'Kerk en seksualiteit, een open zenuw'

Bisschop Hurkmans..

Den Bosch Wat begon als een relletje in Reusel – een pastoor die de lokale carnavalsprins nadrukkelijk vraagt niet ter communie te gaan – dreigt zondag uit te lopen op een massale demonstratie van homoseksuelen in en bij de Sint Janskathedraal in Den Bosch.

‘Als de eucharistieviering een protestbijeenkomst wordt, moet je je beraden op wat je doet’, zegt bisschop Antoon Hurkmans van Den Bosch. Vrijdagavond maakte het bisdom bekend dat de plebaan-pastoor van de Sint Jan de communieviering van zondag schrapt vanwege mogelijke verstoring daarvan, net als zijn collega in Reusel afgelopen zondag deed.

Wat heeft de kerk eigenlijk tegen homoseksuelen?

Hurkmans: ‘De rooms-katholieke kerk heeft een mensvisie die gebaseerd is op het feit dat God de mens geschapen heeft als man en vrouw. Op basis daarvan komt ze tot de overtuiging dat de beleving van seksualiteit gereserveerd is binnen het huwelijk tussen man en vrouw. Met elke andere seksualiteitsbeleving zijn we het niet eens. Het homohuwelijk wordt door de kerk niet erkend. Dat betekent echter niet dat we homoseksuelen uitsluiten.’

Maar ze mogen niet ter communie gaan?

‘Als je ter communie gaat, onderschrijf je dat je één wilt zijn met Christus en met de kerk. Wie in zware zonde leeft, kan beter niet ter communie gaan. Dat wordt ook vooraf door de pastoor aangegeven.

‘Maar de verantwoordelijkheid ligt bij de gelovige zelf, of hij wel of niet gaat. Dat geldt niet alleen voor homoseksuelen, maar ook voor anderen die in zonde leven, zoals gescheiden mensen die hertrouwd zijn.

‘Bij mensen met een voorbeeldfunctie kan de pastoor vooraf vragen het conflict niet aan te gaan. Dat kan een carnavalsprins zijn, maar ook een burgemeester die er sociaal een ratjetoe van maakt, of de bisschop van de lutherse kerk die op bezoek is.’

U zei deze week in een persbericht dat mensen met homoseksuele neigingen wel degelijk ter communie kunnen gaan. Hoe zit dat?

‘Het zit hem niet in het homoseksueel zijn, het zit in het praktiseren. Seksualiteitsbeleving hoort binnen het huwelijk. Antoine Bodar, de vorige plebaan van de Sint Jan, is ook homoseksueel. Daar heb ik geen problemen mee.’

De kerk beoordeelt mensen op hun gedrag. Maar homoseksuelen zeggen: zo zijn we. Zit daar niet het spanningsveld?

‘Daar zijn verschillende opvattingen over, binnen en buiten de kerk. In het gesprek vrijdag met het COC en de Gay Krant hebben we dat maar buiten beschouwing gelaten. De kerk zal eerder zeggen dat het een geneigdheid is dan dat je zo geboren bent. Maar homoseksuelen worden geen zondaar om wat ze zijn, maar om wat ze doen.’

Bent u verbaasd over alle ophef?

‘Nee, het verrast me niet. Alles wat met de kerk en seksualiteit te maken heeft, ligt gevoelig. Het is een open zenuw.’

Critici en liberale katholieken zeggen dat dit opnieuw een voorbeeld is dat de kerk orthodoxer en strenger wordt. In het verleden deden priesters niet zo moeilijk.

‘Het is geen teruggaan naar de oude orthodoxe kerk. Maar we zijn de afgelopen jaren misschien wel te soepel geweest. Het was in de volkskerk gewoon dat bij de communie iedereen en masse opstond en naar voren kwam. De leer is niet altijd gekend door iedereen. Er is achterstallig onderhoud en daar is de kerk ook debet aan. Als we niet letten op het kostbare van de communie, dan maken we het zelf tot niets. Het is storend en pijnlijk dat sommige mensen ter communie gaan, terwijl ze niet weten wat ze doen.’

Jaagt u met dat strikte beleid misschien niet juist veel gelovigen de kerk uit?

‘Ik kan de pijn delen en het verdriet voelen van mensen die niet ter communie kunnen gaan. Maar homoseksuelen moeten dat niet opvatten als uit de kerk jagen. Ze kunnen naar de mis komen, het woord van God horen en samen met de gelovigen bidden. De communie is maar een onderdeel.’

Wat vindt u van de oproep van PvdA-voorzitter Ploumen om zondag massaal naar Den Bosch te komen?

‘Ik vind dat niet zo netjes. Ze zegt dat ze het persoonlijk doet, maar ze is en blijft ook de voorzitter van de Partij van de Arbeid. Drie dagen voor de verkiezingen noem ik dat ongelukkig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden