InterviewLale Gül en Yassin Elforkani

Lale Gül spreekt oud-imam Yassin Elforkani: ‘Waarom heeft geen énkele imam gezegd: laat Lale met rust?’

Lale Gül: ‘Ik ben superpessimistisch over de moslimgemeenschap. Ik dacht dat mensen door mijn boek meer begrip voor me zouden krijgen. Maar ik ben door iedereen gecanceld.’ Beeld Jitske Schols
Lale Gül: ‘Ik ben superpessimistisch over de moslimgemeenschap. Ik dacht dat mensen door mijn boek meer begrip voor me zouden krijgen. Maar ik ben door iedereen gecanceld.’Beeld Jitske Schols

Met haar boek werd Lale Gül het mikpunt van haat in de moslimgemeenschap. Oud-imam Yassin Elforkani, zelf ook vaak bedreigd, steunde haar meteen. Nu wil hij samen met haar het land in om over de islam te praten. Zij is sceptisch: ‘Wat denk je dat dit uithaalt?’

Al twintig minuten werkt de fotograaf zich in het zweet om schrijfster Lale Gül samen met voormalig imam Yassin Elforkani vast te leggen, als Gül er resoluut mee ophoudt. ‘Ik heb me bedacht’, zegt ze. ‘Ik ga niet samen met hem op de foto.’

Verbaasd kijkt iedereen haar aan.

‘We gaan toch niet trouwen, ofzo?’, zegt ze.

Elforkani stapt zwijgend opzij. Hij heeft zojuist geposeerd en zijn hoofd alle kanten op gedraaid die de fotograaf van hem vroeg. Hier heeft hij even niets mee te maken. Maar Gül is duidelijk: deze foto’s gaan niet de krant in, zegt ze afgemeten. Anders gaat het gesprek niet door.

Wie niet beter weet, vermoedt hier misschien divagedrag. Dat is het niet. Wie het boek van Gül heeft gelezen, begrijpt waar dit over gaat. Maar dat zal ze later pas uitleggen.

Aardverschuiving

Dat ze hier samen staan, is het idee van Yassin Elforkani, tot voor kort de hoofdimam en voorzitter van het moskeebestuur van de Blauwe Moskee in Amsterdam, populair onder moslimjongeren. ‘Ik herinner me dat je boek uitkwam in februari’, zegt hij tegen Gül. ‘Ik was net opgestaan, had het gebed verricht en zag toen hoe heftig je werd aangevallen.’

Vroeg in de ochtend slingerde hij een tweet de wereld in. ‘Laat Lale met rust’, stond er.

Daar luisterde niet iedereen naar.

Zeven weken geleden veroorzaakte Güls boek Ik ga leven een kleine aardverschuiving onder Nederlandse moslims. In haar boek beschrijft de 23-jarige Gül openhartig hoe ze zich ontworstelde aan haar streng islamitische gezin. Daarbij spaart ze niets en niemand. Ze vertelt hoe ze soms klappen krijgt van haar ‘verwekkers’, hoe haar moeder – door haar ‘Karbonkel’ genoemd – haar vernedert, beschimpt en continu controleert. Ze mag vrijwel niets: geen make-up, geen mannelijke vrienden, geen schoolreisjes, geen muziek, niet naar het strand, niet ’s avonds laat buiten zijn. Toch lukt het haar met veel moeite een eigen weg te volgen: ze slaagt voor het vwo, werkt zonder hoofddoek in een restaurant.

In haar boek is ze helder, scherp en onbevreesd. Ze uit kritiek op het geloof en de schaamtecultuur. Op geestige, grofgebekte wijze roert ze alles aan: van besneden leuters en rukkende jongens in het geboortedorp van haar ouders tot de heftige conversaties van haar klasgenoten uit de eindexamenklas. Ook beschrijft ze expliciete seksscènes met haar Nederlandse vriend. Jarenlang ziet ze hem in het geheim, want haar ouders willen dat ze trouwt met een ‘Koranvaste lul’.

Inmiddels staat ze bovenaan in de bestsellerlijst en schuift ze bijna wekelijks aan in talkshows. Maar de prijs is hoog: na weken van ernstige bedreigingen en ruzies verliet ze onlangs haar familie. Nu woont ze in haar eentje in een hotel.

Tegenover Elforkani geeft Gül een bloemlezing van de aanvallen vanuit de moslimgemeenschap. ‘Ik krijg dag en nacht vuurwapens opgestuurd in mijn inbox’, zegt ze. ‘En ik moet wekelijks aangifte doen. Verder hoor ik dingen als: ze is een aandachtsgeile hoer, ze doet dit allemaal voor het geld, en als ik haar broer was, dan had ik haar allang kapotgeslagen.’

Het is een van de redenen dat Elforkani hier zit. Tien jaar lang was hij imam. Hij wil laten zien dat hij achter haar staat. ‘Ik ben sinds een paar maanden geen imam meer’, zegt hij. ‘Maar ik voel me verantwoordelijk. Ik weet wat je doormaakt. Ik ben vier jaar lang van overheidswege beveiligd geweest. Mensen lieten me weten: ik hak je kop eraf, ik ga je afmaken, ik schiet je neer, ik ruim je kinderen op. Andere imams zeiden: Yassin is geen moslim, je mag niet achter Yassin bidden, en als je achter hem bidt, moet je het opnieuw doen. Ook heb ik een fysieke aanval meegemaakt. Daardoor heb ik een aantal keren mijn preken moeten stoppen.’

Dat hij omstreden is in sommige moslimkringen, komt volgens hem door zijn vernieuwingsdrang. ‘Ik was de eerste die in het Nederlands ging preken, de eerste die waarschuwde voor Syriëgangers, de eerste die zei: we moeten vernieuwend naar de interpretatie van de islam kijken.’

Nu is hij de eerste (voormalige) islamitische geestelijke die zich openlijk solidair verklaart met Lale Gül. ‘Toen ik zag wat je meemaakte, dacht ik: dit moet stoppen. Het is voor mij ook een uitdaging om dit te doen, maar ik wil weten hoe het met je gaat. Wat kan ik voor je doen? En ik wil het gesprek met je aangaan.’

Onbewogen hoort de schrijfster het allemaal aan. Af en toe trekt ze haar perfect geëpileerde wenkbrauwen op.

‘Wat verwacht je?’, zegt Gül. ‘Wat denk je dat dit uithaalt?’

‘Ik zie hoeveel er in ontwikkeling is in de moslimgemeenschap’, zegt Elforkani. ‘Inmiddels preken meer imams in het Nederlands, waarschuwen ze ook voor geweld. Dat jij dit boek schrijft, ook dát is een ontwikkeling. Het is een traag proces, maar ik heb echt hoop. Want er zijn veel welwillende moslims, die op beschaafde wijze het gesprek willen voeren.’

‘Wacht even’, zegt Gül. ‘Veel welwillende mensen? Waarom is er dan geen énkele imam die heeft gezegd: laat Lale met rust?’

Elforkani: ‘Daarom begin ik.’

Gül: ‘Maar jij bent altijd al die ene die werd uitgekotst omdat je vrijzinniger bent dan de rest.’

Ze vertelt dat ze heeft ingestemd met het gesprek omdat hij zich opstelt als hervormer. Ze hoopte dat zijn achterban haar na zijn handreiking misschien wél zou steunen en wellicht tot inkeer zou komen. Al vraagt ze zich af hoeveel invloed Elforkani nog heeft.

‘Waarom ben je eigenlijk geen imam meer?’, zegt Gül. ‘Dat zou waardevol zijn geweest in de discussie.’

Elforkani zucht. ‘Het is deels vanwege de bedreigingen, daar draai ik niet omheen’, zegt hij. ‘Imam – dat is maar een titel. Ik heb nog steeds invloed. Elke opmerking die ik maak, veroorzaakt een ravage. Mensen klampen me aan op straat, omhelzen me, bedanken me voor wat ik doe. Maar we moeten onszelf niet overschatten. Ik spreek ook mensen die zeggen: Lale Gül? Wie is dat? Die hebben nog nooit van deze zaak gehoord, die weten ook niet wat ik allemaal roep in de media.’ Hij vertelt dat hij inmiddels als consultant werkt op het gebied van leiderschap.

‘Is jouw beveiliging goed geregeld?’, vraagt hij.

Gül: ‘Ik heb geen beveiliging. Ik heb daar geen behoefte aan.’

Verbijsterd kijkt Elforkani haar aan.

‘Echt, Lale’, zegt hij ineens. ‘Ik heb het zwaar, hoor. We zouden elkaar moeten steunen om verandering te krijgen. Ik wil hier jarenlang voor blijven vechten.’

Yassin Elforkani: ‘Ik doe een oproep aan alle imams: spreek je uit tegen de bedreigingen aan Lales adres. Als moslim is dat je plicht.’ Beeld Jitske Schols
Yassin Elforkani: ‘Ik doe een oproep aan alle imams: spreek je uit tegen de bedreigingen aan Lales adres. Als moslim is dat je plicht.’Beeld Jitske Schols

Gecanceld

Gül vindt de voormalige imam hoogst naïef, zegt ze even later. ‘Ik heb totaal geen hoop. Ik ben superpessimistisch over de moslimgemeenschap. Ik dacht dat mensen door mijn boek meer begrip voor me zouden krijgen. Maar ik ben gecanceld door al mijn familieleden, door alle vrienden met wie ik ben opgegroeid, door mijn buurmeisjes. Er is niemand naast me komen staan.’

‘Kijk naar de Marokkaanse schrijfster Naima El Bezaz’, zegt ze. ‘Zij heeft zelfmoord gepleegd nadat ze jarenlang op straat was bespuugd en uitgescholden. In een interview gaf ze aan dat dit een oorzaak was van haar depressies. Zineb El Rhazoui, de enige vrouw die Charlie Hebdo heeft overleefd, is nu de meest beveiligde vrouw van Frankrijk. Er is geen enkel islamitisch land op de wereld waar je feminist kan zijn, of activist, of een cartoon van Mohammed kan maken.’

De afgelopen tijd heeft Gül haar mails geanalyseerd. ‘Ik heb duizenden berichten gekregen en de steun komt grotendeels van witte Nederlanders. Of van ex-moslims, moslims die stiekem homo zijn, en van mensen die moeite hebben met de islam. Maar het aantal mensen dat honderd procent moslim is en mij binnen het geloof steunt, is echt op één hand te tellen. Dat zijn mensen die een vredige islam aanhangen – een marginaal clubje. De mainstream kotst mij uit.’

‘Ze kunnen kotsen wat ze willen’, zegt Elforkani. ‘Jij noemt het naïef, maar ik denk dat de overgrote meerderheid gewoon stil is. De meeste moslims hier willen een gezellige islam die past binnen de Nederlandse maatschappij. Mensen zeggen tegen me: Yassin, ik vind die doodsbedreigingen verschrikkelijk, maar ik bemoei me er niet mee, ik ga daar niet tussen staan. De meerderheid in Nederland is bij belangrijke vraagstukken altíjd stil. Ik heb de afgelopen tijd met veel imams hierover gepraat. Veel van hen zeggen: natúúrlijk moet iedereen van Lale afblijven.’

Gül: ‘Waarom heb ik dat dan bij niemand gelezen?’

Elforkani: ‘Daar wijs ik imams ook op: waarom zeg je dat niet hardop? Ja, ja, misschien moet ik me meer uitspreken, zeggen ze dan. Ze zijn zoekende.’

Gül: ‘Dat zegt toch alles? Dat je er überhaupt over moet nadenken om je in het openbaar hierover uit te spreken?’

Elforkani: ‘Hierbij doe ik een oproep aan alle imams: spreek je uit tegen de bedreigingen aan het adres van Lale. Het is je verantwoordelijkheid. Sterker nog: als moslim is dat je plicht. Schelden en bedreigen – dat is geen islam.’

Voor het eerst reageert Gül fel: ‘Maar als ze dat hadden gewild, hadden ze het allang gedaan. Daar hebben ze zeven weken alle kans toe gehad. Als ze zich nu zouden uitspreken, dan is dat leeg. Nep. Net als Milli Görüs (het Turks-islamitische verband dat Güls familie aanhangt, red.). Die handelden ook alleen met het mes op de keel. Ik had al een paar keer benoemd dat ze mijn ouders onder druk zetten door hen elke dag te bellen: ‘Stop je dochter.’ Pas nadat burgemeester Femke Halsema ze honderd keer had gebeld, schreven ze een brief: we keuren de bedreigingen af.’

Ja, zegt ze schamper. ‘Dat zal eens niet.’

Milli Görüs ontkent dergelijke telefoontjes te hebben gepleegd.

Gül: ‘Heb je je ooit afgevraagd waarom je de enige bent die het voor me opneemt?’

Ruzie

Vlak voor het gesprek heeft Gül een telefoontje van haar vader gekregen. Hij heeft haar bij talkshow Op1 gezien, tijdens een discussie met Turkse Nederlanders over haar boek. ‘Hij zei dat ik te agressief en te arrogant was. Dat de anderen me onder de tafel hadden geluld. Dat ik psychisch gestoord ben en dat ik thuishoor in een gesloten instelling.

‘Ik twijfel erover’, zegt ze, ‘om het nummer van mijn vader te blokkeren.’

Het is een van de redenen dat ze niet op een foto wil met Elforkani. Ze weet wat ervan komt. In haar boek beschrijft ze hoe ze een selfie met haar neef en kleine zusje als profielfoto gebruikt. Haar moeder reageert furieus: straks denken de mensen dat ze iets met haar neef heeft. ‘Voor een vrouw is eer belangrijker dan haar leven’, schreeuwt ze bij thuiskomst.

Ze houdt vol, zegt dat er niets mis is met de foto en dat haar moeder ‘een getikte, achterlijke gek is die haar middeleeuwse regels oplegt’. Het eindigt met een harde klap in haar gezicht. ‘Ik keek Moeder aan’, schrijft ze. ‘Wanstaltigheid had een gezicht.’

‘Ik weet waar het toe leidt als ik me zo dicht bij een man laat fotograferen’, zegt ze. ‘Ik weet hoe mijn mensen denken. Ik heb gewoon geen zin in dat gezeik.’

Doorsneemoslims

Een van de kanttekeningen die bij Güls boek worden geplaatst, bijvoorbeeld door de jongeren in Op1, is dat haar verhaal een uitzondering zou zijn. Ten onrechte zou daardoor het beeld ontstaan dat de onvrijheid van meisjes in de islamitische gemeenschap een algemeen verschijnsel is.

Volgens Gül moeten daarbij twee dingen uit elkaar worden gehouden. ‘Ik heb me vaak een uitzondering gevoeld, in de zin dat de meeste meisjes die ik kende, niet echt problemen hadden met de regels. Die hadden geen moeite met een hoofddoek, hoefden niet per se naar het strand of een niet-moslimvriendje. Die hadden geen behoefte om uit te gaan of alcohol te drinken. Zij waren overtuigd van het conservatisme. Daarin voelde ik me alleen.’

Waar Gül wel moeite mee heeft, is dat wordt beweerd dat haar ouders uitzonderlijk streng waren. ‘Dat is niet waar. Mijn ouders zijn doorsneemoslims en bij doorsneemoslims gelden deze regels.’

Haar jongere broer beschermde haar de afgelopen weken ‘tegen de aanvallen van buren die superboos verhaal kwamen halen’ en escorteerde haar naar talkshows. ‘Maar ook hij werpt mijn boek inhoudelijk verre van zich. Hij zegt: ik vind sommige dingen in onze religie ook achterlijk, maar je ziet mij toch ook geen boek schrijven? Waarom moet ik me zo nodig uitspreken? En de expliciete seks in mijn boek vindt hij schandálig. Dat zijn zus zoiets schrijft, tast hem aan in zijn eer en zijn morele reputatie.’

Elforkani: ‘Dat mag hij toch vinden? Ik vind het wel mooi dat hij naast je staat.’

‘Nou ja’, zegt Gül. ‘We hebben nu geen contact meer.’

De voormalige imam biedt haar zijn hulp aan. Zal hij met haar ouders praten?

‘Nee’, zegt Gül. ‘Sorry, jij bent voor hen geen autoriteit. Er zijn al zo veel mensen die gesprekken hebben gevoerd. Iemand van GroenLinks – ze wil anoniem blijven – is bij mij thuis geweest. Ik heb samen met haar drie uur lang gepraat met mijn ouders. Er was geen oplossing, want iedereen zit in de loopgraven en zij blijven beweren: wat zij doet is fout, fout, fout.’

‘Zal ik met een imam gaan praten naar wie je ouders luisteren?’, vraagt Elforkani.

Nee, zegt Gül: als die welwillend was geweest, was hij toch allang in actie gekomen? ‘Ik waardeer je aanbod, maar daar zie ik helemaal niks in, dus daar zeg ik graag nee tegen.’

Wat zou Elforkani zelf eigenlijk doen als hij een dochter van 16 had die haar hoofddoek zou afdoen en seks zou hebben met een Nederlands vriendje? Hij schudt het hoofd. ‘Dat is al werkelijkheid aan het worden’, zegt hij. ‘Ik heb veel casussen zoals deze begeleid in mijn moskee. Ik heb veel vrienden bij wie dit speelt.’

Maar wat zou hij doen?

‘Als die regels hen gelukkig maken, dan ben ik ook gelukkig. Maar als die regels hen niet gelukkig maken…’ Hij stokt even. ‘Dan ga ik voor hun geluk.’

Mochten ze zich afkeren van de islam? ‘Ik zou het jammer vinden en het zou tot enige zelfreflectie leiden: heb ik iets niet goed gedaan in de opvoeding? Maar het is echt essentieel in ieder gezin, dat als iemand de religieuze regels niet wil volgen, dat hij die vrijheid heeft.’

Lale Gül: ‘Ik ben geen religiehervormer. Ik ben een schrijver.’ Beeld Jitske Schols
Lale Gül: ‘Ik ben geen religiehervormer. Ik ben een schrijver.’Beeld Jitske Schols

Steun

Het manifest ‘Laat Lale Vrij’ is inmiddels ruim achtduizend keer ondertekend. Kamerleden, premier Rutte, prominente artiesten, kunstenaars, journalisten en duizenden onbekende Nederlanders spraken hun steun aan de auteur uit. Ook Yassin Elforkani had graag willen tekenen, maar hij werd geweigerd door D66-senator Bert Bakker, initiatiefnemer van het manifest. Op opiniesite De Kanttekening geeft Bakker als verklaring dat Elforkani in het verleden ‘weleens werd beschuldigd van salafistische en radicale opvattingen’. ‘Wij konden onvoldoende inschatten wat zijn steunbetuiging aan Lale Gül zou betekenen.’

Elforkani bood in de Blauwe Moskee soms ruimte aan salafistische predikers. ‘Terwijl ik eigenlijk tegenover hen sta’, zegt hij. ‘Maar ik kom voor ze op omdat ik vind dat we niet kunnen discussiëren over de vrijheid van meningsuiting.’ Het overkomt Elforkani vaker dat er verwarring ontstaat over zijn opvattingen. Zo liep hij na de aanslag op Charlie Hebdo mee in een demonstratie, maar zei hij later – na veel kritiek uit de moslimgemeenschap – daar spijt van te hebben.

Ook nu lijkt zijn bevlogenheid voor meer vrijheid binnen de islam moeilijk te rijmen met zijn pleidooi, eind vorig jaar, om het verbod op godslastering af te stoffen. Maar die oproep, zegt Elforkani nu, werd verkeerd begrepen. ‘Het was geen pleidooi om godslastering te verbieden, het was een pleidooi om een dialoog te voeren over de vrijheid van meningsuiting. Is die absoluut, of kan die worden beperkt?’

‘Mijn stelling is dat vrijheid gewoon vrijheid moet blijven’, zegt hij. Maar, voegt hij toe, zelf is hij zo opgevoed dat hij mensen uit fatsoen niet wil beledigen.

‘Maar begrijp je dat heel veel mensen mijn boek ook onfatsoenlijk vinden?’, vraagt Gül. Had zij het dan niet moeten schrijven?

‘Lale moet júíst haar boek schrijven’, zegt Elforkani. ‘Ik sta honderd procent achter je. Dat ik bepaalde dingen niet zeg omdat ik mensen niet wil kwetsen, is iets waar ik persoonlijk voor kies. Het is niet andersom, dat je dingen van mij niet zou mogen zeggen.’

Dus zelf zal hij nooit een Mohammed-cartoon ophangen, maar hij vindt wel dat ze getoond moeten kunnen worden? ‘Nog sterker, ik heb opgeroepen om Geert Wilders te beschermen in die cartoonkwestie.’

Gül begrijpt hem niet helemaal. ‘Waarom staat er in de krant dan dat je die afbeeldingen wilt verbieden?’

Elforkani: ‘Nee, mijn punt was dat ik de dialoog op gang wil krijgen over die vrijheid van meningsuiting.’

Gül: ‘Ja precies. Dus je betwijfelt of het mag.’

Elforkani: ‘Nee, ik zeg dat we kunnen praten over die maatstaf van fatsoen. Het gesprek over gevoelens is essentieel, omdat ik daarmee de ander veel beter kan begrijpen en de ander mij kan begrijpen. De uitkomst hoeft niet te zijn dat we de regels herzien, maar misschien gaan we ons anders gedragen binnen die regels.’

Verkiezingsdebat

Zelf zat Gül niet te kijken naar het verkiezingsdebat van 16 maart, waarin PVV-leider Geert Wilders haar op het schild hees als ‘die dappere Turkse mevrouw’, wier verhaal volgens hem het bewijs vormde ‘dat de Turkse islam in Nederland niet integreert’. Ze schrok, toen ze van bekenden de filmpjes kreeg doorgestuurd. Nu zou de pleuris pas echt uitbreken. ‘Wilders is een begrip in de moslimgemeenschap. Als die jou steunt, dan kun je gewoon van geen enkele kant meer deugen. Dan moet je wel fout zijn, want hij is hartstikke fout. Dan hoeven ze geen letter meer te lezen van jou.’

Elforkani weet waar ze het over heeft: zelf kreeg hij een lading dreigementen over zich heen toen hij in 2018 moslims opriep Wilders te beschermen tijdens een door de politicus uitgeschreven Mohammed-cartoonwedstrijd. ‘Het is een persoon met wie je volgens velen in de moslimgemeenschap absoluut niet geassocieerd mag worden. Terwijl mijn handelen in mijn optiek juist heel islamitisch was, namelijk barmhartig zijn voor iemand die rebels en boos is.’

Na het verkiezingsdebat wordt de situatie in Güls ouderlijk huis door alle dreigingen onhoudbaar. Ze vertrekt naar een hotel. ‘Er waren mensen die zeiden: jij bent de nieuwe Ayaan nu, want je wordt gekaapt door extreem-rechts. Maar je kunt mij niet verwijten dat het probleem dat ik aankaart toevallig ook het probleem is van extreem-rechts.’

Dat Wilders haar casus ziet als bewijs dat de islam problematisch is, ‘daar had hij wel een punt’, zegt Gül. ‘Voor de rest steun ik zijn oplossingen niet. Marokkanen eruit sturen, de Koran verbieden, moskeeën sluiten. Dat zijn volgens mij geen oplossingen.’

Yassin Elforkani:  ‘Het gesprek over gevoelens is essentieel, omdat ik daarmee de ander veel beter kan begrijpen en de ander mij kan begrijpen.’ Beeld Jitske Schols
Yassin Elforkani: ‘Het gesprek over gevoelens is essentieel, omdat ik daarmee de ander veel beter kan begrijpen en de ander mij kan begrijpen.’Beeld Jitske Schols

Verschillen

Toen Elforkani aankondigde dat hij een interview zou gaan doen met Lale Gül, zagen mensen in zijn omgeving de bui alweer hangen. ‘Ze zeiden: Yassin, waarom doe je dat nou weer?’

Wat vreest hij dat er gaat gebeuren? Hij kijkt met een ironische blik naar Gül: ‘Ja, wat zou er gebeuren, Lale?’

‘Ik denk dat jij veel haat krijgt’, zegt ze. ‘Ik krijg die al, dus voor mij maakt het niet zo veel uit.’

Dat kan, beaamt Elforkani. ‘Dit is niet iets wat makkelijk is om te doen. Misschien zit ik straks weer op het bureau om te praten over het aanscherpen van veiligheidsmaatregelen. Maar ik denk ook, en daar verschillen wij in, dat veel mensen dit belangrijk vinden. Ik kies deze moeilijke weg, omdat ik hoop heb dat de moslimgemeenschap zo langzaamaan de redelijke islam wil accepteren.’

‘Ik vind het stoer van je dat jij het als enige imam voor me opnam’, zegt Gül. ‘Maar ik ben geen religiehervormer. Ik ben een schrijver. Ik heb niets met religie. Ik zit nu formulieren in te vullen voor een rechtszaak tegen een man die me bedreigde en nu vastzit. Ik moet antwoord geven op de vraag of ik hem wil zien en of ik met de officier van justitie wil spreken. Maar ik wil een normaal leven leiden, mijn studie Nederlands afmaken, boeken schrijven.

‘Onlangs mailde een meisje me: ik heb nog nooit een boek gelezen waarin alles zó precies overeenkwam met mijn situatie. Ze schreef dat ze haar koffers had gepakt en dat ze bij haar vriend ging intrekken. Daar schrok ik van. Ik wist niet dat ik zo veel invloed had. Ik krijg dagelijks van dat soort boodschappen. Ook homo’s mailen me dat ze nu uit de kast willen komen. Maar tegelijkertijd kijk ik op Facebookgroepen van islamitische jongeren en dan denk ik: waar doe ik dit voor?’

‘Ik zou met jou een tour willen houden in het land’, zegt Elforkani. ‘Gesprekken met je willen voeren over je boek. Met moslims in het publiek die daarop reageren. Als je alleen naar de Twitter- en Facebookwerkelijkheid kijkt, dan is de wereld niet mooi. Mijn overtuiging is: iemand is vrij om in of uit de islam te stappen. Voor mij maakt dat niets uit. Dat doet niks af aan mijn islam.’

‘Laat ik eerlijk zijn’, zegt hij. ‘Ik heb ook thuis in mijn kamertje gestaan, gehuild en na al die bedreigingen gezegd: ik wil dit niet meer, het kan me niet schelen. Maar uiteindelijk besloot ik dat ik mensen wilde verbinden.

‘Ik had niet verwacht’, zegt hij, ‘dat jij de deur dicht zou gooien. Maar ik begrijp het wel.’

‘Ik sluit niet uit dat ik over een paar jaar van mening verander’, zegt Gül. ‘Ik blijf me ontwikkelen. Maar op dit moment ben ik opgebrand.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden