Update

Máxima mag gewoon koningin worden

Het kabinet wil vasthouden aan het 'vaste gebruik' dat de echtgenote van de koning de aanspreektitel 'koningin' krijgt. Minister Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken) zei dat vandaag na de ministerraad. Een kamermeerderheid staat achter het standpunt van het kabinet.

FOTO ANP

Het kabinet ziet volgens Rosenthal geen reden af te wijken van de tradities en gewoonten. 'Ze zal geen koningin zijn, maar de aanspreektitel is koningin.' PvdA, GroenLinks en de Partij van de Dieren hadden ervoor gepleit dat Máxima geen koningin zou worden als Willem-Alexander straks koning wordt.

Een Kamermeerderheid van in ieder geval VVD, CDA, SP, D66, ChristenUnie en SGP staat achter Máxima als toekomstige koningin. 'Veel Nederlanders vinden het leuk dat Máxima koningin wordt en er is geen reden om te breken met de tradities', zei SP-Kamerlid Ronald van Raak.

Niet meer van deze tijd
Volgens de 3 linkse partijen is het niet meer van deze tijd dat de vrouw van de Koning automatisch koningin wordt. Daarnaast moeten vrouwen en mannen gelijk worden behandeld, en Claus mocht ook geen koning worden. 'Gelijke behandeling, ongeacht sekse, staat bij ons voorop. Daaraan moet je geen concessies doen', stelde Pierre Heijnen, woordvoerder Koninklijk Huis namens de PvdA-fractie.

Ineke van Gent van Groenlinks sprak van een 'seksistisch, achterhaald systeem'. GroenLinks is net als de Partij voor de Dieren tegen het systeem van automatische erfopvolging en aangetrouwd koningschap.

Gebruik
Rosenthal wees erop dat de Grondwet spreekt van 'de Koning' als staatshoofd, ook al is dat een vrouw. Voor de wet verandert er volgens Rosenthal dan ook niets als Willem-Alexander de troon bestijgt. 'Het is geen kwestie van regelen. Het gaat hier niet om besluiten die moeten worden genomen, maar simpelweg om iets wat gebruik zal blijken te zijn. En waar ook betrokkenen zelf zich in moeten kunnen vinden.'

Volgens Rosenthal zet het kabinet de lijn voort die toenmalig premier Wim Kok heeft uitgezet om aan dat gebruik vast te blijven houden. Maar in 2001, toen de politieke discussie speelde over Máxima, dochter van een omstreden Argentijnse bewindspersoon, werd in de Toestemmingswet voor het huwelijk niet vooruitgelopen op deze vraag. Kok liet de kwestie in het midden en gaf aan dat dit pas zou spelen op het moment van de troonswisseling. Ruim 2 jaar geleden werd uit een van de beste bronnen ook nog vernomen dat de kwestie nog steeds open lag. Rosenthal benadrukte dat de zaak op dit moment niet aan de orde is.

Traditie
CDA, ChristenUnie en SGP willen vasthouden aan de 'traditie' dat Nederlandse koningen een koningin aan hun zijde hebben. VVD en D66 zijn minder principieel, maar willen niet moeilijk doen. 'Een koning heeft een koningin, anders begrijpt mijn dochter het niet meer', zegt D66-leider Alexander Pechtold.

De vrouwen van de koningen Willem I, II en III waren in de negentiende eeuw ook gewoon koningin, stelt Ronald van Raak. De mannen van de koninginnen Wilhelmina (prins Hendrik), Juliana (prins Bernhard) en Beatrix (prins Claus) bleven in de twintigste eeuw wel prins.

Afstand van eerder standpunt
Heijnen en Van Gent nemen afstand van het standpunt dat hun fracties 10 jaar geleden innamen. In het debat over toestemmingswet voor het huwelijk tussen de kroonprins en Máxima, was toenmalig PvdA-fractieleider Ad Melkert toendertijd helder. Over het moment van troonopvolging door Willem-Alexander zei hij: 'Dan zal zijn echtgenote worden aangesproken als koningin Máxima.' Heijnen weersprak dat de PvdA Máxima de titel van koningin misgunt. 'Máxima is ook bij de PvdA bijzonder populair, maar we willen consequent zijn: Claus was ons even lief als Máxima ons dat nu is.'

GroenLinks-leider Paul Rosenmöller wees toen al op het gelijkheidsprincipe, maar liet ook weten dat het hem niet veel kon schelen. 'Wij vinden het van ondergeschikt belang.'





Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden