Kiezen tussen Rembrandt en Herman Brood

Het kiezen van de 'grootste Nederlander aller tijden' valt nog niet mee. Sommige lezers opteren voor Thorbecke of Erasmus, anderen denken meer aan Gerrit Zalm, Pim Fortuyn of Louis Davids....

De Duitse omroep ZDF organiseerde vorige week de verkiezing van 'grootste Duitser aller tijden'. Het was een spannende strijd, die uiteindelijk in het voordeel werd beslecht van de eerste na-oorlogse kanselier Konrad Adenauer.

Bij Volkskrant-online, het discussieplatform van de Volkskrant op internet, konden bezoekers de afgelopen week hun kandidaat voor de positie van grootste Nederlander aller tijden naar voren schuiven. Bonifacius of Simonis, Willem van Oranje of Balkenende, Rembrandt of Karel Appel?

Wim van Muijen voelde zich niet zo aangesproken door al die grote namen. 'Ik zou willen dat de grootste Nederlander aller tijden die verzorger in het verzorgingshuis is die, elke ochtend weer, die niet meer gewaardeerde, door de samenleving vaak in de steek gelaten, bejaarde medemens verzorgt.'

Heel aardig, maar niet exact conform de vraag. Anno Zijlstra komt met een concreter antwoord. Hij zoekt het niet ver in de geschiedenis, maar komt met Gerrit Zalm. Mary Franssen kiest van de weeromstuit voor 'Vadertje Drees om zijn sociale kwaliteiten'. Ook Herman Brood gooit wat haar betreft hoge ogen: 'Als symbool van de vrijheid en blijheid en zijn beste song Sleeping Bird.'

Nou ja, reageert Albert van der Vliet, als we dan toch liedjeszangers gaan kandideren, dan liever Louis Davids. 'Ik ken geen betere liedtekst dan Het hondje van Dirkie, mooi en ontroerend, net als Rembrandt. De laatste moet wat Van der Vliet betreft de echte winnaar zijn. 'Omdat hij zo achteloos prachtig kon tekenen. Omdat hij zoveel psychologie in zijn portretten wist te leggen, vooral in zijn zelfportretten.'

Wladimir van Kiel ziet in de nominatie van Zalm aanleiding om opnieuw van leer te trekken tegen de staat. 'Zalm heeft toch nooit anders gedaan dan belasting ophalen. En belastingophalers zijn al sinds Bijbelse tijden geminachte paria's.'

'Doe mij maar Pim', schrijft Van Kiel. 'Als de bekende kogel van links er niet was geweest, hadden we nu een compleet ander land en zou er een begin zijn gemaakt met het ontmantelen van de EU'. Dat roept wat scepsis op bij Jan-Paul van Barneveld. 'Ik dacht dat jij wat meer moeite met Pim zou hebben. Op kosten van de belastingbetaler beroemd en rijk worden, door in de baas zijn tijd (de belastingbetaler) boekjes te schrijven en de opbrengst in eigen zak te laten vloeien.'

'Als Pim ergens binnenkwam', verdedigt Van Kiel zich, 'dan stond er iemand, als zo'n Melkertoide binnenkomt voel je wat lichte tocht en verder niets.' Dat roept de hoon op van Birol Akkus: 'Vindt u het niet een beetje droevig dat de grootste Nederlander slechts aan deze kwalificatie voldoet?'

Jan-Paul van Barneveld vindt het jammer dat 'de keuze kennelijk is beperkt tot Rotterdamse querulanten'. 'Doe dan in vredesnaam maar Erasmus. Die is ten minste op eigen kracht beroemd geworden en nog wel tot ver over de grens en zijn faam heeft de tand des tijds weten te doorstaan.'

Leen Neleman zoekt het in een heel andere hoek: 'Van Vincent van Gogh heb ik geleerd wat mooi is, van Pieter Jelle Troelstra wat eerlijk is in deze wereld. Van dr. Max Euwe leerde ik echter logisch nadenken.' En volgens Neleman zou er heel wat minder verdriet zijn als de wereld wat vaker de lijnen van de logica zou volgen.

Charles van Brussel neemt dat niet serieus: kletsen schakers dan nooit uit hun nek? 'Kasparov vergeleek onlangs generaal Pinochet in positieve zin met de leiders van Syrie, Libie en Noord-Korea. En ooit Spasski gehoord over joden?' Van Brussel bedoelt ongetwijfeld Bobby Fischer, die er als geen ander in slaagde om gekte en (schaak-)grootsheid in één brein te verenigen.

Volgens Pieter Otten was de grootste Nederlander ooit een Duitser: Willem van Oranje. Met hem is het allemaal begonnen.

Maurits Vroom vraagt zich af wat Nederland zou zijn zonder de Grondwet van 1848. 'Inderdaad, een absolute monarchie waarin de rechten van de burgers tamelijk kwetsbaar zouden zijn. En de grootste voorvechter van deze Grondwet was Thorbecke.' Sander van Leeuwen brengt daar tegenin dat de grondwet niet alleen dankzij Thorbecke tot stand kwam. 'Hoeveel medestanders en medevechters waren er buiten de voetlichten van de journalistiek en geschiedschrijvers?' Volgens Van Leeuwen 'wordt grootsheid niet bepaald door wat je bereikt' maar door hoeveel van je mogelijkheden je verwezenlijkt. Daarom vindt hij het 'totaal onzinnig' een grootste Nederlander te kiezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden