PostuumMaj Sjöwall (1935-2020)

Maj Sjöwall: grondlegger van het Scandinavische crimegenre

Samen met haar in 1975 overleden echtgenoot Per Wahlöö schreef Sjöwall tien politieromans over inspecteur Martin Beck.

Maj Sjöwall in 2014. Beeld Getty
Maj Sjöwall in 2014.Beeld Getty

De tien politieromans over inspecteur Martin Beck, die de woensdag op 84-jarige leeftijd overleden Zweedse schrijfster Maj Sjöwall met haar echtgenoot Per Wahlöö (overleden in 1975) schreef, kunnen zonder overdrijving het fundament van het populaire Scandinavische crimegenre worden genoemd.

Zonder Beck, de hoofdpersoon van ook in Nederland veelgelezen romans als De vrouw in het Götakanaal (1965), De man op het balkon (1967), De man die even wilde afrekenen (1970) en De verschrikkelijke man uit Säffle (1971) zou Wallander van Henning Mankell, de Millennium-trilogie van Stieg Larsson of series als The Killing en The Bridge nauwelijks denkbaar zijn. Beck werd als een Zweedse Hercule Poirot door een aantal van de beste acteurs gespeeld, onder wie Jan Decleir, in tientallen bewerkingen van de boeken, zowel in films als in televisieseries.

Met Martin Beck introduceerde het schrijverspaar een uitgebluste, middelbare rechercheur die door het leven en een slecht huwelijk ploeterde, terwijl het politiewerk werd voorgesteld als een proces dat voortdurend vastliep door incompetentie en waarin toeval een veel te grote rol speelde. Er loopt een rechte lijn van de nationale moordafdeling van de Stockholmse politie naar de moorddivisie van de politie in Baltimore, zoals die in The Wire wordt neergezet. Voordat ze aan hun tiendelige reeks begonnen, vertaalde het echtpaar veel romans van Ed McBain in het Zweeds, waarmee ze in ieder geval zagen welke mechanismen het beste werken in het misdaadgenre.

Het echtpaar noemde zichzelf marxistisch; de twee zagen hun misdaadromans ook als een manier om het failliet van de Zweedse welvaartsstaat aan te tonen, hier voorgesteld als een immer regenachtig oord, waar het onrecht uiteindelijk altijd lijkt te zegevieren.

Na het overlijden van Wahlöö bleef Sjöwall schrijven. In 1990 publiceerde ze nog een samenwerking met de Nederlandse thrillerschrijver Tomas Ross: De vrouw die op Greta Garbo leek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden