Lustopwekkende pil voor vrouwen is een feit

De allereerste lustopwekkende pil voor vrouwen is een feit. De Amerikaanse medicijnautoriteit FDA heeft na twee eerdere weigeringen nu toestemming gegeven voor de toelating van Addyi in de VS.

Flibanserin.

Toelating tot de Europese markt is geen gelopen race. Maar Nederlandse seksuologen verwachten dat het middel binnen de kortste keren illegaal in Nederland verkrijgbaar zal zijn, net zoals destijds met Viagra gebeurde. De Nederlandse Wetenschappelijke Vereniging voor Seksuologie (NWVS) vraagt zich af of de geringe effecten van de nieuwe pil opwegen tegen de forse bijwerkingen.

Addyi is geen 'vrouwen-Viagra'. Viagra zorgt voor een betere doorbloeding van de genitaliën. Mannen krijgen dan makkelijker een erectie. Addyi werkt meer als een antidepressivum en bevordert de afgifte van dopamine (een stimulerende boodschapperstof) in de hersendelen die betrokken zijn bij beloning. Viagra hoef je alleen te slikken als je seks wilt hebben. Addyi, met de werkzame stof flibanserin, is een pil die dagelijks geslikt moet worden. Het nieuwe middel heeft vrij veel bijwerkingen waarvoor de patiënt door de arts en de apotheker gewaarschuwd moet worden.

De lustpil is in totaal door 11 duizend vrouwen getest. In de laatste beslissende onderzoeken zaten 2400 proefpersonen - die nog niet in de overgang zaten - met een vaste relatie. Zonder Addyi hadden deze vrouwen twee tot drie keer bevredigende seks per maand. Mèt flibanserin was dat gemiddeld 0,7 keer extra, gecorrigeerd voor placebo-effecten. Hun seksuele verlangens groeiden door de pil met 0,3 procent op een schaal van 1 tot 6. Desgevraagd zei één op de tien vrouwen dat de pil ofwel hun seksleven verbeterde ofwel het verdriet temperde over het gebrek aan libido. 'Betekenisvolle resultaten', aldus de FDA.

Deelstudies

Het AMC was - met 70 Nederlandse vrouwen - betrokken bij een eerdere deelstudie. Arts-seksuoloog Rik van Lunsen van het AMC kijkt met een ander oog naar de uitkomsten. 'Het effect is minimaal, terwijl de bijwerkingen fors zijn. Dertig procent van de proefpersonen had last van lage bloeddruk, slaapproblemen, moeheid of misselijkheid en zelfs flauwvallen. Dertien procent van de vrouwen staakten hun medewerking vanwege de bijwerkingen.' De pil gaat bovendien niet samen met alcohol.

De stof flibanserin werd oorspronkelijk op mensen getest omdat het de stemming zou verbeteren. Depressieve patiënten rapporteerden echter geen enkele verbetering. Wel vonden sommige vrouwen dat hun seksleven erdoor op vooruit ging.

Volgens de fabrikant heeft zeven procent van de gezonde vrouwen voor de menopauze zo weinig zin in seks - en daar zoveel last van - dat er sprake is van een stoornis. Van Lunsen meent dat het veelal nìet om een medisch probleem of stoornis gaat. Meestal is het probleem 'verschil in verlangen', zegt Van Lunsen. Oftewel: de man wil vaker dan de vrouw. 'Een pilletje lost dat niet op.' Toch verwacht hij dat de pil binnen de kortste keren via internet te koop zal zijn. 'Dat soort sluiproutes zijn onvermijdelijk, evenals neppillen die de markt overspoelen.'

flibanserin.

Emotional Brain

Ook een Nederlands bedrijf, Emotional Brain, is in de slag met de FDA om een lustpil op de markt te mogen brengen. Dat middel is een combinatie van twee bestaande middelen: testosteron en Viagra.

Vorige maand deden 85 (van de 220) Nederlandse en Vlaamse seksuologen een klemmend beroep op de FDA om Addyi niet toe te laten. 'Vrouwen, waar ook ter wereld, verdienen medicijnen die wérken', aldus de slotzin van de brief.

Achter de lustpil zit een vrouw

Cindy Whitehead, CEO van Sprout Pharmaceuticals, kon het - naar eigen zeggen - niet uitstaan dat er voor mannen maar liefst 26 lustopwekkende medicijnen bestonden en voor vrouwen niet één. Sinds vandaag is de stand 26:1, verzuchtte de Amerikaanse zakenvrouw tevreden, nadat de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit het licht op groen zette voor Addyi, de lustpil voor vrouwen. Niet toevallig een roze pil, want Whitehead benadrukt graag dat vrouwen - net als mannen - recht hebben op een 'biologische oplossing' voor hun libido-problemen. Daarmee verwierf ze de steun van een belangrijk deel van de Amerikaanse vrouwenbeweging die al langer vermoedt dat er geen libido-verhogende pil voor vrouwen bestaat omdat de autoriteiten vrouwelijke seksualiteit niet zo belangrijk vinden. Seksisme dus.

Sprout Pharmaceuticals is opgericht door Cindy Whitehead en haar man Bob in 2011. De twee gaan er prat op dat hun privé-onderneming zo klein is (32 werknemers) dat ze allemaal tegelijk in de lift passen. Dat is opmerkelijk klein in de wereld van Big Pharma. De firma Sprout is dan ook toegewijd aan één zaak: 'de seksuele gezondheid van de vrouw', aldus de bedrijfssite. Oftewel: het op de markt brengen van Addyi.

De werkzame stof, flibanserin, kocht Sprout in 2011 van de Duitse pillenmaker Boehringer Ingelheim. Die zag er geen heil meer in nadat FDA-adviseurs in 2010 unaniem tegen de toelating van het middel stemden. Cindy Whitehead, die bekend staat als een agressieve marketing en PR-specialist, zag nog wel kansen, samen met haar man. Ze verkochten hun oude bedrijf Slate, dat was gespecialiseerd in testosteronimplantaten om het mannelijk libido op te vijzelen. Met de opbrengst kochten ze flibanserin en deden ze vier jaar lang aanvullend onderzoek naar de effectiviteit ervan. Een lange en kronkelige weg. Nooit eerder werd een pil door zoveel proefpersonen (11 duizend) getest om goedkeuring te krijgen van de FDA.

Whitehead heeft de FDA beloofd de eerstkomende 18 maanden geen radio- en tv-reclame te maken voor Addyi. In 2010 kreeg het vorige bedrijf van Whitehead, Slate, een waarschuwing van de FDA dat het moest stoppen met onjuiste en misleidende reclame voor het testosteronimplantaat dat het verkocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden