McCaffrey staat pal in strijd tegen drugs

Deze week reist 'drugs-tsaar' BARRY McCAFFREY door Europa om het Amerikaans drugsbeleid te toetsen en ideeën te vergaren. Donderdag doet Clintons adviseur Nederland aan....

IN EEN Amsterdamse koffieshop zal hij zich niet laten zien. 'Dat zou een slecht beeld opleveren', aldus generaal buiten-dienst Barry McCaffrey, hoofd van het Amerikaans bureau voor drugsbeleid. 'Het is bovendien weinig leerzaam om mensen marihuana te zien roken.'

Wie deze week verwacht president Clintons belangrijkste adviseur op drugsgebied te kunnen inpalmen voor het Nederlands gedoogbeleid, zal van een heel koude kermis thuiskomen. McCaffrey is pertinent tegenstander van elke vorm van illegaal drugsgebruik.

Niet alleen zou hij enig begrip voor de Nederlandse tolerantie onmogelijk kunnen verkopen in Washington, maar ook zou dat tegen zijn natuur indruisen. McCaffrey is rechtlijnig, ronduit koppig volgens zijn critici, en alleen daarom al ziet hij geen reden tot herziening van zijn standpunt.

Het was dan ook geheel in stijl toen McCaffrey eind vorige week de woede wekte van de Nederlandse ambassadeur in de Verenigde Staten. De Amerikaan noemde het 'een regelrechte ramp' dat het in Nederland mogelijk was om ongestraft soft-drugs voor recreatieve of medicinale doeleinden te gebruiken.

Het is verleidelijk om militaire parallellen te trekken bij de beschrijving van McCaffrey's strijd tegen drugs in de Verenigde Staten. De vier-sterrengeneraal heeft een heroïsche carrière achter de rug, waarin hij driemaal werd onderscheiden met het purple heart. McCaffrey raakte gewond in Vietnam en speelde een bepalende rol in de Golfoorlog.

Kom bij hem echter niet om 'een oorlog tegen drugs'. De 56-jarige McCaffrey, die het 'verschrikkelijk pijnlijk' vond om zijn uniform voor burgerkleding te moeten inruilen, sprak bij zijn aanstelling in april 1996 liever van 'een campagne die tot de genezing van een ziekte zoals kanker moest leiden'.

En een 'drugs-tsaar', de titel die de gezaghebbende adviseur van de president automatisch krijgt opgespeld, voelt hij zich evenmin. 'Noem me een quarter-back', aldus McCaffrey. Een spelverdeler, die een succesvolle strategie uitstippelt, waarbij de hulp van talrijke pionnen onontbeerlijk is.

Decoraties draagt hij niet. Wel vermeldt een armband de naam van een tienermeisje dat aan een overdosis overleed. Het symboliseert McCaffrey's hoogste prioriteit: preventie en educatie onder de Amerikaanse jeugd. 'Meer mensen in de gevangenis stoppen is geen oplossing', aldus McCaffrey. 'Wie drugs wil bestrijden, moet met zijn kinderen aan de keukentafel gaan zitten en erover praten.'

Met dit doel voor ogen lanceerde president Clinton afgelopen week een grootscheepse publiciteitscampagne, die de komende vijf jaar vier miljard gulden zal kosten. Ongewoon harde reclamespots moeten ouders en kinderen doordringen van de risico's van drugsgebruik.

Clinton luistert naar zijn topadviseur. McCaffrey hield hem onlangs met succes van het voornemen af om een jarenlang verbod op federale subsidie aan schone-naaldenprojecten op te heffen. Het wekte de woede van talloze organisaties en politici, die verschaffing van schone naalden aan drugsverslaafden primair zien ter voorkoming van besmetting met het aids-virus.

Onderzoek heeft aangetoond dat dergelijke projecten amper tot meer drugsgebruik leiden, maar McCaffrey was niet te vermurwen. Hij zag het als een misleidende boodschap aan Amerikaanse jongeren. Dat volgens schattingen dagelijks 33 verslaafden door hergebruik van injectienaalden het aids-virus oplopen, woog daar niet tegenop.

Volgens McCaffrey's departement gebruikt zo'n 6 procent van de bevolking, oftewel zestien miljoen Amerikanen, illegale drugs. In 1979 was dat nog 14 procent. Vier miljoen Amerikanen staan te boek als 'chronische gebruikers'. Momenteel verblijven 1,7 miljoen mannen en vrouwen door drugshandel of -gebruik in de gevangenis.

Hoe jonger iemand alcohol of drugs gaat gebruiken, hoe groter de kans is dat hij of zij 'een leven vol ellende tegemoet gaat', is een van McCaffrey's stokpaardjes. Van cruciaal belang is het daarom volgens hem dat de leeftijd wordt verhoogd waarop kinderen aan deze middelen worden blootgesteld.

En dat kan alleen wanneer drugs als een sociaal probleem worden gezien. McCaffrey: 'In termen van tragedie zijn de consequenties van drugsmisbruik in de Verenigde Staten vele malen erger dan welke buitenlandse veiligheidskwestie ook.' Dit decennium zijn meer Amerikanen aan drugs bezweken dan als gevolg van de Vietnam-oorlog, zo is berekend.

Met tegenzin accepteerde zijn afdeling vorig jaar dan ook de opdracht om wetenschappelijk onderzoek naar de medicinale effecten van marihuana te verrichten. Zijn criticasters noemden dat bespottelijk en trokken een vergelijking met president Richard Nixon die de Watergate-affaire onderzoekt.

Tim Overdiek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.