeding zou geven.’

Froukje: ‘Ik zat te wachten, maar Hetty kwam niet, terwijl de baby heel hard huilde. Toen legde ik haar aan mijn borst. Het lukte meteen om borstvoeding te geven. Er kwam zelfs te véél melk uit mijn borsten, waardoor ik al snel weer moest stoppen. Het was heel bijzonder. De verpleegkundige wist niet wat ze zag.’

Inmiddels is hun dochter zes maanden oud en is het geven van borstvoeding door beide moeders routine geworden. Hoe is het voor Hetty om Froukje borstvoeding te zien geven?

Hetty: ‘Heel normaal, omdat het vanaf het begin zo is geweest. Ik had natuurlijk door al dat kolven al gezien dat er melk uit haar borsten kwam. Het was vooral spannend of er melk uit míjn borsten zou komen, omdat ik een borstverkleinende operatie heb gehad. Daardoor heb je kans dat je weinig melk produceert, maar ook dat ging gelukkig goed.

‘Per dag geven we samen tien tot twaalf keer borstvoeding. Dat is iets vaker dan normaal, maar we denken dat wij iets minder melk hebben omdat we allebei borstvoeding geven. We doen het om en om en dat gaat heel goed. We weten niet of onze dochter verschil merkt; ze wil bij ons allebei drinken en we merken niets van een voorkeur.’ Froukje: ‘De samenstelling van de melk is precies hetzelfde.’ Hetty: ‘Ja, en ze krijgt van twee ouders immuunstoffen binnen, dat is misschien wel extra beschermend.’

Omdat Hetty en Froukje met trots borstvoeding geven, doen ze het ook waar anderen bij zijn. Hoe kijkt de buitenwereld ertegenaan? Froukje: ‘Ik was wel even bang dat mensen het gek zouden vinden, omdat niemand hier ooit van heeft gehoord. Er zijn ook mensen die tegen hormonen zijn of die iets tegen gays hebben en vinden dat het hierdoor nog onnatuurlijker wordt. En in zekere zin is dat het ook, omdat je medicijnen gebruikt om de melkproductie op gang te brengen. Maar hoe erg is dat? Bijna al mijn vriendinnen slikken de pil. Is dat niet ook onnatuurlijk?’

Hetty: ‘Niemand heeft ooit iets vervelends gezegd. De meeste mensen zijn eerst verward, maar vervolgens enthousiast.’

Froukje: ‘Eigenlijk vindt iedereen het cool. En vrouwen met kinderen zeggen soms: wat chill dat je maar de helft van de keren borstvoeding hoeft te geven. Terwijl wij het nog heel vaak vinden.’

Hetty: ‘Als Froukje de volgende baby baart, zou ik het heel leuk vinden om ook borstvoeding te geven. We weten nu hoe het in z’n werk gaat.’

Froukje: ‘Het is het absoluut waard. Dat voelde ik al vanaf het moment dat ik haar voor het eerst aanlegde. Voor de helft groeit ze van mij, die gedachte is heel bijzonder.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden