Vonk

Kruisjes, schietgebedjes: waarom lopen voetballers te koop met hun religie?

Dit weekeinde staat Vonk, het achtergrond- en opiniekatern van de Volkskrant, helemaal in het teken van religie. Het aantal kerkleden mag dan nog steeds dalen, God blijft aanwezig in Nederland. Zo zijn er buitenlandse missionarissen die hier het geloof verspreiden en bekeren autochtone Nederlanders zich tot de islam. Ook in het voetbal is het geloof goed zichtbaar. Een portret van religieuze voetballers in woord en beeld door Iwan Tol.

SC Heerenveen speler Bilal Basackcikoglu kust de grond nadat hij 2-1 heeft gescoord. Beeld anp

Kruisjes, schietgebedjes, complete bijbelteksten getatoeëerd op hun lichaam: voetballers lopen te koop met hun geloof. Waar komt die religieuze opleving vandaan?

Excentriekelingen waren het, de profvoetballers die in de jaren zeventig en tachtig voor hun geloof uitkwamen. Joop Korevaar bijvoorbeeld, van FC Den Haag en Jong Oranje, die in zijn vrije tijd als Jehova's getuige van deur tot deur ging. Tijdens het Wilhelmus hield hij zijn kaken stijf op elkaar. Korevaar diende immers alleen het Koninkrijk Gods.

En dan was er Jaan de Graaf, sterspeler van topamateurclub IJsselmeervogels. Ajax, PSV, Feyenoord, ja zelfs Anderlecht, Borussia Dortmund en het Turkse Fenerbahçe wilden hem hebben, maar De Graaf bleef liever in het gereformeerde Spakenburg. Uiteindelijk ging hij nog wel naar AZ'67 en Go Ahead, maar De Graaf werd niet altijd opgesteld. De reden: hij speelde niet op zondag, een belofte die hij ooit aan zijn oma deed.

Ook Folkert Velten had een dergelijke bepaling in zijn contract laten opnemen bij Heracles. Dat zijn geloofsovertuiging hem misschien wel tienduizenden guldens kostte, was eigenlijk alleen een issue voor de buitenwereld. 'Een wedstrijd begint vaak om half drie, zodat je hele middag gevuld is met voorbereidingen en spelen', legde hij regelmatig uit. 'Dan is het moeilijk om in zo'n situatie je aandacht bij de kerkdienst te houden.'

Psalm 23 op het lichaam getatoeëerd
Tegenwoordig zijn het al lang geen zonderlingen uit de biblebelt meer, de voetballers die hun geloof uitdragen. Sterker nog: wie een beetje wil meedoen als voetballer, slaat voor de aftrap een kruis, prevelt een gebedje of showt na een doelpunt een religieuze boodschap, die hij op het T-shirt onder zijn tenue heeft geschreven. Het hoort bij de lifestyle en het imago van de supersterren. Niemand die er nog vreemd van opkijkt dat Wesley Sneijder een bijbeltekst uit psalm 23 ('Even though I walk through the valley of the shadow of death, I will fear no evil') op zijn lichaam heeft laten tatoeëren. In de Nederlandse bijbelvertaling staat dat voor 'Al ging ik ook in een dal van de schaduw des doods, ik zou geen kwaad vrezen'.

Wesley Sneijder toont zijn religieuze tatoeages. Beeld anp

Dat religie steeds zichtbaarder is geworden in het Nederlandse voetbal komt ook door het Bosman-arrest (vrij verkeer voor voetballers) uit 1995, waardoor clubs veel vaker voetballers uit Afrika of Zuid-Amerika naar Nederland haalden. Zij belijden hun geloof veel openlijker dan wij gewend waren. Daarbij braken ook steeds vaker spelers uit migrantenwijken uit grote steden door, onder wie veel gelovige Surinaamse, Antilliaanse en Marokkaanse jongens. In 2009 werd Mounir El Hamdaoui topscorer van de eredivisie met 23 goals. Na elk doelpunt dankte hij Allah. In interviews spreken de internationals Leroy Fer en Georginio Wijnaldum vrijuit over hun geloof. En dit seizoen bestaat het verdedigingsduo bij PSV uit Jeffrey Bruma en Karim Rekik, respectievelijk moslim en christen.

Anno 2014 gaat Joop Korevaar nog steeds als Jehova's getuige langs de deuren, is Folkert Velten medewerker op een kinderboerderij in Enter en werkt Jaan de Graaf als marktkoopman. Op de vraag of hij spijt heeft dat hij vroeger nooit op zondag wilde spelen, zei hij in Andere Tijden Sport: 'Spijt niet. Beetje twijfel wel. Waar had ik gestaan dan? Misschien wel in het Nederlands elftal.' Maar terwijl niemand meer opkijkt van een gelovige in oranje is uitgerekend het vroegere christelijke symbool geseculariseerd. 'Er is nog wel iets, maar ik ben geen fanatieke kerkganger meer.'

Lees dit weekend meer over God in Nederland in Volkskrant-katern Vonk.

PSV-keeper Przemyslaw Tyton doet een schietgebedje. Beeld anp
De Braziliaanse doelman Heurelho Gomes is dankbaar voor de overwinning. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.