Kamer relativeert moeizame positie van minderheden

De integratie van minderheden is volgens de Kamer een sociale kwestie, geen culturele. Dat bleek tijdens het debat over de achterstand van allochtonen....

Van onze verslaggeefster Lidy Nicolasen

Er was niemand in de Tweede Kamer die zich de afgelopen dagen hardop afvroeg of Nederland de stroom migranten wel aan kan. Het moet en het zal, was de boodschap aan het kabinet. Handenwringend accepteerden de ministers de eisen. Zij noch het parlement willen de schuld krijgen voor het ontstaan van een sociale onderklasse. Een groep van mensen die behalve hun kleur, ook hun armoede en werkloosheid gemeen hebben.

De Kamer heeft lang gezwegen in het publieke debat over de achterstand van minderheden. Regering en parlement blijken zelden leidinggevend in een discussie. Deze keer werd die aangezwengeld door publicist Paul Scheffer, in NRC Handelsblad. De maatschappelijke vrede gaat verloren, omdat Nederland achterover leunt en rustig toeziet hoe hele generaties migranten mislukken, schreef hij.

Politici verwerpen zo'n verwijt. Dat kan ook moeilijk anders. Als enige land in Europa heeft Nederland een inburgeringsprogramma en een integratiebeleid. Akkoord, er zijn zwarte scholen, er zijn zwarte wijken. Maar dat zijn niet per definitie slechte scholen of wijken waar niks gebeurt. De resultaten in het onderwijs van de tweede generatie zijn spectaculair.

De afgelopen weken kwam de Kamer zichzelf tegen. Op papier is het beleid prachtig, maar het strandt in bureaucratie. De inburgering mislukt en de integratie faalt. De frustratie daarover, het gehakketak tussen PvdA en VVD, waren de directe aanleiding voor het debat tussen de fractievoorzitters. Het bood hun ook de kans zich te mengen in het debat buiten de Kamer.

Gewone burgers, intellectueel of niet, zijn vele malen minder politiek correct dan regering en parlement. In Den Haag houdt men niet van de term sociale onderklasse. Het is business as usual in Nederland, suggereerde PvdA-fractieleider Melkert. Vroeger ging het om de arbeiderskinderen die zich een positie in de middengroepen moesten zien te verwerven. Men sprak toen van 'verheffing van het volk', nu van sociale integratie. Nooit gaat het vanzelf, altijd moet er worden getrokken en geduwd.

Relativerend doen ook andere fracties over de samenstelling van de Nederlandse samenleving. Ze noemen haar dynamisch, onveranderd tot aanpassingen bereid. De vraag is niet of je die samenleving wilt, de vraag is of iedereen kan meekomen, merkte VVD-leider Dijkstal op.

De belangrijkste problemen zijn van sociale aard, vindt de Kamer, niet van culturele. Uitgaande van de Grondwet kan de overheid voorwaarden scheppen om de nieuwe groepen de ruimte te geven te integreren. Niet zelden wordt in dit verband de wettelijke invoering van het rituele slachten genoemd. Iedereen moet een beetje inschikken. Normen en waarden liggen niet vast, ze 'zijn niet door onze voorouders in de klei van dit land aangetroffen', aldus Melkert. D66-leider De Graaf hanteerde een andere metafoor om de interculturaliteit van Nederland te schetsen. 'Zeker geen afgesloten kast waarin het Nederlandse tafelzilver wordt bewaard.' Geschiedenis, andere westerse landen, migranten, dat alles heeft waarden opgeleverd die in normen zijn vastgelegd.

Het was opvallend dat alleen het CDA en de kleine religieuze partijen zich niet zo gemakkelijk het eigen ideaal uit handen lieten slaan. De 'eigenheid' van Nederland, de 'dominante cultuur' stoelt op het joods-christelijk erfgoed, aangevuld met de humanistische tradititie, aldus De Hoop Scheffer. Nieuwkomers moeten dat weten. Cultuurrelativisme is dus niet op z'n plaats.

Maar De Hoop Scheffer slaagde er niet in de andere partijen of de leden van het kabinet te verleiden de lof te bezingen van het eigen erfgoed. Het maakte niet uit voor het verloop van het debat. Culturele diversiteit of niet, in de politiek volgen op theoretische beschouwingen altijd praktische voorstellen. Wie in Nederland niet achterop wil raken moet bovenal de taal kennen. Daarin vonden de politici elkaar moeiteloos. Niemand weet precies waarom die wachtlijsten zo groeien, waarom migranten er de brui aan geven, maar de schouders gaan er onder en de wachtlijsten moeten over een jaar zijn weggewerkt. En zo ging de Kamer uiteindelijk toch nog over tot de orde van de dag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden