Postuum Joelek Goldfinger

Joelek Goldfinger (1945-2018): Joodse vluchteling werd Rotterdamse citruskoning

Joelek Goldfinger kwam na de oorlog vanuit Oezbekistan naar Nederland en zou een vooraanstaande zakenman en ‘sjolem-macher’ worden in het joodse leven.

Joelek Goldfinger

Zij waren de enige Nederlandse familie met de naam Goldfinger. Toen hij in 1964 twee kaartjes reserveerde voor de gelijknamige James Bond-film dacht de bioscoop aan een grap en kreeg hij geen kaarten.

De vader van Joelek Goldfinger – Monjek – was van Pools-Joodse origine. Na de Sovjet-bezetting van het oostelijk deel van Polen tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd Monjek tewerkgesteld in een mijn in de Oeral. Hier ontmoette hij zijn vrouw Paula Steiner. Later kwam hij terecht in het plaatsje Osz in Oezbekistan, waar Joelek in 1945 werd geboren. Datzelfde jaar vluchtten ze via Oekraïne, Polen en Duitsland naar Nederland, waar ze in 1948 arriveerden.

‘Op Heijplaat in Rotterdam werden ze met andere Joodse families ondergebracht in een quarantaine-inrichting die oorspronkelijk bedoeld was voor zeelieden met besmettelijke ziekten’, zegt zijn dochter Monique. Na omzwervingen langs verschillende adressen kreeg het gezin Goldfinger ­onderdak in de synagoge in Rotterdam. Hier lukte het vader Monjek met verschillende banen een bestaan op te bouwen.

‘Wij waren heel dankbaar hier in Nederland te kunnen blijven. Mijn vader vond dat we ons zo snel ­mogelijk moesten integreren en Nederlands moesten leren’, her­innerde Joelek zich. Na zijn diensttijd ging hij naar Engeland om een joodse opleiding te volgen. ’s Morgens moest hij de koeien melken voor de koosjere melk in Londen en ’s middags studeerde hij.

Joelek ontdekte de groente- en fruitmarkt op Covent Garden in Londen en besloot bij terugkeer in Nederland in deze branche werkzaam te blijven. Tot 1974 werkte hij bij verschillende fruitimporteurs. Hierna richtte hij samen met zijn compagnon het nieuwe bedrijf Reingold op, dat ze zouden uitbouwen tot een van de grootste importeurs van citrusfruit in Nederland.

Joelek Goldfinger werd in die tijd de citruskoning van Rotterdam genoemd. In 1997 werd het bedrijf deel van The Greenery, de groothandel in groente en fruit.

In die tijd kreeg Joelek ook een vooraanstaande rol in het landelijk joodse leven. Jarenlang was hij de voorzitter van de synagoge in Rotterdam, van de Nederlands ­Israelitische Gemeente (NIG). Hij moest daar met regelmaat een bemiddelende rol spelen in vaak hoog oplopende richtingenstrijd. Dit leverde hem de naam ‘sjolemmacher’ op, de man die tegengestelde belangen kon overbruggen.

Hij zou later ook bestuurder worden van de Joodse Omroep en voorzitter van het bestuur van het Nieuw Israëlietisch Weekblad (NIW), het oudste opinieweekblad van Nederland. Esther Voet, de huidige hoofdredacteur van het NIW, noemt hem een gangmaker. ­‘Begin dit jaar zaten we bij een ­concert van een Israëlische band in de Nederlandse biblebelt. De band swingde, maar je gaat niet uit je dak in deze christelijke contreien. Daar dacht Joelek anders over. Toen de eerste klanken van Masjiach, masjiach, masjiach klonken, stond hij op en begon te dansen. Binnen twee minuten danste iedereen met hem mee.’

Goldinger was een echte familieman. Het gezin kwam altijd op de eerste plaats. In september ging hij als pater familias nog met zijn vrouw Evelyn, beide dochters, zijn schoonzoons en kleinkinderen op reis vanwege zijn 50-jarig huwelijk. Een week later kreeg hij last van rugpijn. Toen ontstekingsremmers niet hielpen, was verder onderzoek noodzakelijk. Hij bleek uitgezaaide kanker te hebben. Goldfinger overleed op 24 november. ‘In die periode bleef hij de ­regie in eigen handen houden: van het ziekenhuis naar het hospice, zijn vijfsterrenhotel. De humor bleef tot het einde’, zegt zijn dochter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden