Commentaar VMBO Maastricht

Maastricht is overal

De problemen bij het VMBO Maastricht zijn een indicatie van een crisis die de hele sector plaagt.

Een roos in de prullenbak bij het VMBO Maastricht. Beeld ANP

Het was onthutsende lectuur, zaterdag in de Volkskrant, over het VMBO Maastricht. Leerlingen voor wie de lat bewust en consequent te laag wordt gelegd om het nagestreefde slagingspercentage te halen. Docenten die door hun leidinggevenden met ‘een kloterooster’ worden gestraft nadat zij zich over de gang van zaken hebben beklaagd. En een bestuur op afstand dat docenten de schuld geeft van de ontstane problemen.

In hun omvang en hun gevolgen voor de leerlingen zijn de problemen bij het VMBO Maastricht uitzonderlijk. Maar ze vormen wel degelijk een indicatie van een crisis die de hele sector plaagt. Het vmbo voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs heeft niet gebracht wat er bij zijn introductie, in 1999, van werd verwacht. Het was de bedoeling dat binnen dit onderwijstype de scheiding tussen praktische en theoretische ‘leerroutes’ zou verdwijnen. In werkelijkheid is er, zoals ook de OESO twee jaar geleden vaststelde, weinig grensoverschrijdend verkeer tussen de beroepsgerichte leerwegen en de theoretische leerweg. Sterker: volgens ingewijden zijn vmbo-basis en vmbo-kader het nieuwe speciaal onderwijs geworden voor leerlingen met gedragsproblemen. Dit verschijnsel beperkt zich niet tot Maastricht.

Een ander Maastrichts fenomeen met een bredere bedding is de vorming van grote onderwijsorganisaties met meerdere bestuurslagen. De mensen aan de top van de organisatie, doorgaans vorstelijk beloond, staan ver af van de dagelijkse onderwijspraktijk (waarmee zij zelf vaak geen ervaring hebben opgedaan) en creëren in de beslotenheid van bestuursgebouwen hun eigen werkelijkheid.

Deze ontwikkeling is bespoedigd door de lumpsumfinanciering van het onderwijs: de toewijzing van middelen aan scholen die de besturen naar eigen goeddunken mogen besteden. Het vacuüm van de terugtredende overheid werd gevuld door besturen die vaak uit het oog verloren dat niet zij maar de docenten de ruggengraat vormen van het onderwijs. Herstel van het onderwijs zal wellicht gepaard gaan met het terugdraaien van innovaties van de laatste decennia. Afschaffing van de lumpsumfinanciering zou daar een van moeten zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.