'Justitie maakt te weinig gebruik van enkelband'

Enkelbanden voor elektronisch toezicht op delinquenten worden te weinig toegepast. Daardoor zijn de kosten voor gedetineerden onnodig hoog, stelt Reclassering Nederland. Een digitaal Loket Elektronische Controle, dat voor het eind van dit jaar in werking treedt, moet het gebruik van elektronische enkelbanden gaan verdubbelen. Ook wordt onderzocht of alcoholcontrole op afstand via het digitaal loket mogelijk wordt, voor delinquenten met een alcoholverbod.

Een enkelband om het been van politicus Joost Eerdmans, die in 2005 wilde ervaren hoe het is om middels zo'n band onder toezicht te staan. Beeld ANP

Via het digitale loket kunnen rechters en officieren met één druk op de knop een enkelband bestellen en opleggen. Elektronische enkelbanden zijn er in twee soorten: 'gewone' voor een locatiegebod (bijvoorbeeld thuis of op school) en banden met een ingebouwd navigatiesysteem voor delinquenten met een gebiedsverbod. Bij overtreding volgt een melding bij de reclassering en wacht alsnog celstraf. Dit komt zelden voor.

'Rechters en officieren zijn niet met de enkelbanden vertrouwd en maken er daarom te weinig gebruik van ', zegt directeur Sjef van Gennip van Reclassering Nederland. 'Sommigen denken dat de enkelband nauwelijks een straf is, maar na een proef onder rechters en officieren van justitie die de band hebben gedragen, werd erkend dat de beperking en de psychische druk heel groot zijn.'

In Nederland lopen dagelijks ongeveer 220 veroordeelden met een elektronische enkelband rond. Over heel 2011 waren dat er 785, terwijl zo'n 15 duizend verdachten en veroordeelden vastzitten in gevangenissen en huizen van bewaring. Een dag detentie kost 217 euro, een elektronische enkelband met toezicht 50 tot 70 euro per dag.

Detentieschade
Bovendien wordt met elektronisch toezicht 'detentieschade' vermeden; gevangenen verliezen vaak hun werk, inkomen, huis en sociale netwerk. Mede daardoor is de kans op recidive hoog: 7 van de 10 gevangenen vervallen in dezelfde fout. Met een enkelband kan een veroordeelde blijven werken of studeren. De recidive bij elektronisch toezicht en werkstraffen is 'stukken lager' (exacte cijfers zijn nog niet bekend), stelt Van Gennip. 'Want toezichtstraffen gaan vaak gepaard met gedragscorrigerende maatregelen, zoals leren omgaan met je agressie of pedoseksuele gevoelens.'

Ook doet Reclassering Nederland proeven met alcoholcontrole op afstand. Veroordeelden die als bijzondere voorwaarde een alcoholverbod krijgen opgelegd, moeten nu urine inleveren bij de GGD. Met zo'n elektronische blaastest vanuit huis, waarbij een webcam registreert of de blazer ook echt de veroordeelde is, kunnen kosten worden bespaard. Van Gennip is 'ervan overtuigd' dat elektronisch toezicht een hoge vlucht gaat nemen - 'juist in deze tijden van bezuinigingsoverwegingen moeten we nadenken over slimmer en efficiënter straffen.'

De Raad voor de Rechtspraak, de belangenorganisatie voor rechters, zegt het initiatief voor het digitaal loket eerst nader te willen bestuderen alvorens een reactie te kunnen geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden