Lezen met kaarsen, baden met brandhout

Dit was zonder twijfel het jaar van de stroomstoringen. Midden-Limburg (mei), tienduizend huishoudens in Drenthe (september), delen van Amsterdam en Rotterdam (meerdere keren) en het Twentse Denekamp zelfs 24 uur lang (augustus); geen stad of regio bleef gespaard, en dan blijft het buitenland nog buiten beschouwing....

Ach, zou je zeggen, zo'n dagje zonder stroom is toch niet levensgevaarlijk? Dat niet, maar het is wel reuze onhandig. Geen licht, geen warmte en zelfs geen contact met de buitenwereld (tv, internet en telefoon doen het niet).

Alleen al de gedachte dat je elk willekeurig moment overgeleverd zou kunnen zijn aan totale stilte en duisternis zorgt voor een knagende onrust.

Er zijn ontwerpers die graag met de actualiteit spelen, en dus ook met onze afhankelijkheid van elektriciteit. Joep van Lieshout bijvoorbeeld werkt al jaren aan objecten die een 'autarkische' (zelfvoorzienende) manier van leven mogelijk moeten maken. Zijn bekendste en meest omstreden project is Total Faecal Solution, een wc-pot (met kijkglaasje) waarin menselijke uitwerpselen worden opgevangen en vervolgens worden gerecycled. Op het vrijgekomen methaangas kan worden gekookt. De overige restproducten, water en compost, kunnen worden gebruikt voor het verbouwen en bereiden van voedsel.

Minder omstreden is de Free Range Kitchen van architectenbureau Schie 2.0 uit Rotterdam, waar geen stroom of gas aan te pas komt. Het hart van deze keuken, een ontwerp uit 2000, is een koelkast die wordt gekoeld door een groot ijsblok in het midden. Het smeltwater wordt gebruikt als afwaswater, dat na gebruik wordt gefilterd via een plantenbak. Eten warm houden kan in een hooikist.

Fascinerende projecten zijn het. Jammer alleen dat ze het nooit verder hebben geschopt dan een prototype in een museum. Maar ze hebben wel de weg geëffend voor andere ontwerpers om te experimenteren met snoerloos design, wat zelfs een bescheiden collectie spannende producten heeft opgeleverd. Niet voor in het museum, maar gewoon voor op tafel thuis. En ze zijn ook leuk als er gewoon nog stroom is.

Dutchtub

Zonder stroom zelfs geen warm bad, voor huishoudens met een boiler tenminste. Maar voor de Dutchtub van Floris Schoon der beek is een stapel brandhout al genoeg.

Het hout wordt in een roestvrijstalen spiraal geplaatst en aangestoken, waardoor het water in de spiraal wordt verwarmd. Het

geknetter van het vuur en de lange opwarmtijd van twee uur maken van het badderen in deze robuuste eierdop een bijna meditatieve ervaring. Maar gezellig met z'n allen in bad kan ook, de Dutchtub biedt ruimte aan vijf

personen.

Bij de presentatie op een prestigieuze meubelbeurs in Milaan dit voorjaar was de Dutchtub nog een prototype. Maar na de beurs

hingen de producenten aan de lijn. Inmiddels is het polyester bad voor 4500 euro leverbaar in

diverse kleuren. Voor verkoopadressen, www.dutchtub.nl.

Spettro

Dat zijn kaarsenlamp Spettro zo handig is bij een stroomstoring is een prettige bijkomstigheid. Maar ontwerper Jacob de Baan presenteerde deze 'kaarsenlamp' dit voorjaar omdat hij verliefd is op het warme en ontspannende licht van kaarsen. Hij maakte zelfs een kleine studie naar kaarslicht: 'Het heeft dezelfde lichtintensiteit als een ondergaande zon of een kampvuur.' En zeg nou zelf, wie wil dat nou niet in zijn kamer. Daarbij is de Spettro mobiel; je kunt er één kaars uitnemen en ermee rondlopen. Maar direct licht van een kaars is te fel ('je kijkt tenslotte toch recht in een vuurtje') en dus wordt het kaarslicht in de Spettro weerkaatst in een

speciale reflector. De 'kaarsenlamp' is geschikt voor alle ronde kaarsen. De Spettro is leverbaar voor twee kaarsen (495 euro) of voor negen (995 euro). Bestellen kan op www.jacobdebaan.com.

Betonnen kachel

'De terreur van de automatisering' is ontwerper Dick van Hoff al

langer een doorn in het oog. 'Want nieuwer is heus niet altijd beter.' Zijn betonnen houtkachel is een paar jaar oud, maar actueler dan ooit, hoewel dit robuuste ontwerp (kostprijs 2800 euro) oogt als een ouderwetse houtkachel.

Door de rook lang door de kachel te circuleren wordt de betonnen massa van 350 kilo zo heet dat de kachel na vijf uur nog warmte

uitstraalt. Dus nooit meer gedachteloos aan die knop van de

thermostaat draaien, maar zelf hout zoeken en aansteken. Want dan geniet je pas van je warme

kamer, aldus Van Hoff.

Een meer recent wapenfeit in Van Hoffs strijd tegen de knopjes, stekkers en schakelaars is een

serie keukenmachines die met de hand moeten worden bediend, vooralsnog alleen te zien in Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. Maar 'de normaalste zaak van Nederland' heeft zelfs concrete interesse getoond in Van Hoffs mechanische keukenmachines, uitgevoerd in nostalgisch wit en lichtblauw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden