Kopstukken van de wereld

Gedurende twee jaar heeft de Volkskrant in de serie 'Kopstukken van het laagland' de honderd belangrijkste Nederlanders van de afgelopen eeuw voor het voetlicht gehaald....

TOEN IK een jongetje was, maakte het volgende verhaal een grote indruk op me. Een groot violist, laten we zeggen: Yehudi Menuhin, overlijdt en komt bij de hemelpoort. Petrus verwelkomt hem hartelijk en stelt hem als 'de op een na grootste violist aller tijden' een ereplaats in het vooruitzicht. Zijn aanstaande buurman, de grootste violist aller tijden, zal hem persoonlijk komen ophalen. Vol spanning kijkt Menuhin naar hem uit. Wie zal het zijn? Kreisler? Heifetz? Oistrakh? Groot is zijn verbazing wanneer een 17-jarige zwarte jongen uit Alabama op hem afstapt. Hij blijkt de grootste violist aller tijden. Fabelachtige techniek. Superieure muzikaliteit. Jammer alleen dat zijn carrière zo vroeg is geknakt vanwege een fataal verkeersongeluk.

Met onderstaande lijst kan heel goed hetzelfde aan de hand zijn. Zelfs als je door de vergelijking van appels en peren bent heengekomen, alle iconen hebt afgewerkt, van alle pioniers en smaakmakers de maat hebt genomen, elk terrein van het menselijk kunnen hebt afgegraasd, blijft er een gerede kans dat je het briljantste intellect, de nobelste geest en de grootste schurk toch hebt gemist.

Kortom, het selecteren van de honderd mannen en vrouwen die het aanzien van de afgelopen eeuw hebben bepaald, is een onmogelijke exercitie. Maar wel een zeer leuke.

Paul Brill

STAATSLIEDEN:

Woodrow Wilson 1856-1924

Franklin D. Roosevelt 1882-1945

Dwight D. Eisenhower 1890-1969

John F. Kennedy 1917-1963

David Lloyd George 1863-1945

Winston Churchill 1874-1965

Margaret Thatcher 1925-

Wilhelm II 1859-1941

Adolf Hitler 1889-1945

Konrad Adenauer 1876-1967

Helmut Kohl 1930-

Clémenceau 1841-1929

Jean Monnet 1888-1979

Charles de Gaulle 1890-1970

Lenin 1870-1924

Josef Stalin 1879-1953

Michael Gorbatsjov 1931-

Mao Zhedong 1893-1976

Deng Xiaoping 1904-1997

Mahatma Gandhi 1869-1948

Gamal Abdel Nasser 1918-1970

David Ben-Goerion 1886-1973

Kemal Atatürk 1881-1938

Vaclav Havèl 1936-

Nelson Mandela 1918-

RELIGIEUZE LEIDERS:

Pius XI 1857-1939

Johannes XXIII 1881-1963

Johannes Paulus II 1920-

Ayatollah Khomeiny 1902-1994

WETENSCHAP:

Albert Einstein 1879-1955

Marie Curie 1867-1934

Alexander Fleming 1881-1973

Enrico Fermi 1901-1954

Werner Heisenberg 1901-1976

Max Planck 1858-1947

Sigmund Freud 1856-1939

Noam Chomsky 1928-

Margaret Mead 1901-1978

Claude Lévi-Strauss 1908-

John Maynard Keynes 1883-1946

CULTUUR:

George Bernard Shaw 1856-1950

Virginia Woolf 1882-1941

Harold Pinter 1930-

James Joyce 1882-1941

Thomas Mann 1875-1955

Aleksandr Solzjenytsin 1918-

Igor Stravinsky 1882-1971

Leonard Bernstein 1918-1990

Sergej Eisenstein 1898-1948

Louis Mayer 1885-1957

Alfred Hitchcock 1899-1980

Federico Fellini 1920-1993

Marlene Dietrich 1904-1992

Marilyn Monroe 1926-1962

Frank Sinatra 1915-1998

John Lennon 1940-1980

Paul McCartney 1942-

Jean-Paul Sartre 1905-1980

Simone de Beauvoir 1908-1986

Piet Mondriaan 1872-1944

I.M. Pei 1917-

Frank Lloyd Wright 1867-1959

Pablo Picasso 1881-1973

Auguste Rodin 1840-1917

Bertolt Brecht 1898-1956

Louis Armstrong 1900-1971

George Orwell 1903-1950

Charles Chaplin 1889-1977

Georges Ballanchine 1903-1983

Salman Rushdie 1947-

SPORT:

Pele 1940-

Johan Cruijff 1947-

Diego Maradona 1960-

Stirling Moss 1929-

Björn Borg 1956-

Jesse Owens 1913-1980

Carl Lewis 1961-

Muhamed Ali 1942-

Fausto Coppi 1919-1960

Eddy Merckx 1945-

Michael Jordan 1963-

Martina Navratilova 1956-

DIVERSEN:

Thor Heyerdahl 1914-

Edmund Hillary 1919-

Neil Armstrong 1930-

Joeri Gagarin 1934-1968

Martin Luther King 1929-1968

Bill Gates 1955-

Henry Ford 1863-1947

Ray Kroc (stichter McDonald's-imperium) 1902-1984

Ted Turner 1938-

Rupert Murdoch 1931-

Christiane Amanpour 1958-

Simon Schama 1945-

Eva Perón 1919-1952

Agatha Christie 1891-1976

Pierre de Coubertin 1863-1937

Jim Henson (Muppets, Sesame Street) 1936-1990

Gary Kasparov 1963-

Robert Capa (oorlogsfotograaf) 1913-1954

OM EEN LIJST van de honderd belangrijkste wereldburgers te baseren op uitsluitend persoonlijke voorkeuren, vergt een bovengemiddelde ijdelheid en arrogantie. Veel interessanter is het vertolker te willen zijn van de vox populi, en op zoek te gaan naar een democratisch mechanisme om de honderd belangrijkste planeetbewoners van deze eeuw te selecteren.

Wie met zijn tijd meegaat, denkt onmiddellijk aan Internet. Als de op Internet verzamelde kennis iets zegt over wat ons gezamenlijk bezighoudt, dan moet de relatieve frequentie waarmee een bepaalde naam voorkomt iets zeggen over het belang dat wij aan de achterliggende persoon toekennen. Presto!

Zo'n aanpak is overigens gemakkelijker verwoord dan gerealiseerd, maar met deskundige steun is alles te verwezenlijken. Een basisbestand van achtduizend eeuwgenoten werd gelicht uit twee elektronische encyclopedieën, en werd vervolgens voorgelegd aan drie search engines (Yahoo, AlltheWeb en Altavista). Daarna volgden schoning en correctie voor het feit dat iemand die King heet (als in: Martin Luther) een grotere kans heeft om mee te liften bij achternaamgenoten dan Milosevic (als bij: Slobodan). De zo tot stand gekomen topduizend kreeg een grondige tweede beurt, en wat hieronder is afgedrukt (in dalende frequentie) mag dan ook met recht de Internet Tophonderd Wereldburgers van de Twintigste Eeuw genoemd worden.

Als deze lijst inderdaad iets zegt over onze gezamenlijke preoccupaties aan het eind van deze eeuw, dan is er wel enige reden tot zorg. Een ongezonde fixatie op (vooral Amerikaanse) entertainers, een enkele (vooral Amerikaanse) politicus of zakenman - het onderstreept in elk geval wel in welke regio de wereldlijke macht is geconcentreerd. Van de vijf bad guys op de tophonderd wordt Hitler ruim geklopt door Saddam Hussein en Milosevic, moet Karadzic (na Castro en Ho Chi Minh) genoegen nemen met een vernederende 303de plaats en komen Lenin en Stalin niet eens voor bij de topduizend. Dat Marilyn Monroe de hoogst scorende vrouw is, wekt geen verbazing, maar dat Madeleine Albright, Oprah Winfrey, Janet Reno, Whitney Houston en Meryl Streep echte royalty als prinses Diana en onze koningin-grootmoeder Wilhelmina wisten te kloppen, is ronduit zorgelijk en kweekt des te meer respect voor de 43ste plaats van good old Doris Day.

Bepaald angstaanjagend is het namen aan te treffen die zonder vervolgstudie voor een toch trouwe Volkskrant-lezer niet te plaatsen zijn, zoals Garth Brooks op de 20ste plaats (voor andere domoren: een Amerikaanse country and westernzanger) en Dale Earnhardt op 70 (een Amerikaanse autocoureur). En als Albert Einstein, Max Planck, Sigmund Freud en Marie Curie er niet geweest waren, had Europa het geheel moeten hebben van Winston Churchill (vlak onder David Letterman) en een bescheiden contingent artiesten.

Wie ontbreken er? Ontelbaar velen, bijvoorbeeld Johan Cruijff, aan wie wij altijd zoveel nationaal zelfbewustzijn ontlenen (maar gelukkig voor hem: Pele ontbreekt ook). Franklin en Eleanor Roosevelt leggen het af tegen Theodore, en Margaret Thatcher moet Helmut Kohl ruim laten voorgaan. Nederland - volgens prof. Hofstede de meest feminiene natie ter wereld - doet het met twee vrouwen - naast Wilhelmina ook nog Anne Frank - helemaal niet slecht.

Alexander Rinnooy Kan

Bill Gates 1955-

Walt Disney 1901-1966

Bill Clinton 1946-

Martin Luther King 1929-1968

The Beatles 1960-1970

Saddam Hussein 1937-

Al Gore 1948-

Albert Einstein 1879-1955

Mark Twain 1835-1910

Bob Dylan 1941-

The Eagles 1971-

Marilyn Monroe 1926-1962

Max Planck 1858-1947

Eric Clapton 1945-

Slobodan Milosevic 1941-

Ronald Reagan 1911-

David Bowie 1947-

Bruce Springsteen 1949-

Madeleine Albright 1937-

Garth Brooks 1962-

Kofi Annan 1938-

Tony Blair 1953-

Michael Jordan 1963-

Oprah Winfrey 1954-

The Rolling Stones 1962-

Frank Sinatra 1915-1998

Adolf Hitler 1889-1945

Steven Spielberg 1947-

T.S. Eliot 1888-1965

Woody Allen 1935-

Janet Reno 1938-

Elvis Presley 1935-1977

Nelson Mandela 1918-

John Lennon 1940-1980

Boris Jeltsin 1931-

Louis Armstrong 1901-1971

David Letterman 1947-

Winston Churchill 1874-1965

Clint Eastwood 1930-

Woodrow Wilson 1856-1924

Elton John 1947-

John Coltrane 1926-1967

Doris Day 1924-

Andy Warhol 1928-1987

Jack Nicklaus 1940-

Fidel Castro 1926-

De Kennedy's

George Bush 1924-

Miles Davis 1926-1991

Tiger Woods 1975-

Sigmund Freud 1856-1939

John Travolta 1954-

Whitney Houston 1963-

Theodore Roosevelt 1858-1919

Bob Marley 1945-1981

Prinses Diana 1961-1997

Paus Johannes Paulus II 1920-

Bruce Willis 1955-

Tom Hanks 1956-

Sean Connery 1930-

Noam Chomsky 1928-

Quentin Tarantino 1963-

Johnny Cash 1932-

Mel Gibson 1956-

Oscar Wilde 1854-1900

Tim Berners-Lee 1955-

Michael Jackson 1958-

Wayne Gretzky 1961-

Duke Ellington 1899-1974

Dale Earnhardt 1952-

Tom Cruise 1962-

Paul McCartney 1942-

Meryl Streep 1949-

Koningin Wilhelmina 1880-1962

Orson Welles 1915-1985

Herbie Hancock 1940-

Ho Chi Minh 1890-1969

Neil Young 1945-

Jodie Foster 1962-

Frank Zappa 1940-1993

Benjamin Netanyahu 1949-

Arnold Schwarzenegger 1947-

Jacques Chirac 1932-

Marie Curie 1867-1934

Shaquille O'Neal 1972-

Sylvester Stallone 1946- lsaac Asimov 1920-1992

Trent Lott 1941-

Jackie Chan 1954-

Babe Ruth 1895-1948

Thelonious Monk 1917-1982

Calvin Klein 1942-

Jay Leno 1950-

Elvis Costello 1955-

Anne Frank 1929-1945

Rupert Murdoch 1931-

Helmut Kohl 1930-

Janis Joplin 1943-1970

Ken Griffey 1969-

Stevie Wonder 1950-

AAN DEZE lijst ligt een, tot falen gedoemde, poging ten grondslag tot een zekere objectivering te komen. Dat betekent bijvoorbeeld dat de personen die op deze, in menig opzicht zo gruwelijke, eeuw hun stempel hebben gedrukt niet geselecteerd zijn op basis van een moreel criterium. Onderdrukkers en bevrijders, dictatoren en publieke helden wisselen elkaar in willekeurige, want alfabetische, volgorde af. Daarbij heb ik vooral ook gelet op hun symboolwaarde voor deze eeuw en hun representativiteit voor de verschillende tijdsgewrichten en continenten.

Betekenisvolle eendagsvliegen zijn in het uiteindelijke selectieproces gesneuveld. Het was niet te vermijden op deze lijst een dominante plaats toe te kennen aan de politiek, alhoewel ik toch ook gepoogd heb ruimte te bieden aan de representanten van de 'civil society' (wetenschap, cultuur, bedrijfsleven).

Mijn persoonlijke voorkeuren hebben in de laatste, hartverscheurende, schrappingsronde (van 120 naar 100) ten slotte het loodje gelegd. Zo zal men op de lijst tevergeefs zoeken naar mijn favoriete politicus (Pierre Mendes France), mijn favoriete schrijver (Franz Werfel), mijn favoriete wetenschapper (Joseph A. Schumpeter), terwijl mijn favoriete passie (de sport) zelfs geheel en al ontbreekt. Geen Johan Cruijff dus. In het geheel geen Nederlanders trouwens. Het samenstellen van een lijst van de honderd kopstukken van deze eeuw is ook een oefening in bescheidenheid.

Ed. van Thijn

POLITIEK:

Konrad Adenauer 1876-1967

Salvador Allende 1908-1973

Jasser Arafat 1929-

Kemal Atatürk 1881-1938

Ben Bella 1918-

Ben Goerion 1886-1973

Lord Beveridge 1879-1963

Winston Churchill 1874-1965

Georges Clémenceau 1841-1929

Dwight D. Eisenhower 1890-1969

Indira Gandhi 1917-1984

Mahatma Gandhi 1869-1948

Charles de Gaulle 1890-1970

Michael Gorbatsjov 1931-

Haile Selassie 1891-1975

Dag Hammarskjöld 1905-1961

Vaclac Havel 1936-

Theodor Herzl 1860-1904

Hirohito 1901-1989

Adolf Hitler 1889-1945

Ho Chi Minh 1890-1969

Koning Hussein 1935-1999

Paus Johannes Paulus II 1920-

John F. Kennedy 1917-1963

Helmut Kohl 1930-

Paul Kruger 1825-1904

Lawrence of Arabia 1888-1935

Vladimir Iljitsch Lenin 1870-1924

David Lloyd George 1863-1945

Ayatollah Khomeiny 1902-1989

Martin Luther King 1929-1968

Nelson Mandela 1918-

Mao Zhedong 1893-1976

Golda Meir 1898-1974

Jean Monnet 1888-1979

Benito Mussolini 1883-1945

Gamal Abdel Nasser 1918-1970

Pandit Nehru 1889-1964

Kwame N'Krumah 1909-1972

Julius Nyerere 1922-1999

Olav Palme 1927-1986

Juan Perón 1895-1974

Yitzak Rabin 1922-1995

Franklin D. Roosevelt 1882-1945

Theodore Roosevelt 1858-1919

Andrei Sacharov 1921-1989

Anwar Sadat 1918-1981

Josef Stalin 1879-1953

Achmed Soekarno 1902-1970

Tchang Kai Tchek 1887-1975

Margaret Thatcher 1925-

Josip Broz Tito 1892-1984

Harry Truman 1884-1972

Lech Walesa 1943-

Woodrow Wilson 1856-1984

CULTUUR/WETENSCHAP/TECHNOLOGIE:

Roald Amundsen 1872-1928

Louis Armstrong 1901-1971

Neil Armstrong 1930-

Karl Barth 1886-1968

The Beatles 1960-1970

Simone de Beauvoir 1908-1986

Isaiah Berlin 1909-1997

Bertolt Brecht 1898-1956

Marc Chagall 1887-1985

Charles Chaplin 1889-1977

Marie Curie 1807-1934

Walt Disney 1901-1965

Albert Einstein 1879-1955

Federico Fellini 1920-1993

Alexander Fleming 1881-1955

Henry Ford 1863-1947

Sigmund Freud 1856-1939

Gabriel Garcia Marquez 1928-

George Gershwin 1898-1937

William Randolph Hearst 1863-1951

Ernest Hemingway 1899-1961

Alfred Hitchcock 1899-1980

Franz Kafka 1883-1924

Herbert von Karajan 1908-1989

John Maynard Keynes 1883-1946

Robert Koch 1843-1910

Primo Levi 1919-1987

Charles Lindbergh 1902-1974

Thomas Mann 1875-1955

Margaret Mead 1901-1978

Pablo Neruda 1904-1973

Robert Oppenheimer 1858-1967

Pablo Picasso 1881-1973

Max Planck 1858-1947

John Rawls 1921-

Jean Paul Sartre 1905-1980

Albert Schweitzer 1875-1965

Leo Tolstoï 1828-1916

Max Weber 1864-1920

Orson Welles 1915-1985

Ludwig Wittgenstein 1889-1951

Emile Zola 1840-1902

ZO'N LIJST toont de aanbrenger in al zijn beperkingen. De overgrote meerderheid van deze namen stamt uit Europa of de Verenigde Staten, alsof alles wat zich daarbuiten afspeelde van weinig belang was. Zo ligt het natuurlijk niet. Het is soms alleen heel moeilijk dat belang te wegen. Als ik me in de verste verte geen eigen, onafhankelijk oordeel - en een persoonlijk oordeel was gevraagd - kan vormen, sla ik iemand maar liever over.

Er had voor helden én schurken gekozen kunnen worden, maar hier kregen de mensen met ten minste enige betekenis ten goede voorrang boven de slechteriken. Lenin, Stalin, Hitler, Mussolini, dat zij er geweest zijn weten we maar al te goed, maar gelukkig zijn zij er ook heel definitief geweest. Ik laat mijn lijstje er niet door bezoedelen. Nee, ergens moet een daad van positief belang te bespeuren zijn; een creatief leven, dat grenzen heeft verlegd, geïnspireerd heeft, vreugde heeft gegeven, indruk heeft gemaakt, harten heeft veroverd of betoverd, schoonheid, denkkracht, gratie, moed. Of er moet, neutraler, sprake zijn van onweerlegbaar grote betekenis, die per saldo niet negatief te duiden valt. Er spreekt uit een lijst als deze natuurlijk ook wel wat wensdenken bij de opsteller. Had die man of vrouw maar meer erkenning gekregen...

Er staan aardig wat Nederlanders in deze lijst. Sommigen zijn een beetje binnengesmokkeld. Met enige aarzeling weliswaar. Zij zijn op z'n minst exemplarisch voor soortgenoten elders. En bovendien, Nederland is toch, zoals wel wordt gezegd, niet het grootste kleine land, maar het kleinste grote?

Er zijn echte twijfelgevallen. Zo'n Karol Wojtyla, paus Johannes Paulus II, hoort die niet juist bij de verkeerde mannen met directe schuld aan veel menselijk leed? Met anderhalf oogje dichtgeknepen ontkom ik niet aan deze rusteloze missionaris, door zijn onmiskenbare bijdrage aan de val van het communisme.

Doeko Bosscher

Jane Addams (voorvechtster sociale rechten) 1860-1935

Konrad Adenauer 1876-1969

Hannah Arendt 1906-1975

Raymond Aron 1905-1983

Kemal Atatürk 1881-1938

James Baldwin 1924-1987

Simone de Beauvoir 1908-1986

Daniel Bell (Amerikaans socioloog) 1919-

Peter Benenson (Amnesty International) 1921

David Ben-Goerion 1886-1973

Ingmar Bergman 1918-

Ingrid Bergman 1915-1982

Willy Brandt 1913-1992

Aristide Briand 1862-1932

Gro Brundtland 1939-

Maria Callas 1923-1977

Albert Camus 1913-1960

Robert Capa 1913-1954

Rachel Carson 1907-1964

Marc Chagall 1887-1985

Charles Chaplin 1889-1977

Agatha Christie 1890-1976

Nikita Chroesjtsjov 1894-1971

Winston Churchill 1874-1965

Marie Curie 1867-1934

Miles Davis 1926-1991

Marlene Dietrich 1904-1992

Walt Disney 1901-1966

Bob Dylan 1941-

Ilja Ehrenburg 1891-1967

Albert Einstein 1879-1955

Tsjoe En-Lai 1898-1976

William Faulkner 1897-1962

Ella Fitzgerald 1918-1996

Henry Ford 1863-1947

Anne Frank 1929-1945

Sigmund Freud 1856-1939

Mahatma Gandhi 1869-1948

David Lloyd George 1863-1945

George Gershwin 1898-1937

Michael Gorbatsjov 1931-

Charles de Gaulle 1890-1970

Che Guevara 1928-1967

Václav Havel 1936-

Abel Herzberg 1893-1989

Alfred Hitchcock 1899-1980

Johan Huizinga 1872-1945

Earvin ('Magic') Johnson 1959-

Franz Kafka 1883-1924

Erich Kästner 1899-1974

Helen Keller 1880-1968

Frank Kellogg 1856-1937

John F. Kennedy 1917-1963

John Maynard Keynes 1883-1946

Martin Luther King 1929-1968

Helmut Kohl 1930-

Thomas Kuhn 1922-1996

Selma Lagerlöf 1858-1940

John Lennon 1940-1980

Primo Levi 1919-1987

Astrid Lindgren 1907-

Ramsay MacDonald 1866-1937

André Malraux 1901-1976

Nelson Mandela 1918-

George Marshal 1880-1959

Margaret Mead 1901-1978

Henry Mencken (Amerikaans criticus en journalist) 1880-1956

Alan Milne 1882-1956

Jean Monnet 1888-1979

Marilyn Monroe 1926-1962

Maria Montessori 1870-1952

Iris Murdoch 1919-1999

Martin Niemöller 1892-1984

George Orwell 1903-1950

Jesse Owens 1913-1980

Rosa Parks 1913-

Linus Pauling 1901-1994

Kim Phan Thi (meisje op vermaarde Vietnam-foto)

Pablo Picasso 1881-1973

Angelo Roncalli (paus Johannes XXIII) 1895-1953

Eleanor Roosevelt 1884-1962

Franklin D. Roosevelt 1882-1945

Andrej Sacharov 1921-1989

Anwar Sadat 1918-1981

Jerome Salinger 1919-

Ernst Schumacher (Small is beautiful)

Albert Schweitzer 1875-1965

Igor Stravinsky 1882-1971

Gustav Stresemann 1878-1929

Paul-Henri Spaak 1899-1972

Max van der Stoel 1924-

Jan Tinbergen 1903-1994

Desmond Tutu 1931-

Booker T. Washington 1856-1915

James Watson 1928-

Simon Wiesenthal 1908-

Woodrow Wilson 1856-1924

Karol Wojtyla (paus Johannes Paulus II) 1920-

Frank Lloyd Wright 1867-1959

De man met de boodschappentassen die het opnam tegen de tank (Peking, 1989)

ALLES WEL beschouwd een behoorlijk materiële lijst voor een materiële eeuw met veel aandacht voor uitvinders, ontdekkers en vormgevers, maar ook voor dictators en oorlogvoerders, met andere woorden: constructie en destructie, hét beste recept voor een bloeiende economie. In zekere zin zou deze lijst moeten beginnen met Bell, Edison, Marconi en de gebroeders Lumière, respectievelijk verantwoordelijk voor de telefoon (1876), de eerste weergave van een geluidsopname (1877), de radio (1894-'95) en de eerste commerciële filmvertoning (1895), stuk voor stuk verwezenlijkingen die het gezicht van deze eeuw hebben bepaald.

En ook Levi Strauss' spijkerbroeken (gepatenteerd in 1873) én John Pembertons Coca-Cola (1886) staan symbool voor deze eeuw.

Verder nogal wat namen die representatief zijn voor hun collega's. Man Ray bijvoorbeeld staat voor alle fotografen die van fotografie een kunstvorm hebben gemaakt; Henry Moore voor alle innoverende beeldhouwers van deze eeuw, idem dito Frank Lloyd Wright voor de architecten, D.W. Griffith voor alle Hollywoodregisseurs, John Scopes voor alle mensen die tegen kortzichtigheid en bijgeloof hebben gevochten, Johannes Paulus II voor alle pausen, Bannister voor alle recordbrekende sportlui, Martin Luther King voor iedereen die zich voor gelijke rechten heeft ingezet.

Lang geaarzeld over Madonna en Diana, besloten dat ze erin moesten voor de geniale manier waarop ze de media bespelen en dankzij die media tot iconen zijn uitgegroeid, al weet niemand nog precies waarom.

En tot slot: de meeste zwaargewichten van deze eeuw - althans volgens mijn lijst - zijn mannelijk en blank. Volgende eeuw komt daarin ongetwijfeld verandering.

Kristien Hemmerechts

Hubert Cecil Booth (de eerste stofzuiger) 1871-1955

Orville en Wilbur Wright (de eerste gemotoriseerde vlucht) 1871-1948 en 1867-1912.

Alva Fisher (de eerste automatische wasmachine) 1862-1947

Henry Ford (eerste autofabrikant met lopende band) 1863-1947

Albert Einstein (relativiteitstheorie) 1879-1955

Clarence Birdseye (diepvriesvoedsel) 1886-1956

Alexander Fleming (penicilline) 1881-1955

John Logie Baird (eerste televisieuitzendingen) 1889-1946

Ladislao Josef Biro (eerste balpen) 1899-1946

Paul Hermann Müller (DDT) 1899-1965

Howard Florey en Ernest Chain (maakten de massale productie van penicilline mogelijk) 1898-1968 en 1906-1979

Enrico Fermi (atoomenergie) 1901-1954

Robert Oppenheimer (vader van de atoombom) 1904-1967

John Bardeen, Walter Brattain en William Shockley (uitvinders van de transistor) 1908-1991,1902-1987 en 1910-1989

James Watson en Francis Crick (DNA, 1953) 1928- en 1916-

John Merrill (eerste niertransplantatie)

Gregory Pincus (orale contraceptie) 1903-1967

Christiaan Barnard (eerste harttransplantatie) 1922-

Edward Hoff (single-chip microprocessor) 1937-

Robert Edwards en Patrick Steptoe (in-vitro-bevruchting) 1925- en 1913-1988

Bill Gates (Microsoft-imperium) 1955-

Marie Curie (eerste vrouwelijke Nobelprijswinnares) 1867-1934

Thomas Selfridge (eerste mens die bij een vliegtuigongeluk het leven verloor) ...-1908

Jack Johnson (eerste zwarte wereldkampioen boksen zwaargewicht) 1878-1946

Robert Peary (ontdekker van de noordpool) 1856-1920

Louis Blériot (eerste vlucht over het Kanaal) 1872-1936

Barones de Laroche (eerste vrouwelijke vliegbrevet, in 1910)

Roald Amundsen (ontdekker van de zuidpool) 1872-1928

John Alcock en Arthur Whitten Brown (eerste ononderbroken transatlantische vlucht) 1892-1919 en 1876-1948

Charles Lindbergh (eerste transatlantische solovlucht) 1902-1974

Amelia Earhart (eerste transatlantische vlucht door een vrouw) 1899-1937

Edmund Hillary and Norgay Tenzing (als eersten op top Mount Everest) 1919- en 1914-1986

Roger Bannister (eerste mijl binnen vier minuten) 1929-

Joeri Gagarin (eerste mens in de ruimte) 1934-1968

Francis Chichester (eerste solo zeiltocht rond de wereld) 1901-1972

Neil Armstrong (eerste mens op de maan) 1930-

Richard Rutan and Jeana Yeager (eerste vlucht rond de wereld met een enkele brandstoftank) 1938- en onbekend.

Sigmund Freud 1856-1939

Emmeline Pankhurst (suffragette) 1858-1928

Theodor Herzl (geestelijke vader van het zionisme) 1860-1904

Gavrilo Princip (moordenaar van aartshertog Franz Ferdinand) 1894-1918

Douglas Haig, Joseph Joffre en Helmuth von Moltke (Brit, Fransman en Duitser die 'moderne' oorlogstechnieken invoerden tijdens de Eerste Wereldoorlog) 1861-1928, 1852-1931,1848-1916

Woodrow Wilson (speelde een belangrijke rol op de vredesconferentie van Parijs in 1919) 1856-1924

Vladimir Iljitsj Lenin 1870-1924

Lev Davidovitsj Trotski 1879-1940

Mahatma Gandhi 1869-1948

John Scopes (een leraar in Tennessee die 100 dollar boete moest betalen omdat hij Darwins evolutieleer onderwees) 1900-1970

Al Capone (meester van de georganiseerde misdaad in de jaren twintig) 1899-1947

Francisco Franco 1892-1975

Adolf Hitler 1889-1945

Josef Stalin 1879-1953

Benito Mussolini 1883-1945

Winston Churchill 1874-1965

Franklin Delano Roosevelt 1882-1945

Erwin Rommel 1891-1944

Anne Frank 1929-1945

Simon Wiesenthal 1908-

Mao Zhedong 1893-1976

Joseph McCarthy 1908-1957

Fidel Castro 1927-

Martin Luther King 1929-1968

Nelson Mandela 1918-

Margaret Thatcher 1925-

Ayatollah Khomeini 1902-1989

Michael Gorbatsjov 1931-

Lech Walesa 1943-

Valentina Teresjkova (eerste vrouwelijke kosmonaute) 1937-

Karol Wojtyla (paus Johannes Paulus II) 1920-

Germaine Greer 1939-

Madonna 1958-

Prinses Diana 1961-1997

D.W. Griffith (regisseur van de eerste Hollywood-film) 1875-1948

Pablo Picasso 1881-1973

Frank Lloyd Wright 1867-1959

Henry Moore 1898-1986

Virginia Woolf 1882-1941

Man Ray 1890-1986

Louis Armstrong 1901-1971

Toni Morrison 1931-

Chuck Berry 1926-

Elvis Presley 1935-1977

Andy Warhol 1928-1987

Jacques Brel 1929-1978

Ernesto 'Che' Guevara 1928-1967

Wole Soyinka 1934-

Benjamin Spock 1903-1998

Igor Stravinsky 1882-1971

Moeder Teresa 1910-1997

Salman Rushdie 1947-

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.