Grote verwachtingenMarion Bloem

Marion Bloem: ‘Ik was een durfal, onafhankelijk, en ik liftte vaak in mijn eentje’

Het leven: wat dachten we, wie waren we en hoe is het allemaal zo gekomen? Een gesprek aan de hand van foto’s. Deze week: schrijver en filmmaker Marion Bloem.

Eva Hoeke
Joyce en Marion (rechts) op schoot bij ouders Jacqueline en Alexander Bloem. Beeld Privéfoto
Joyce en Marion (rechts) op schoot bij ouders Jacqueline en Alexander Bloem.Beeld Privéfoto

Foto 1: Met zus Joyce op schoot bij vader en moeder

‘Hier zit ik met mijn zus Joyce op schoot bij mijn vader en moeder. Joyce werd op Java verwekt maar in Nederland geboren, drie weken nadat mijn ouders met de boot waren gearriveerd. Ze kwamen in een pension in Limburg terecht, op een zolderkamertje, met het water en de wc helemaal beneden op het erf.

Naam: Marion Bloem
Leeftijd: 69
Bekend van: films en romans, waaronder de bestseller Geen gewoon Indisch meisje.
En nu: werkt aan de roman Meisjes uit het dorp.

‘Omdat de diploma’s die mijn vader in Indonesië had behaald hier niets waard waren – Nederland was niet erg fideel naar deze mensen toe – was hij voor studie en werk veel en ver van huis. Mijn moeder stond er alleen voor in een vreemd land, extra zwaar, omdat mijn vader eigenlijk helemaal niet naar Nederland had willen komen. Zijn standpunt was: ‘Wat moet ik daar, die Hollanders hebben mij altijd gediscrimineerd.’ Dus wanneer mijn moeder terecht klaagde over de omstandigheden, reageerde mijn vader met: ‘Jij wou toch zo graag naar Nederland?’

‘Mijn nieuwe roman gaat over het opgroeien van dorpsmeisjes, vriendschap en puberdromen, de ouders met onverwerkte oorlogstrauma’s, kleine behuizing, spanning in huis en lijfelijke straffen. Ook mijn moeder had de handen los, wat ik enigszins begrijp gezien de omstandigheden.

‘Als kind was ik introvert, maar mijn verbeelding werkte op volle toeren. Als je niet erg mededeelzaam bent, word je beter in het begrijpen van je eigen gedachten. Het enige wat ik wilde doen, was schrijven en lezen. En eigenlijk is dat nog steeds zo.’

Marion Bloem en Ivan Wolffers in hun jarenzeventiginterieur. Beeld Privéfoto
Marion Bloem en Ivan Wolffers in hun jarenzeventiginterieur.Beeld Privéfoto

Foto 2: Marion en Ivan in hun jarenzeventiginterieur

‘Ik leerde Ivan in 1971 kennen in een discotheek waar ik eigenlijk nooit kwam, Club 33 in Amersfoort. Vanaf dag één was hij mijn man. Ik kan niet eens zeggen dat ik meteen verliefd was, maar hij was het gewoon. Maar ik moest nog 19 worden, en was eigenlijk van plan tot mijn 35ste alleen te blijven. Ik was een durfal, best onafhankelijk, en ik liftte vaak in mijn eentje. Zo durfde ik wel samen met Ivan naar Marokko te liften, maar na mijn eindexamen runde hij liever samen met mij in Spanje een studentenhotel. Ik vond het saai om in de kroeg te hangen en gaf de voorkeur aan een nachtelijke strandwandeling in mijn eentje. Ivan en ik hebben toen de afspraak gemaakt dat als we samen zouden blijven, we elkaar wel vrij moesten laten.

‘Terug uit Spanje wilden we samenwonen. Vanwege mijn ouders, die dat niet leuk vonden, wilde Ivan die stap geleidelijk zetten, maar ik trok onmiddellijk bij hem in. Trouwen wilden we niet. Na een jaar, toen ik van de huisarts van pil moest veranderen, is onze zoon Kaja gemaakt. Omdat Ivans achternaam, Wolffers, aan het uitsterven was – zijn Joodse familie is vermoord – wilde hij graag dat ons kind zijn achternaam kreeg. Daarom zijn we toen ik vijf maanden zwanger was alsnog getrouwd. Tegelijk met drie andere koppels, want dan kostte het maar 3 gulden. Dat vond mijn vader zo erg dat hij mij 100 gulden gaf voor een trouwjurk, en daar heb ik toen deze Afghaanse jurk van gekocht in een tweedehandswinkel. Dus dit is onze huwelijksfoto.’

Marion Bloem aan een tafeltje in Oekraïne. Beeld Privéfoto
Marion Bloem aan een tafeltje in Oekraïne.Beeld Privéfoto

Op reis in Oekraïne

‘Ik was een jaar of 40 toen ik op literaire uitwisseling ging naar Hongarije. De jaren tussen mijn 40ste en 50ste waren de drukste in mijn leven, zo veel gedaan, zo veel beleefd. Mijn zoon was toen net het huis uit, Ivan reisde als hoogleraar veel voor zijn werk, en dan kon ik wel mee, maar altijd als vrouw van. Dat betekende de hele dag naar mensen luisteren en ’s avonds opzitten voor het banket. Dat wilde ik niet, dus ging ik zelf weer reizen. Amerika, Australië, Bangladesh, Indonesië, Cambodja... En ik had altijd dagboeken bij me, er waren dagen dat ik non-stop zat te schrijven. In je eentje maak je natuurlijk van alles mee. In Hongarije hebben twee mannen me geprobeerd hun auto in te sleuren. Ik was mager maar ik droeg van die zware motorlaarzen van het Waterlooplein en deed aan judo en jiujitsu, dus dat feest ging niet door.

Marion met man Ivan en een bewoner van Kyiv die ze hadden ontmoet in het hotel, met op tafel champagne en kaviaar.  Beeld Privéfoto
Marion met man Ivan en een bewoner van Kyiv die ze hadden ontmoet in het hotel, met op tafel champagne en kaviaar.Beeld Privéfoto

‘Ivan kwam naar Boedapest om vanaf daar samen met mij door Rusland te reizen. In de trein op weg naar Kyiv, stapte hij uit bij een station om water en brood te kopen. Er was omgeroepen dat de trein een kwartier stil zou staan, maar hij begon ineens te rijden. Ik wilde aan de noodrem trekken, want Ivan had de reisdocumenten en het geld. Een oude vrouw waarschuwde dat absoluut niet te doen. Uiteindelijk sprong Ivan 250 kilometer verderop – dankzij een gecharterde taxi – gelukkig weer op de trein, net op tijd, want de conducteur wilde me juist meenemen naar een hokje waar ze afrekenden met vrouwelijke reizigers zonder kaartje. Van Oekraïne herinner ik me verder dat het waanzinnig interessant was en dat je overal wodka en kaviaar kon krijgen.’

Ivan en Marion bij het huwelijk van zoon Kaja, samen met allebei hun moeders. Beeld Privéfoto
Ivan en Marion bij het huwelijk van zoon Kaja, samen met allebei hun moeders.Beeld Privéfoto

Huwelijk van zoon Kaja

‘In mei 2016 trouwde onze zoon Kaja met zijn vrouw Kaya. Ik zat er met gemengde gevoelens: die ochtend was mijn zus Joyce vanwege uitzaaiingen opgenomen in het ziekenhuis. Mijn moeder, die naast mij zat, vroeg steeds: ‘Komt Joyce nog, komt Joyce nog?’, want die had toen al beginnende alzheimer. Tegelijkertijd was ik zo blij voor mijn zoon dat hij na zijn eerdere huwelijken iemand had gevonden bij wie hij zo goed past. Zeer gemengde gevoelens dus, die ik terugzie in mijn gezicht op deze foto.

‘Ivan was op deze foto ook al ziek maar daar was ik inmiddels aan gewend geraakt, want hij kreeg al in 2002 prostaatkanker. ‘Het is te laat,’ zeiden ze destijds, ‘de kanker is door het vlies heen, er is alleen nog palliatieve behandeling mogelijk.’ Twintig jaar later is hij er nog steeds en is hij daarmee de langst overlevende van prostaatkanker, er zijn mensen die dat bijhouden. Je moet dan niet gaan zeuren als er geen palliatieve behandelingen meer beschikbaar zijn, we horen dankbaar te zijn.

‘Sinds er dit voorjaar een vleesetende bacterie in zijn hand kroop ben ik mantelzorger, niet altijd makkelijk met een man die zijn eigen plan graag trekt. Hij heeft vier operaties gehad waarvan hij zeer goed is hersteld: gisteren hebben we voor het eerst weer eens sushi gegeten, met stokjes. Maar er zijn ook uitzaaiingen, hij heeft pijn. We hebben afgesproken met de dag te leven.

‘Ivan is zo’n fantastische vent, mede door hem is mijn leven geworden wat ik ervan hoopte. Ik wilde reizen en schrijven, en dat zou ik in mijn eentje ook wel hebben gedaan, maar met hem was het zoveel leuker. Ik raak ook nooit op hem uitgekeken, hij verrast me iedere keer weer met zijn verhalen, zijn inzichten, nog altijd. Hij is geen doetje, integendeel, ik moet af en toe echt tegen hem bitchen want anders loopt hij over me heen, maar hij is wel iemand die me wakker houdt. Hij is meedogenloos kritisch én mijn grootste fan, dat is volgens mij de formule om met iemand oud te worden.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden