Langer werken, er zit niks anders op

Werkgevers moeten na het ontdekken van de vergrijzing de kansen grijpen die deze ontwikkeling hen biedt, vindt Ed Nijpels...

Sturen we over een paar jaar onze grootouders naar eenverzorgingshuis in Indonesië en halen we Filipino's naarNederland om bij ons in de zorg en het onderwijs werkzaam tezijn? Als we zo doorgaan, zijn we van dit soort scenario's nietver meer verwijderd. In recent onderzoek (Voorpagina,15 maart)concludeert Wim Derks van de Universiteit Maastricht: 'Er komtstructurele krapte op de arbeidsmarkt.'

De vrijdag verschenen vergrijzingstudie van het CPB (Economie,18 maart) toont dat de overheidsuitgaven voor de zorg de economieonderuit gaan halen. De wetenschap luidt al decennia de noodkloken de overheid heeft haar beleidsgrenzen bereikt, nu zijnwerkgevers en werknemers echt aan de beurt.

De samenleving is nog niet wakker. Werkgevers roepen dat meerautomatisering, uitbesteden van werk aan lagelonenlanden en deinzet van werknemers uit andere EU-lidstaten het probleem welzullen oplossen. Dat is struisvogelpolitiek. De vergrijzing iseen gegeven. In die sectoren waar de vergrijzing het hardsttoeslaat (zorg, onderwijs en overheid) is automatisering in ditverband nauwelijks effectief, en uitbesteding in lage lonenlandennagenoeg onmogelijk.

Ook werknemers uit andere EU-lidstaten bieden op termijn geensoelaas. De meeste andere Europese landen zijn nog meer vergrijsddan Nederland. Dus die werknemers zijn hard nodig in eigen land.Goedkoper zijn ze straks ook niet meer door de verdereharmonisering in de EU. Als we niet met z'n allen doorwerken tot65 jaar, niet gemiddeld langer gaan werken (minder deeltijdbanendus) en er niet meer vrouwen aan de slag gaan, houden we deverzorgingsstaat niet meer overeind.

Het overheidsbeleid heeft zijn grenzen vrijwel bereikt. Na deafschaffing van VUT en prepensioen en met de invoering van eenlevensloopregeling wordt het tijd dat werkgevers en werknemershet stokje overnemen. De jonge kok is niet meer voor eenhabbekrats uit de keuken van de concurrent weg te kopen. Erdreigt een enorm vervangingsprobleem met het bijbehorendeloonkosten opdrijvende effect. Daarom moeten de werkgevers meerinvesteren in de productiviteit van alle werknemers. Juist ookdie van ouderen.

Weg dus met de structurele uitzonderingsregelingen.Onderbenutting leidt bij ouderen net zo tot ontevredenheid enziekte als bij jongeren. De jongere stapt op, de oudere blijft.De commercie heeft de senioren allang ontdekt als groeiendeafzetmarkt. Nu moeten de werkgevers het groeipotentieel en demeerwaarde van senior werknemers nog herontdekken.

Wie niet doorleert, doet op den duur niet meer mee. Dat vraagtom investering door de werkgever, maar vraagt ook de werknemerom zelf hierin verantwoordelijkheid te nemen. Dat kan heel goed,blijkt uit tal van goede voorbeelden in de regio en in debranches. De Regiegroep GrijsWerkt zoekt deze regio- enbranchekampioenen op en maakt ze tot ambassadeurs voor anderewerkgevers. Dat helpt, want de boodschap komt zo uit eerste hand.De Regiegroep stelt ook een complete gereedschapskist metinstrumenten ter beschikking. Daarmee kunnen werkgevers enwerknemers aan de slag. Zo is er bijvoorbeeld voorondernemingsraden een gespreksagenda ontwikkeld die helptleeftijdsbewustbeleid op de bedrijfsagenda te krijgen.

De werkgevers en de ondernemingsraden moeten zelf het heft inhanden nemen. Zij weten als geen ander hoe het op hun werkvloertoegaat en wat de werknemers individueel en collectief elkaar tebieden hebben. De onderneming die niet blijft zoeken naar behoudvan kennis en inzetbaarheid is gedoemd ten onder te gaan. Ditgeldt zowel voor de private sector als voor de publieke sector,voor groot en klein. Werkgevers moeten ondernemen met de kansendie vergrijzing hen biedt. Ga excelleren door alle werknemers(jong en oud) goed te laten presteren. Dat levert rendement opdat ons allen ten goede komt door een vitale en slagkrachtigeeconomie en het behoud van onze welvaart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden