Het eeuwige leven John Vlek

John Vlek (1942-2018): laatste telg van een Delftse jeneverdynastie

John Vlek gaf nooit op in de concurrentie met mondiale drank-giganten. Iedere keer ontdekte hij een nieuw gat in de markt en een klinkende slogan.

John Vlek.

‘Even een Vlekje wegwerken’ was een gevleugelde reclameslogan uit de jaren zeventig, waarbij een man in ruiten broek achter de auto met een fles jenever en poetsdoek onzichbaar voor zijn bazige echtgenote een borrel achterover sloeg.

In die tijd was John Vlek commercieel directeur van het familiebedrijf met het jenevermerk Vlek. In 1988 tot zijn pensioen in 2001 was hij algemeen directeur.

Gemakkelijk was het niet, want in die tijd liep de markt voor Nederlands gedistilleerd al behoorlijk terug. Jenever verloor terrein aan wijn, cognac en whisky die door drankenmultinationals met enorme reclamecampagnes hip werden gemaakt. Tegen hun mondiale marketing konden de familiestokerijen in Nederland niet opboksen, hoewel Vlek het nooit opgaf en zich zelfs aan dure televisiereclame waagde. ‘Ik heb 23 jaar onder hem gewerkt’, zegt voormalig secretaresse Mariël Kort. ‘Een geweldige man. Zeer aimabel en heel vindingrijk. Hij ontdekte elke keer een nieuw gat in de markt.’

John Vlek overleed als laatste van de Delftse jeneverdynastie op 23 augustus in Noordwijk. Hij werd geboren als nummer zeven in een katholiek gezin van tien kinderen. Al sinds 1860 had de dynastie al de jeneverstokerij Vlek & Co, waarvan de auto’s met het opschrift Oude Vlek door Delft reden.

Vlek studeerde scheikunde aan de TU, maar hij moest die studie afbreken toen zijn vader ziek werd en hij moest inspringen. In de avonduren voltooide hij alsnog een studie economie aan de Erasmus Universiteit.

In 1972 besloot Vlek & Co te fuseren met de Schiedame distilleerderij en likeurstokerij Herman Jansen, een ander familiebedrijf. Omdat geen overeenstemming kon worden bereikt over een nieuwe naam  Vlek was voor Herman Jansen onaanvaardbaar en andersom werd gekozen voor de naam UTO (‘Unaniem tot Overeenstemming’). ‘De naam lag op de plank, omdat ooit uit woede over de prijsstijging van een glasfabrikant een eigen glasonderneming UTO (Uit Tegenweer Opgericht) was gesticht’, weet Kort.

Het bedrijf werd vanaf dat moment in Schiedam voortgezet. De merkenportefeuille van het bedrijf veranderde regelmatig. Maar het merk Vlek bleef en werd een van de grote tegenhangers van Hooghoudt in het noorden van het land.

Het lukte Vlek de in het Friese Bolsward gestookte kruidenjenever Sonnema Berenburg groot te maken in heel Nederland. De teruglopende afzet van de neutrale ‘chemische’ jenevers was voor hem een signaal dat de consument terugverlangde naar de aromatische smaken van begin 20ste eeuw. In 1987 introduceerde hij met Dick Jansen het merk Notaris. ‘Als de andere producenten ons volgen is Schiedam voor de millenniumwisseling weer de jenever-stad van Nederland’, zo merkte hij optimistisch op.

In 1997 stond John Vlek centraal in de vierdelige VPRO-documentaire Geef ons heden onze dagelijkse drank, waarin hij de sociale gevolgen van de neergang van de oude jenever in Schiedam schetste. Vier jaar later ging hij met pensioen. Het aandelenbelang werd verkocht aan de familie Herman Jansen die in 2011 de bedrijfsnaam in oude luister herstelden.

John Vlek speelde hockey, tennis en golf. Daarnaast had hij bestuursfuncties bij onder meer het Stanislascollege en het Begijnhofje te Delft. In 2003 werd hij ridder in de Orde van Oranje-Nassau vanwege zijn inspanningen voor de gedistilleerdindustrie, waar hij een van de grondleggers was van de slogan ‘geniet maar drink met mate’. Hij wordt overleefd door zijn vrouw, twee dochters en een zoon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.