Kok peinst niet over excuses aan joden

Premier Kok vindt niet dat hij namens de Nederlandse regering de joodse gemeenschap excuses kan of moet aanbieden voor onrecht dat terugkeerders uit de concentratiekampen in het naoorlogse Nederland is aangedaan....

Voor het eerst erkende de premier gisteren namens de Nederlandse regering wel dat de Nederlandse joden die terugkwamen uit de concentratiekampen 'een kille ontvangst' kregen van het Nederlandse volk en dat er 'gebrek aan begrip' was voor de verschrikkingen die zij hadden ondergaan.

Eerder die dag had premier Persson van Zweden namens zijn regering excuses aangeboden aan de joodse wereldgemeenschap voor de houding die zijn land tijdens de Tweede Wereldoorlog innam. Zweden nam een neutraliteit in acht die verhinderde dat joodse vluchtelingen het land in konden komen. Persson: 'Het zal altijd op ons geweten drukken.'

Kok vindt de vergelijking met de Zweedse excuses niet opgaan. Hij taxeert de Zweedse tekortkomingen als veel ernstiger dan de Nederlandse. Hij heeft moeite om excuus te vragen voor iets dat onder verantwoordelijkheid van vroegere kabinetten is gebeurd, zo maakte hij duidelijk. Hij zei in zijn toespraak dat het 'onmogelijk is de tekortkomingen in die naoorlogse periode recht te zetten'.

Kok liep met zijn toespraak en in gesprekken naderhand duidelijk vooruit op het rapport van de commissie-Van Kemenade, dat vandaag gepubliceerd wordt. De commissie zal waarschijnlijk voorstellen 250 miljoen gulden schadeloosstelling te geven aan joodse instellingen. Kok wilde niet op de hoogte van het bedrag ingaan, omdat het rapport nog niet openbaar is.

Hij zei wel met nadruk dat het om een gebaar gaat en dat 'elk bedrag arbitrair is'.

Kok zei tot zijn gehoor, onder wie vele regeringsleiders, dat onderzoek in Nederland laat zien dat de teruggave van burgerrechten in het verarmde naoorlogse Nederland over het algemeen correct gebeurde. 'Maar tegelijkertijd wordt een aantal tekortkomingen onderkend en bekritiseerd: de duur van het proces, de omslachtige en inflexibele procedures, en vooral de kille ontvangst en het gebrek aan begrip voor hen die terugkeerden uit de kampen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.