Interview Lily Allen

Lily Allen is terug: ‘Ik waarschuw je maar alvast’

Lily Allen. Foto Bella Howard

Hard Out Here, dat was het de afgelopen jaren voor Lily Allen (33). Een stalker, een doodgeboren kindje, een scheiding. En bakken kritiek. Nu is ze terug, met haar album No Shame. En schaamteloos ís het. 

De vorige keer dat Lily Allen tegenover een interviewer (dezelfde interviewer) van de Volkskrant zat, was in juli 2006, de week waarin de Engelse popzangeres, toen 21 jaar oud, haar onweerstaanbare debuut Alright, Still uitbracht. Dat album was een verzameling sprankelende, brutale schetsjes uit het leven van een jonge Engelse vrouw, overgoten met een licht ­reggaesausje.

In diezelfde week werd tamelijk ­geruisloos de allereerste versie van Twitter gelanceerd.

Ze schiet in de lach bij die introductie en slaat zich met twee handen op de knieën, zittend op de tweezitter in haar Amsterdamse hotelkamer. Ze giechelt iets in de trant van: dat was me het weekje wel.

Het is namelijk niet eens zo heel raar om te stellen dat Alright, Still (de hitsingles Smile en LDN in het bijzonder) haar leerden hoe leuk het kan zijn om beroemd te zijn, terwijl Twitter haar in de jaren daarna duidelijk maakte hoe akelig het kan zijn.

Dat ze tot twee keer toe, in 2009 en 2014, aankondigde de muziek de rug toe te keren, had veel te maken met de voor een popmuzikant overstelpende hoeveelheid haat en agressie die ze online voor haar kiezen kreeg.

Lily Allen: No Shame

Parlophone/Warner.

Op 9/12 staat Lily Allen in Tivoli-Vredenburg, Utrecht.

‘Ik brak in 2005 door dankzij My­Space,’ zegt ze. ‘Daar werden mijn eerste liedjes hits. Logisch dat ik een heel rooskleurig beeld had van internet en de opkomende ­sociale media. Daar heb ik in 2006 vast blijmoedig over ­gekletst. Nou, ondertussen heb ik de keerzijde van die ­medaille ook leren kennen. Ik ben openhartig over mijn eigen leven én ik heb een mening over wat er in de wereld ­gebeurt. Die combinatie maakt je kwetsbaar.’

Zou ze even erg gehaat zijn als ze een man was geweest?

‘Nee joh, gek. Wat dacht je? Natuurlijk niet.’

Nu is ze dus weer terug, met haar vierde album No Shame. Al in het openingsnummer brengt ze het thema ter sprake: ‘Yeah, I’m a bad mother/ I’m a bad wife/ You saw it on the socials/ you read it online’, zingt ze in Come On Then.

Ze rekent af met de haters die menen te weten wie ze is, maar ze doet het in zinnen die bevestigen wat de muziek al voelbaar maakt: de onbevangen en onbevreesde Lily ­Allen van de eerste twee albums is terug. Een gelouterde, volwassen versie van die Lily, dat wel, ‘want ik ga niet doen alsof ik een tutje van 21 ben’.

Lily Allen: ‘Als je uit een gebroken gezin komt, zoals ik, neem je je heilig voor: dat mag mij niet gebeuren.’ Foto Bella Howard

Ze is 33 nu, een heel stuk wijzer en moeder van dochters Marnie (6) en Ethel (5). Ze heeft klappen gehad, die stuk voor stuk breed werden uitgemeten in de media: een miskraam (2007), een doodgeboren zoontje (2010), psychische problemen en twee stukgelopen relaties waar de tabloids van smulden.

En: zeven jaar angst voor een stalker, Alex Gray, die haar van 2009 tot 2016 lastigviel. Eerst online, maar later scharrelde hij dagelijks in haar achtertuin, om op een kwade nacht schreeuwend haar slaapkamer binnen te stappen met een scherp voorwerp op zak. Haar vriend wist de indringer te verjagen, terwijl Allen naar de slaapkamer van haar dochtertjes rende om hen te beschermen.

‘Ik wil daar niet te lang over praten, dat is allemaal achter de rug, maar het zal je niet ontgaan zijn dat ik er last van heb gehad.’

Ook dáár was ze weer open over: ze zette nog net geen dagboek over haar bezoeken aan de psychiater online. Na een onderbreking van een paar jaar (in 2009 hief ze al haar accounts op) is ze weer actief op Twitter (‘ja, zonder angst’) en steekt ze haar mening nog altijd niet onder stoelen of banken (‘nee, nooit’), soms met een relletje als gevolg, maar ‘dat is dan jammer’.

Lily’s moeder en Harvey

De laatste Lily Allen-rel? Dinsdag vertelde ze in een Australisch televisieprogramma over een incident dat plaatsvond tussen haar moeder, filmproducent Alison Owen, en ­Harvey Weinstein, de producent die wegens seksueel wangedrag is ontslagen. Terwijl Weinstein en Owen in 2003 naar de film In the Cut keken, zat Weinstein in haar bijzijn te masturberen bij een naaktscène van Meg Ryan. ‘Schandelijke fictie’, was de ­reactie van Weinsteins woordvoerder op het verhaal.

‘Ik heb mezelf een tijdje gecensu­reerd omdat ik bang was, maar ik merkte dat dat me ging frustreren, zeker toen er aanbiedingen van sponsors ­binnenkwamen, kleding- en make-upmerken vooral, die me een geschikt uithangbord vonden omdat ik zo fijn gekalmeerd was. Dat maakte me strijdbaar: waar was het me ook weer om te doen, toen ik begon met mijn blogs op MySpace? Sponsors werven? Of lekker zeggen en zingen wat ik wilde? Het laatste, natuurlijk. Als ik mijn mening inslik, verlies ik pas echt.’

Terwijl ze de laatste woorden van dat antwoord uitspreekt, giechelt ze: een verlegen, in zelfspot gedrenkt ‘hihihi’. Dat zal ze vaak doen, een toef relativering op bijna alles wat ze zegt, zelfs over pijnlijke, serieuze zaken. Misschien is dat giecheltje wel waardoor je het zeker weet: Lily Allen heeft er weer schik in.

Ze noemt No Shame de ‘ware opvolger’ van It’s Not Me, It’s You (2009), haar tweede album, dat onder meer de hit Fuck You bevat, haar hilarisch lichtvoetige ‘fuck you very, very much’ aan het adres van de Amerikaanse president George W. Bush. Sheezus, het klagerige, vreugdeloze en slecht ontvangen derde album uit 2014, lijkt ze niet eens serieus tot haar discografie te rekenen.

‘Die plaat had ik niet moeten maken’, zegt ze nu. ‘Ik had een rottijd en wilde het eigenlijk helemaal niet, maar ik liet me onder druk zetten. Ik zat thuis met een baby, ik had geen sociaal leven en maakte domweg niet zo veel leuks mee. Het gevolg was dat ik niet kon schrijven over wat ik zág, maar dat ik ging schrijven over wat ik dácht. En als die gedachten dan ook nog negatief en lusteloos zijn... Je moest trouwens eens weten hoe vervelend en deprimerend het is om op tournee te gaan met een plaat waar je je bij verschijning al niet lekker over voelt.’

Op No Shame (minder reggaepop, meer dance- en electro-invloeden) zingt ze weer ongeremd over haar leven, in het bijzonder haar scheiding van de vader van haar kinderen, Sam Cooper. Al is het veelkleurige No Shame geen echte echtscheidingsplaat. De scheiding werd deze maand formeel bekrachtigd, maar op het album blijkt het verwerkingsproces al te zijn begonnen.

‘I had to do it, baby/ We were both depressed/ Towards the end we were not even having sex’, zingt ze in sleutellied Apples, waarin ze het boetekleed aantrekt en verband legt tussen haar eigen scheiding en die van haar ouders: ‘You’ve given me my beautiful babies, but it was all too much for me/ Now I’m exactly where I don’t want to be/ I’m just like my mummy and daddy/ I guess the apple doesn’t fall far from the tree.’

Ze zucht: ‘Als je uit een gebroken gezin komt, zoals ik, neem je je heilig voor: dat mag mij niet gebeuren, mijn kinderen worden groot in een hecht gezin. Op dat vlak heb ik gefaald, net als mijn ouders. Daar voel ik me diep schuldig over, ook nu, terwijl we hier zitten.’

Ze verwijst in de teksten naar de periode waarin ze meer dronk dan goed voor haar was. In Waste haalt ze giftig uit naar een vriendin met wie ze brak. Cake is de afsluitende feministische strijdkreet: ‘Eventually you’ll get a piece of that patriarchy pie (...) Stand your ground!’

Ironisch commentaar of racisme?

De videoclip was ironisch bedoeld, maar kwam niet helemaal zo over.

In 2013 kwam Lily ­Allen in opspraak door haar videoclip bij het nummer Hard Out Here. Daarin zingt ze over de druk op vrouwen om mooi te zijn, terwijl knappe schaarsgeklede vrouwen om haar heen dansen. Allen bedoelde het als ironisch commentaar op de industrie (en deels als kritiek op de clip van Robin Thickes Blurred Lines), maar critici stelden dat ironie verdwijnt als er geen verschil te zien is met de clips die worden geparodieerd. Dat de danseressen een donkere huidskleur hebben en dat ze ‘twerken’ (destijds in opkomst als populaire dansstijl), versterkte de controverse. Allen werd verweten dat ze zich als witte vrouw de Afrikaans-Amerikaanse cultuur toe-eigende.

En dan is er nog Three, een intiem liedje vanuit het perspectief van haar 3-jarige dochter, een peuter die niet kan begrijpen waarom haar moeder zo vaak weg is: ‘Please don’t go, stay here with me/ It’s not my fault, I’m only three.’

‘Sommige mensen vinden dat liedje een sentimentele draak’, zegt ze lachend. ‘Anderen vinden het prachtig. Ik ben het met beide eens, afhankelijk van mijn bui, maar ik heb het geschreven zonder rem en zonder filter. Dat is wat voor mij telt.’

Waarmee ze dan weer niet wil zeggen dat ze het altijd maar dicht bij zichzelf moet houden.

‘Op dít album heb ik dat gedaan. Dat heeft een plaat ­opgeleverd die mijn geloof in mijn eigen kunnen heeft hersteld. Met de muziek ben ik ook blij. Maar ik heb ook ­inhoudelijke meningen: over politiek, over sociale media, over de muziekindustrie en de macht die grote techbedrijven hebben. Die opvattingen moet er ook een keer uit op een plaat.

‘Popmuzikanten kunnen heel machtig zijn, denk aan John Lennon en Bob Dylan in de jaren zestig, aan Rock Against Racism in de jaren zeventig. We kunnen bewegingen op gang brengen die voor de machthebbers een serieuze bedreiging vormen. Ik ben ervan overtuigd dat bedrijven als Google en Facebook zich ervan bewust zijn dat ze daarvoor moeten waken. Daarom betuttelen ze muzikanten, ze houden ons klein, leggen ons het zwijgen op, vrouwen nog net wat erger dan mannen. Over die mechanismen maak ik ooit een plaat.’

En daar giechelt ze weer: hihihi. ‘Ik waarschuw je maar alvast.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.