Het eeuwige leven Bé Wierenga (1955-2019)

Koning van de Lauwers vond zeemansgraf

Al at hij zelf niet graag vis, Bé Wierenga was visser in hart en nieren. En hij kende het Wad als geen ander. Het was zijn leven en zijn dood.

Bé Wierenga

Bé Wierenga was de koning van de Lauwers – het oostelijk deel van het wad. Maar toen de koningin hem tijdens een bezoek aan Noordpolderzijl de hand wilde drukken, zat hij in de machine­kamer.

De andere bemanningsleden, die vanwege het hoge bezoek hun zondagse pak hadden aangetrokken, riepen hem. Hij klom mopperend naar boven. Zijn kleding zat onder de smurrie. Hij stonk naar olie. Maar koningin Beatrix maakte het niet uit. Bé kreeg de meeste aandacht. ‘Hij had een echte karakteristieke visserskop met een gebreide muts die hij ’s winters en ’s zomers droeg’, zegt Henk Buitjes, de schipper van de visserskotter ZK37, waarop Wierenga sinds 2006 voer.

Bé was ook een echt vissersmens. Als hij na een week op het wad naar huis ging, gooide hij bij een of andere sloot nog een hengeltje uit. Dan wilde hij nog een snoek of baars vangen. ‘Niet dat hij ze ook zelf at. Eigenlijk hield hij niet van vis. Wijting of makreel ­waren niet aan hem besteed. Zelfs een zoute haring moest hij niet. Een gebakken scharretje kon nog wel. Maar het liefst at hij gewoon kruimelaardappelen, groente en een gehaktbal. Geen poespas.’

Maar hij voelde zich thuis op het wad. Hij kende iedere ondiepte. Hij wist waar de wrakken lagen, kende hun geschiedenis en hun ­ladingen. Voor Buitjes was hij een gouden medewerker. ‘Ik was de schipper. Maar hij was de baas op het dek. We visten vooral garnalen. Hij deed de netten en regelde het kookproces aan boord.’

Op 1 oktober waren ze ook zo ­bezig totdat onverwacht een grote golf aan de stuurboordkant het schip raakte. Het schip helde ineens over naar links en in de stuurhut vielen de bekertjes koffie om. Buitjes: ‘Toen ik opkeek zag ik dat Bé er niet meer was. Ik keek naar het dek waar hij was, omdat ik helemaal niet had verwacht dat Bé overboord zou kunnen slaan Dat bleek wel het geval te zijn. Uiteindelijk vond ik hem aan de stuurboordkant, tussen de touwen van de netten. We gooiden een reddingsboei toe, maar die kon hij niet pakken. Met onze handen hebben we hem gepakt en aan boord gehesen.’ Bé was levenloos. Na autopsie bleek dat hij een hartaanval had gehad.

Hij werd als Berend Wierenga geboren in Usquert, een dorpje van 1.500 inwoners aan de Groningse waddenkust. Het gezin telde vijf kinderen – drie jongens en twee meiden. Bé was geen studiehoofd. Hij had de grootste moeite met de lagere school en op de ambachtsschool sjeesde hij na twee jaar. Op 14-jarige leeftijd ging hij op de boot van zijn vader Usquert 2 ‘Grietje’ mee het wad op. Later werd hij mede-participant. Buitjes: ‘Toen werden de garnalen nog overgeslagen in Noordpolderzijl. Ik weet dat zijn vader en hij ieder met een eigen auto kwamen, hoewel ze op hetzelfde adres woonden. Maar als ze terug­kwamen, wilde Bé een rondje door de polder maken: een fuikje zetten, een fazant schieten met zijn windbuks.’

Nadat zijn vader Gerrit Wierenga uit het bedrijf stapte, kocht hij met zijn broer de kotter UQ2 ‘Nooit ­Gedacht’. In 2004 viel de maatschap uit elkaar. Wierenga leek een verstokte vrijgezel totdat hij op een vissersfeest in Harlingen Francisca Erazo ontmoette – een vrouw uit Ecuador die al twee kinderen had. Zij sprak alleen Spaans, hij alleen Gronings. Maar het klikte en ze ­waren al 21 jaar getrouwd.

Bé Wierenga had graag weer zijn eigen boot willen hebben. Maar daarvoor had hij papieren nodig. ‘En’, zegt Buitjes ‘hij kon zijn kennis niet omzetten in diploma’s’. Maar de ZK37 was ook een beetje zijn eigen boot. Hij bleef de koning van de Lauwers. Ongekroond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden