Het Eeuwige LevenMac Vijn (1954-2020)

Mac Vijn (1954-2020): vakbondsjurist die vocht voor afwasdeling

Mac Vijn was een rebelse feministe uit West-Friesland die het woord opgeven niet kende en binnen de FNV deel uitmaakte van de Bende van Vier.

Mac Vijn

Ze zorgde ervoor dat na veertien jaar procederen 20 duizend vrouwelijke zzp’ers op grond van het VN Vrouwenverdrag alsnog een zwangerschapsuitkering van ieder 5.600 euro kregen.

Mac Vijn was als advocaat niet voor een gat te vangen, zelfs als de Hoge Raad al anders had beslist en alle civiele mogelijkheden in Nederland uitgeput leken. Zij vond na de VN-uitspraak via de bestuurlijke rechter toch een omweg om de procedure te winnen. ‘Toen dat was gelukt, was er een feestelijke bijeenkomst. De kinderen van de zwangere vrouwen waren inmiddels al pubers’, zegt vakbondhistoricus Floor van Gelder.

Mac Vijn was een rebelse feministe. Zij streed haar hele leven voor gelijke behandeling van vrouwen, niet alleen op de werkplek maar ook binnenshuis. Ze zette de toon met haar scriptie Vermogens- en Afwasdeling in een tijd dat de afkorting VAD nog stond voor Vermogens Aanwasdeling, een snood plan van het linkse kabinet Den Uyl in de jaren zeventig voor een belasting op vermogenswinsten.

Ze liep toen stage bij het FNV-secretariaat voor vrouwelijke werknemers waar Elske ter Veld de scepter zwaaide. En ze zou haar hele leven de FNV trouw blijven, hoewel ze in 2003 ging werken voor het advocatencollectief Bosch in Amsterdam. Vijf jaar geleden ging ze met pensioen. ‘Maar stilzitten kon ze niet. Ze deed veel voor de buurt. Iedereen kon altijd een beroep op haar doen’, zegt haar partner Hélène van Roekel.

Eind september bleek dat ze leed aan ponsglioom, een zeldzame hersentumor die zelden voorkomt bij volwassenen. Ze overleed op 12 oktober. ‘Het is een rollercoaster geweest’, verzucht Hélène die een zoon had uit een eerdere relatie. ‘Mac zag hem ook als haar zoon, net als ze zijn dochters als haar kleinkinderen zag.’

Ze werd geboren als Maria Anna Clasina Vijn in een katholiek nest in het West-Friese dorp Zwaagdijk-Oost. Ze had zes broers die haar vanwege de initialen Mac noemden, wat haar roepnaam werd. Ze was links en avontuurlijk. Zo ging ze na de middelbare school naar Cuba om te helpen met het bouwen van huizen en scholen. Vanaf 1975 studeerde ze arbeidsverhoudingen en personeelswerk op de Sociale Academie De Horst in Driebergen.

In 1980 werd ze individueel belangenbehartiger bij de Voedingsbond . Dat combineerde ze met een studie rechten aan de UvA. Later stapte ze als juridisch medewerker over naar de machtige Industriebond. Als werkgevers via een kort geding stakingen probeerden te verbieden, kwam ze in actie. Binnen de bond zette ze zich in voor meer diversiteit. Met districtsbestuurder Ineke de Deugd, hoofdbestuurder Saskia van Hoek en P&O-medewerker Els Hoogerhuis vormde ze de zogenoemde Bende van Vier die meer vrouwen wilde in de organen van de FNV.

In 1998 stapte ze over naar het FNV-advocatenkantoor Oudenoord in Utrecht. Ze behaalde opmerkelijke juridische successen, zoals het ongedaan maken van een stakingsverbod voor schoonmakers in Weert.

Na de overstap naar Bosch procedeerde ze tegen de staat over het afkopen van niet-opgenomen vakantiedagen waar ze een fel tegenstander van was. Ook nam ze het voortouw voor een verbetering van de arbeidsomstandigheden bij de champignonkwekers. Het leidde tot een keurmerk dat aangaf of champignonkwekers hun werknemers een eerlijk loon gaven. Ze kwam ook in het geweer voor een ziekte-uitkering voor zelfstandige alfahulpen.

Hélène: ‘Ze bleef op de achtergrond. Nooit klopte ze zichzelf op de borst. En daarmee onderscheidde ze zich van anderen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden