Het eeuwige levenJosé Cutileiro

José Cutileiro (1959-2020): Groninger nachtegaal met Portugese roots

Hij was een benadigd tekstschrijver en muzikant. Later had hij een eigen tekstbureau en was hij initiatiefnemer van de website Dwarsstraat.com.

José CutileiroBeeld José Cutileiro

‘De Ziffels zijn The Beatles van het noorden. Alleen heeft niemand dat door’, schreef een overenthousiaste poprecensent van het toenmalige Nieuwsblad van het Noorden in de jaren tachtig.

De Groningse muzikant, tekstschrijver en verslaggever José Cutileiro was een van de leden van deze groep die de grote doorbraak nooit kon maken. Maar in mei ging een lang gekoesterde wens in vervulling en verscheen hun debuutalbum. José Cutileiro kon het meemaken. Vorig jaar werd longkanker bij hem geconstateerd. Hij leek te zijn genezen, maar toen werd een fatale hersentumor ontdekt. Hij overleed 22 juni in het bijzijn van zijn partner en zoon.

Zanger en boezemvriend Bert Hadders omschrijft hem als een ‘virtuoos liedjesschrijver’. ‘Zijn melodieën en teksten waren van hoog niveau. Zijn taalgevoel was uitzonderlijk.’ In Groningen had hij zijn eigen tekstbureau dat interviews en andere teksten leverde aan theaterprogramma’s.

José Cutileiro jr. was de zoon van de latere Portugese diplomaat José Cutileiro sr. Vlak na de geboorte gingen zijn ouders uit elkaar. Zijn moeder hertrouwde met de wetenschapper Fernando Lopes da Silva. José ging met zijn moeder en stiefvader in 1961 naar Engeland en later naar Nederland, omdat de fascistische dictatuur de wetenschappelijke vrijheid te veel beperkte. Later zou zijn stiefvader, met wie zijn moeder nog twee dochters kreeg, hoogleraar worden aan de UvA.

José Cutileiro ging op zijn 18de naar Groningen om daar filosofie te studeren. Hij kreeg er onder meer les van Pim Fortuyn, maar zou de studie niet afmaken.

Hij kwam in de muziekscene van de studentenstad terecht. Hij begon als solo-artiest onder de naam Slow Joe, waarbij hij optrad in kroegen, gekleed in een weinig modieuze wollen trui en een grote pet op zijn hoofd.

In 1984 kwam hij terecht in de Ziffels als gitarist-zanger. De groep stond onder meer in het VPRO-televisieprogramma Jonge Helden. Muziekkrant Oor prees de Ziffels als ‘Groninger nachtegalen, prachtige composities en zalige koortjes’. Live zou de groep veel succes hebben. Maar een platencontract kwam er niet. In 1991 hield de Ziffels op te bestaan.

Drie jaar later was Cutileiro mede-oprichter van de Cajun- en folkband Cochon Bleu waar ook de gebroeders Gubbels deel van uitmaakten. De groep bracht vijf cd’s uit en stond op vele festivals – waaronder de kunstmanifestatie Oerol – en speelde ook in Paradiso.

Het langst speelde hij in de coverband Brothel Brothers en de Maradona’s. Ook maakte hij een solo-cd, Pupil of Pop. ‘Hij wilde laten zien hoe mooi zijn liedjes waren. Hij daagde daarbij mensen graag uit deze songs ook te gaan spelen’, zegt zijn partner.

Rond de eeuwwisseling was hij actief als verslaggever en presentator van de lokale zender OOG Radio en Televisie. Met Hadders richtte hij ook nog het schrijvers- platform Dwarsstraat.com op met niet eerder gepubliceerde, maar waargebeurde verhalen. Dat platform zal door Hadders worden voortgezet. Cutileiro gold als een zeer aimabele persoonlijkheid. Buitengewoon vriendelijk. En altijd optimistisch.

Corona maakte het hem onmogelijk om in de laatste maanden van zijn leven bezoek te ontvangen. Toen op zondag 21 juni op sociale media geruchten de ronde deden over zijn overlijden, schreef hij met gevoel voor understatement ‘dat de berichten over mijn overlijden voorbarig en overdreven zijn’ met de toevoeging: ‘De situatie van mijn gezondheid blijft uiteraard zorgelijk.’

Zijn overlijden kwam op een zelfgekozen tijdstip, een dag later.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden