Krajisnik acht zichzelf onschuldig

Uiterst koel vroeg Momcilo Krajisnik, de voormalige rechterhand van Radovan Karadzic, gisteren tot twee maal toe om 'een paar minuten spreektijd voor mijn verdediging'....

Geduldig legde rechter May uit dat de verdachte tijdens zijn voorgeleiding voor het Joegoslavië-Tribunaal alleen maar schuld of onschuld mocht bekennen. Het norse gezicht van Krajisnik werd zo mogelijk nog norser. Vervolgens pleitte hij beheerst negen keer onschuldig op de hem ten laste gelegde feiten.

Daarmee ontkende de Bosnisch-Servische politicus, die maandag door Franse SFOR-soldaten in het Bosnische Pale van zijn bed werd gelicht, schuldig te zijn aan genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. De 55-jarige Krajisnik wordt beschuldigd van het voorbereiden, aanmoedigen, bevelen en plegen van de moord op duizenden Moslims en Kroaten tijdens de oorlog in Bosnië.

Krajisniks tijdelijke advocaat, I. Pantelic, had hem nog uitgelegd dat het volgens de procedure niet mogelijk was nu al een verklaring af te leggen. 'Maar hij heeft het recht om zichzelf uit te drukken', verdedigde Pantelic zijn cliënt. Dat Krajisnik een arrogante vastberadenheid bezit, is geen geheim. Het leverde hem als Bosnisch-Servische onderhandelaar in Dayton de bijnaam Mr No op.

Krajisnik, die parlementsvoorzitter is geweest in Pale en na de oorlog lid werd van het driemans presidentschap in Bosnië-Herzegovina, leek de zitting aandachtig te volgen door een koptelefoon, die hij ongemakkelijk tegen één oor hield. Pantelic zei achteraf dat het 'nu weer goed gaat' met zijn cliënt, nadat hij eerder deze week 'totaal geschokt was door de volledig onverwachte arrestatie'.

Honderden journalisten en geïnteresseerden waren komen opdraven bij het VN-Hof om de voorgeleiding van de nurkse grijsaard met de woeste wenkbrauwen bij te wonen. De publieke tribune zat tjokvol, maar ook in de lobby stonden mensen dicht op elkaar om op een tv-toestel de zitting te volgen.

Krajisnik is dan ook de grootste vangst tot dusver voor het Tribunaal. Volgens hoofdaanklaagster Carla del Ponte was Krajisnik samen met Karadzic het brein achter de genocide in Bosnië. De tenlasteleggingen tegen de twee, die aan het hoofd stonden van de extreem-nationalistische Servische Democratische Partij (SDS), zijn eindeloos. Zo zouden zij opdracht hebben gegeven tot executies, foltering en deportaties. Mocht Karadzic binnen enkele maanden worden gearresteerd, dan zal hij samen met Krajisnic terechtstaan.

Ook Pantelic - die Krasjinik niet verder kan bijstaan omdat hij al een andere verdachte voor het Hof verdedigt - noemt de zaak een 'mijlpaal'. 'Maar als hij schuldig wordt bevonden, gaat het internationaal recht duistere tijden tegemoet.' Volgens Pantelic bestaat er immers 'geen enkele internationale jurisprudentie om een democratisch gekozen president op basis van zijn verantwoordelijkheid als commandant te beschuldigen van oorlogsmisdaden'.

P. Risley, woordvoerder van Del Ponte, moest hierom lachen. 'Krajisnik was geen president toen hij de oorlogsmisdaden beging.' Hij was de politicus die zijn handtekening zette onder militaire besluiten, die volgens de aanklagers leidden tot etnische zuiveringen. Daarnaast geldt de individuele verantwoordelijkheid.

Om dat te bewijzen, willen de aanklagers minstens tachtig getuigen oproepen in het proces, dat op zijn vroegst over drie maanden zal beginnen. Volgens ingewijden was Krajisnik een notoire aanhanger van etnische zuiveringen. De Amerikaanse VN-ambassadeur Holbrooke, die Krajisnik kent uit Dayton, noemde hem deze week een volslagen racist.

Pantelic was er echter van overtuigd dat Krajisnik zal winnen. 'Ik geloof in de onafhankelijkheid van het Tribunaal.' Over Del Ponte was hij minder lovend: 'Wanhopig probeert ze politieke leiders aan te klagen. Alles is mogelijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden