'Leeftijdsgrenzen op agenda door mondige oudere'

Leeftijdsdiscriminatie staat hoog op de politieke agenda. Volgens onderzoekster Van Overbeek worden de regels steeds soepeler. Maar bloed geven boven zeventig mag niet meer....

'Mensen van alle leeftijden moeten alles kunnen doen wat ze willen. Leeftijdsdiscriminatie belemmert dit. Ouderen willen bijvoorbeeld niet ontslagen worden als ze de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt. Zoals burgemeester Goedkoop van Leiden, die op zijn 65ste tegen zijn zin in met pensioen moest.'

R. van Overbeek van het onderzoeksinstituut Verwey-Jonker in Utrecht voerde een onderzoek uit naar leeftijdsdiscriminatie in de particuliere sector. Het Landelijk Bureau Leeftijdsdiscriminatie (LBL) presenteert vandaag het rapport Grenzen aan de leeftijd, een inventarisatie van maatschappelijke knelpunten door leeftijdsgrenzen in de particuliere sector.

'De constante discussie over de onder- en bovengrens leidt de laatste jaren tot een aanmerkelijke versoepeling van de regels. De Wet op de Kinderarbeid is ontstaan om te voorkomen dat jonge kinderen arbeid verrichten. Nu mogen ze weer een extra centje bijverdienen, omdat ze dat willen. De leeftijd voor meerderjarigheid is ook verlaagd: van 21 naar 18.'

- Waar komt de recente maatschappelijke aandacht voor leeftijdsdiscriminatie vandaan?

'De meeste grenzen gelden voor ouderen en die accepteren het niet meer. De ouderenbonden zijn begin jaren negentig begonnen met acties. Ze willen geen hogere verzekeringspremie betalen omdat ze oud zijn. Maar het is moeilijk een verzekeraar te vinden die geen leeftijdsgrenzen hanteert. 'Zes jaar geleden richtte staatssecretaris Terpstra van VWS het LBL op. De discussie ging in het begin vooral over arbeid. Hierover ligt inmiddels een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer. Die wilde ook weten hoe het zit met leeftijdsdiscriminatie op andere gebieden. Vandaar dit onderzoek.'

- Hebben leeftijdsgrenzen voordelen?

'Soms wel. Het is goed dat voor ouderen huizen worden gebouwd waarin ze comfortabel kunnen wonen. Veel organisaties gebruiken leeftijdsgrenzen als eerlijke objectieve maat om mensen boven de 70 of 72 uit te sluiten van bestuursfuncties. Maar de mensen die het betreft, voelen zich onheus bejegend. Ze willen dat er naar hun functioneren wordt gekeken en niet naar hun leeftijd.

'In het vrijwilligerswerk worden ook vaak leeftijdsgrenzen aangehouden. Vooral oudere vrouwen doen vrijwilligerswerk. Het geeft ze het gevoel dat ze iets voor de maatschappij betekenen. Het is schrijnend als je dan te horen krijgt ''u bent te oud, u mag niet meer meedoen''.

'Vaak zijn er goede alternatieven. Zoals in het geval van de man die van zijn zangkoor te horen kreeg: ''Het wordt tijd dat u naar een ouderenkoor gaat.'' Een koor kan zo'n man beter een stemtest laten doen. Als blijkt dat zijn stem niet meer voldoet, heb je een goede reden om hem weg te sturen.'

- Hebben ouderen meer last van leeftijdsdicriminatie dan jongeren?

'Ouderen protesteren meer. Ze worden steeds mondiger en blijven langer gezond en actief. Als ze dan elk jaar minder mogen, wekt dat weerstand op. En terecht, want leeftijdsgrenzen sluiten hen uit van maatschappelijke participatie waardoor ze sneller in een achterstandssituatie terechtkomen of vereenzamen. Jongeren accepteren meer. Voor hen is het een tijdelijk probleem: ze mogen juist elk jaar meer.'

- Bent u zelf ooit gediscrimineerd op grond van uw leeftijd?

'Ja, toen ik 45 werd kreeg ik de Intermediair niet meer gratis thuis. Dit blad is bedoeld voor personeelsadvertenties voor hoger opgeleiden. Ook 45-plussers veranderen tegenwoordig van baan, maar het is te duur om iedereen een gratis Intermediair te sturen. Ik moet bekennen dat ik destijds geen actie heb ondernomen.

'Het is ook de vraag of dat iets had opgeleverd. Over het algemeen verliezen mensen een rechtszaak tegen leeftijdsgrenzen. Ik denk dat dit zal veranderen als de nieuwe wet over leeftijdsdiscriminatie bij arbeid er komt. Dat zal ook in de particuliere sector invloed hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden