Kun je met buitenlands kraanwater je tanden poetsen?

In Nederland kan kraanwater moeiteloos doorgaan voor het veel duurdere fleswater, maar in veel buitenlanden is een karaf leidingwater bij de maaltijd een slecht idee. Wie daar uit de kraan drinkt, heeft kans op buikloop. Maar hoe zit dat met tanden poetsen, of douchen? Kan het kwaad als je dan een paar druppels vies water inslikt?

Beeld ANP

Vakantiediarree wordt in Europa vaak veroorzaakt door Campylobacter, een bacterie die bij dieren in de darmen huist. In veel vakantielanden is de waterzuivering niet op orde waardoor uitwerpselen in het water kunnen achterblijven, zegt Gertjan Medema, hoogleraar waterkwaliteit en gezondheid aan de TU Delft en werkzaam bij het KWR Watercycle Research Institute. Gevolg: op de hotelkamer of de camping komen met het water uit de kraan ook ziekmakende bacteriën mee.

Die waterwinningen raken bijvoorbeeld verontreinigd doordat mest vanaf een maaiveld naar de put stroomt, legt Medema uit. De zuivering van dat water gebeurt in die landen vervolgens vaak minder gedegen. 'Er is sprake van veel kleine waterwinningen waar minder professioneel wordt gewerkt. En het systeem staat in de vakantieperiode extra onder druk omdat er dan veel meer water nodig is.'

Vervelende eigenschap
De belangrijkste ziekteverwekker in Europa is de Campylobacter jejuni. Die bacterie produceert een toxine, een gif dat diarree veroorzaakt. De C. jejuni heeft de vervelende eigenschap dat er niet veel van nodig zijn om mensen ziek te maken: een paar honderd exemplaren zijn al voldoende. Een druppel water kan 50 miljoen bacteriën bevatten. Dat zijn vooral normale waterbewoners, legt Medema uit, die ook in fleswater zitten. Die voelen zich in ons lijf niet thuis en maken ons dus niet ziek. Maar er kunnen in die ene druppel in principe al genoeg ziekteverwekkers zitten om een paar vervelende vakantiedagen te veroorzaken. De kans dat we met tanden poetsen of douchen al aan die paar honderd exemplaren komen is klein, zegt Medema, maar toch raadt hij aan om voorzichtig te zijn.

Zuuraanvallen
Dat er van die C. jejuni zo weinig nodig zijn om ons ziek te maken, heeft te maken met het sterke overlevingsmechanisme van de bacterie. Veel ziekteverwekkers komen niet verder dan de maag waar ze door zuuraanvallen om zeep worden geholpen. Toen Amerikaanse onderzoekers het zure milieu van maag en darmen nabootsten en daar de bacterie op los lieten, zagen ze dat de C. jejuni aanpassingstactieken kent die juist door het zuur in gang worden gezet. Hun celmembraan verandert bijvoorbeeld of ze scheiden een beschermend eiwit uit.

Voor veel vakantiegangers is tandenpoetsen met leidingwater om nog een reden geen optie, weet Medema: het water is minder lekker dan we gewend zijn. Door de Nederlandse zand- en kleibodem bevat het grondwater hier relatief weinig zout en mineralen in vergelijking met andere landen. In Nederland is vanwege de goede waterzuivering ook geen chloor meer nodig. En het leidingwater is hier veel minder hard dan elders. Er zitten minder metaalionen in, en ook dat verandert de smaak van het kraanwater. Daardoor smaakt hier zelfs de koffie en de thee anders.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar gezond@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.