Jeugdzorg praat al jaar met Talpa over 'So You Wanna Be a Pleegouder'

Jeugdzorg Nederland wil het plan voor het Talpa-programma waarin kinderen op televisie zelf hun pleegouders mogen kiezen, alsnog aanpassen. Het algemeen bestuur van jeugdzorg zegt dit weekend te zijn overvallen door het nieuws over het programma, en is er niet van overtuigd dat het format in het belang van het kind is. Maar Jeugdzorg Nederland praat al een jaar met Talpa over het programma.

Ouders met kindBeeld Thinkstock

De organisatie heeft vooral moeite met het feit dat kinderen mogen kiezen uit meerdere pleegouders. Het opmerkelijke is dat deskundigen in gesprek met de Volkskrant juist stellen dat dit het goede punt is aan de televisieserie.

Hoewel Jeugdzorg Nederland al een jaar met Talpa over de plannen praat, wist het algemeen bestuur daar volgens een woordvoerder niets van af. Het bestuur wil daarom graag in gesprek met Talpa.

Afgelopen weekend ontstond flinke commotie over de serie, die in de media al werd betiteld als 'So You Wanna Be a Pleegouder'. In de serie gaat een kind dat uit huis is geplaatst een weekend logeren bij drie verschillende pleegouders. Daarna mag het kiezen bij welk gezin het wil blijven. Alleen kinderen boven de 12 jaar mogen meedoen.

Wachtlijsten
Jeugdzorg deed mee aan het programma om de lange wachtlijsten voor pleegkinderen te bestrijden. 'We hoopten dat mensen thuis zouden denken: hé, een pleegkind, is dat iets voor ons?', aldus een woordvoerster. Per jaar zijn volgens haar 1000 nieuwe pleegouders extra nodig. In totaal belanden zo'n 20 duizend kinderen per jaar in pleeggezinnen. Om de kinderen te beschermen werd volgens jeugdzorginstelling Spirit een vetorecht bedongen: als de proefaflevering niet verantwoord werd geacht, zou het programma worden gestopt. Ook moesten alle betrokkenen toestemming geven, inclusief de biologische ouders.

De SP heeft de staatssecretaris van VWS inmiddels om opheldering gevraagd. De partij vindt dat Talpa met de tv-serie een morele grens overschrijdt en kinderleed exploiteert.

Ook deskundigen hebben forse kritiek. 'Dit valt in dezelfde categorie als het ophangen van camera's in het VU medisch centrum', reageert hoogleraar pedagogiek Micha de Winter. 'Het is een slecht idee om dit te doen met de kwetsbaarste kinderen die er zijn.
De volgende dag weet iedereen dat ze pleegkinderen zijn, en wat er met hun ouders aan de hand is. Eigenlijk vind ik dat je dit heel ver weg moet houden van commerciële televisie-aanbieders.'

Kiezen
De Winter is wel lovend over het feit dat de kinderen in de serie kunnen kiezen. 'Het is wél een goed idee om kinderen een stem te geven bij het zoeken van pleegouders. Aan de andere kant moet een kind op televisie straks wel nee durven zeggen tegen een gezin. Dat is nogal wat. Daarvoor moet je van goeden huize komen.'

Ook hoogleraar kinderpsychiatrie Rutger Jan van der Gaag, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, vindt het kiezen een pluspunt. Momenteel speelt nauwelijks mee wat kinderen vinden van hun toekomstige pleegouders, zegt hij. 'Daardoor zien we heel veel mismatches. Terwijl kinderen vaak haarfijn aanvoelen of het wel of niet gaat lukken.

'Door kinderen mee te laten denken, betrek je ze bij de oplossing van hun probleem', zegt Van der Gaag. 'Dat kan een positieve ervaring zijn die ze de rest van hun leven met zich meenemen. Daarom ben ik hier enthousiast over. Maar het is de vraag of je dat breed uit moet meten op televisie. Daar heb ik grote bedenkingen bij. Dit zijn situaties met een hoog crisisgehalte. Het kan alleen als het heel zorgvuldig wordt begeleid.'

Integer
Talpa zegt in een reactie dat 'tot zondag de indruk bestond dat met alle instanties werd gesproken die hierover gaan'. 'We praten al een jaar met hen', aldus een woordvoerder. 'Maar als blijkt dat we toch niet met iedereen hebben gesproken, dan gaan we dat vanaf vandaag doen.'

Hij benadrukt dat de bedoelingen van Talpa integer zijn. 'Dit gaat over zeer kwetsbare kinderen; dat kan alleen maar integer gebeuren. John de Mol heeft met privégeld eerder ook al een NCRV-documentaire over pleegzorg meegefinancierd. We hebben van tevoren echt niet gedacht: goh, waar kunnen we nu eens schokkende televisie van maken?'

IllustratieBeeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden