het eeuwige leven Hans Maier (1916-2018)

Laatste deelnemer aan Spelen van 1936

Op de Olympische Spelen van Berlijn speelde hij waterpolo met zijn unieke op Java ontwikkelde zwemstijl. Maatschappelijk bleef hij altijd betrokken.

Hans Maier Beeld RV

Hij was de oudste Nederlandse Olympiër en de enige nog levende deelnemer aan de beruchte Olympische Spelen van 1936 in Berlijn. Na zijn 90ste jaar lanceerde hij de website www.humandutiesnetwork.com. Die had tot doel de mensen niet alleen op hun universele rechten te wijzen, maar ook op hun universele plichten.

‘Een setje leefregels die je kunt uitprinten en op de muur kunt plakken’, zo zei hij in een interview met de Volkskrant. Een daarvan was: ‘Ieder mens is uniek in zijn vermogen om na te denken en keuzes te maken. Het is zijn plicht om de talenten waarmee hij is geboren tot ontwikkeling te brengen om daarmee respect bij zijn medemens te verwerven.’

Hij vond dat burgers hun verantwoordelijkheid voor de wereldvrede en het bewoonbaar houden van de aarde niet mochten afschuiven op de overheid of een hoger wezen. ‘De mens kan de consequenties van zijn gedrag overzien, hij kan terugblikken en hij kan plannen maken. Geen enkele andere soort kan dat.’

Maier zag zichzelf niet als een cultuurpessimist. Hij noemde zich een enorm bevoorrecht mens die vanuit zijn appartement aan de Wassenaarseweg in Den Haag mocht uitkijken over Clingendael. Hier overleed hij op 29 november op de gezegende leeftijd van 102.

Hij werd in 1916 geboren in Madioen in Oost-Java als zoon van een KNIL-overste. Daar werd hij lid van een zwemclub. ‘Je had een mannenzwemclub die heette De Krokodillen en voor de vrouwen had je De Waterjuffers. Onze rivalen kwamen uit Soerabaja, al gauw twee uur rijden. Daarom spraken we soms ook halverwege af. Daar was een klein zwembad. Het water kwam regelrecht uit de bergen, dus het was behoorlijk koud’, vertelde hij in ManMeer, het blad van de waterpolobond. Hij leerde zichzelf de schoolslag aan met een afwijkende beenbeweging. In 1934 kwam hij naar Nederland en deed daar een jaar later mee aan de nationale kampioenschappen zwemmen. Meteen verpletterde hij het nationale record op de 100 meter schoolslag met vier seconden. Hoewel het record werd erkend, weigerde de zwembond hem vanwege zijn techniek uit te zenden naar internationale toernooien.

Maier ging waterpolo spelen in het derde team van Het Y in Amsterdam. Bondscoach Frans Kuypers zag een speler die hoger uit het water kwam dan anderen en vele passes onderschepte. Kuypers haalde hem in het team voor de Olympische Spelen van Berlijn, waar hij alle wedstrijden in het basiszevental zwom.

Nu staan deze Spelen bekend als de ‘Hitler-spelen’, maar zo beleefde Maier ze niet. ‘Mij viel vooral op hoe fantastisch alles was georganiseerd.’ Achteraf nam hij zichzelf kwalijk niet voldoende te hebben nagedacht over de tijdsverschijnselen. ‘Het was allemaal zo onwerkelijk. In 1943 heb ik mijn verlovingskaartje naar de Joodse voorzitter van zwemclub Het Y gewoon per post gestuurd naar Westerbork, zijn toenmalige verblijfplaats. Per kerende post stuurde hij me zijn gelukwens.’

Maier studeerde economie en werd daarna directiesecretaris bij transportbedrijf Van Gend & Loos. Na de oorlog trad hij als financieel manager in dienst bij Shell. Voor de Koninklijke woonde hij nog vijf jaar op Curaçao. In 1975 ging hij met pensioen. ‘Hij is een dure geweest voor het Shell-pensioenfonds’, lacht Joy, een van zijn twee dochters. Na het overlijden van zijn echtgenote in 2011 pakte hij het project op voor de menselijke plichten.

Joy weet nog niet of de dochters het zullen voortzetten. ‘Het is een prachtig idee. Maar het sloeg niet meteen aan. Misschien was hij honderd jaar te vroeg.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden