Jeugd gewelddadig ondanks succes misdaadpreventie

Vooral onder jongeren neemt de criminaliteit toe. Ook worden de delicten ernstiger. De jeugd wordt gewelddadiger, dat geldt vooral voor bepaalde groepen allochtonen....

In de afgelopen kabinetsperiode zijn er meer preventieprojecten opgezet. Die projecten zijn succesvol. Zo wordt er veel minder in woningen ingebroken. Sorgdrager kondigt in haar begroting aan meer aan preventie te willen uitgeven. Zij wil onder meer ouders ondersteunen in de opvoeding en de jeugdhulpverlening verder uitbreiden.

De problemen moeten vooral lokaal worden aangepakt. Momenteel vinden er experimenten plaats met 'Justitie in de buurt'. Bij kleine delicten wordt bemiddeld tussen dader en slachtoffer. De jonge vandalen moeten in groepsverband voor de rechter verschijnen. Zij krijgen taakstraffen in de buurt. Deze zijn volgens Sorgdrager zo succesvol dat uitbreiding voor de hand ligt.

Sorgdrager heeft vooral aandacht voor de Justitie-begroting in de volgend kabinetsperiode. Het bestuur en beheer van de rechtbanken moeten worden 'gemoderniseerd' en dat gaat veel geld kosten, weet ze. Nu is er nauwelijks toezicht op het geld dat aan de rechtbanken wordt gegeven. Een apart orgaan moet gaan controleren wat de rechtbanken precies met hun geld doen.

Deze modernisering gaat zo'n 400 à 500 miljoen gulden kosten, becijferde Sorgdrager in een toelichting op de begroting. En dat moet in een nieuw regeerakkoord worden vrijgemaakt. 'Elke extra kilometer van de A4 kost 55 miljoen gulden', zei ze. 'Als daar een paar kilometer van af gaat, komen we een heel eind.'

De bouw van gevangenissen gaat onverminderd voort. Aan het einde van 1997 zijn er 12.579 cellen, in 1998 13.440 en een jaar later 13.744. Dat heeft duidelijke gevolgen voor het aantal criminelen dat door gebrek aan cellen naar huis wordt gestuurd. Werden in 1994 nog 5316 mensen onverrichter zake heengezonden, in 1995 waren dat er 4200, in 1996 1809 en tot en met juli was er voor 547 veroordeelden geen plek.

Er komen niet alleen meer gevangenissen, ze worden ook beter beveiligd. In 1990 wisten nog 75 gevangenen te ontsnappen; in 1996 lukte 'maar' 17 gevangenen dat. In de eerste helft van dit jaar zijn 7 criminelen ontsnapt.

Door minder ontsnappingen, meer taakstraffen, meer cellen en een daling van de veel voorkomende criminaliteit (woninginbraak, autodiefstal) is de werkdruk van Justitie afgenomen. De afgelopen jaren stond het aantal taken niet in verhouding tot het beschikbare geld. Maar volgens Sorgdrager is die tendens gekeerd.

Er is nog wel een mits: er is wel een toename van het aantal 'zware' zaken die veel tijd vragen van Justitie. Hierdoor dreigt een tekort aan personeel bij de politie, het Openbaar Ministerie, de rechterlijke macht, de gevangenissen en TBS-instellingen.

Door de succesvolle aanpak van de kleine criminaliteit heeft de burger meer vertrouwen in de politie gekregen. Dat werd ook wel eens tijd, want het vertrouwen van de Nederlanders in de politie is het laagste in de westerse wereld. Slechts 45 procent van de Nederlanders is tevreden over de aanpak van criminaliteit door de politie in de eigen woonomgeving.

In veel Europese landen schommelt dit aandeel tussen de 55 en 65 procent. Maar in de Verenigde Staten heeft 77 procent van de bevolking vertrouwen in de politie, tegen 80 procent in Canada.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden