Jared Leto gidst: meditatie, Ozark, rotsklimmen, Icarus, Bowie en Seneca

Onze gids deze week

Oscarwinnend acteur en muzikant Jared Leto noemde het laatste album van zijn band 30 Seconds to Mars America en maakt ook een documentaire over de stand van zijn land. Wat hem verder fascineert: meditatie, rotsklimmen, Bowie en Seneca.

Jared Leto. Foto Els Zweerink

In zijn Gucci-hippiedesignerwear ziet hij eruit als een non-conformist, heel erg links van het politieke midden. En dan heeft Jared Leto het nieuwe album van zijn rockband, 30 Seconds To Mars, ook nog ­America genoemd. Anno 2018 voelt dat alsof je een appeltje te schillen hebt met de hoogste baas van je land. En ja, er is nogal wat engagement op het album ­terechtgekomen, maar nee, het was niet het beginpunt voor America. In een ­Amsterdams hotel verduidelijkt de zanger van de band die zo’n 15 miljoen platen heeft verkocht met zwaar aangezette emorock, gemaakt om door stadions te blazen, waarom hij het vijfde album naar zijn vaderland heeft genoemd.

Leto – naast muzikant ook acteur ; hij kreeg in 2014 een Oscar voor zijn rol in Dallas Buyers Club – wilde het eigenlijk hebben over de Amerikaanse droom.

‘Het plan was om dwars door Amerika te reizen, mensen te interviewen over hun idealen en daar een film en een album van te maken.’

Maar, net als de rest van de wereld, keek hij naar het nieuws en zag hoe regeringsintriges zich ontvouwden en controverse en conflict het land beheersten.

‘Dat inspireerde me tot het schrijven van nummers waarvan ik besefte dat die op het album thuishoorden.’

Hij bespeurde een nieuw politiek ­bewustzijn bij jongeren. ‘Ze bemoeien zich weer met politiek en nemen vaak het voortouw in acties tegen sociale misstanden. Het meest zichtbaar was natuurlijk het scholierenprotest tegen het Amerikaanse wapenbeleid, maar er wordt over de hele linie gediscussieerd en gedebatteerd over politiek gevoelige zaken waar dat vijf jaar geleden echt niet gebeurde.’

Leto (46) heeft in 2012 de verkiezingscampagne van Obama gesteund. Toch, 30 ­Seconds To Mars is geen politiek geëngageerde band en America geen politiek album. Zelfs al staan er politieke songs op. Walk On Water bijvoorbeeld, met zijn verwijzingen naar nepnieuws als wapen in de strijd tussen links en rechts. ‘A thin line, the whole truth. The far right, the left view.

Foto Els Zweerink

‘Maar waar het in de liedjes over gaat is verandering, vechten voor waar je in gelooft, ook in persoonlijker zaken. Ik wilde voorkomen dat de nummers zo letterlijk werden dat ze naar krantenartikelen zouden verwijzen.’

Leto gaat niet over één nacht ijs bij het maken van muziek. Er zit vijf jaar tussen Love, Lust, Faith and Dreams, het vorige album van 30STM, en America. Nee, die lange tijd werd niet zozeer opgeslokt door zijn nevencarrière als acteur, ook al gaat hij daarvoor net zo nauwkeurig en methodisch te werk als in zijn muziek. Voor zijn rol in Dallas Buyers Club als Rayon, een met aids besmette trans­gendervrouw in de jaren tachtig, viel hij veertien kilo af, schoor zijn wenkbrauwen en onthaarde zijn hele lichaam.

‘De lange periode tussen het vorige en het nieuwe album heeft te maken met het karakter van inspiratie. Het is onbeleefd. Op de meest ongelegen momenten dringt het zich op en vervolgens laat het lange tijd niets van zich horen. En waar het muziek betreft, ben ik ook gewoon een langzame werker. Ik ben in 2008 al aan de song Rescue Me begonnen en ik heb die pas voor dit album afgemaakt.’

En die documentaire over Amerika? ‘Die komt nog. Vorig jaar juli hebben we filmcrews in elke staat gestationeerd. Die hebben 24 uur lang het leven van de mensen daar gefilmd om een portret te maken van het land in deze tumultueuze tijden. Het gaat A Day In The Life Of America heten. En dit album wordt de soundtrack.’

‘De lange periode tussen het vorige en het nieuwe album heeft te maken met het karakter van inspiratie.' Foto Els Zweerink

1. Natuur: Natuurparken in de Verenigde Staten

‘Het nummer Great Wide Open op America is aan ze gewijd. Onze natuurparken ­worden ook weleens het beste idee van Amerika genoemd. We zijn als natie vrij vroeg tot de conclusie gekomen dat ze het conserveren waard zijn. Amerika is, volgens mij, een van de eerste landen ­geweest die beschermde natuurparken heeft ingesteld. Ik vind ze adembenemend omdat ze zo ongelooflijk weids zijn. Yosemite, Yellow Stone: ze herbergen de meest fantastische landschappen en je hoeft er geen mens tegen te komen. Joshua Tree is in de winter zo goed als leeg. Trump wil de oppervlakte van het beschermde gebied Bears Ears, een nationaal monument, drastisch reduceren. Ik heb nog gelobbyd voor de bescherming ervan. Maar ik heb hoop voor de toekomst. We zorgen ervoor dat het goedkomt.’

Onze natuurparken ­worden ook weleens het beste idee van Amerika genoemd. We zijn als natie vrij vroeg tot de conclusie gekomen dat ze het conserveren waard zijn. Foto Getty

2. Bezigheid 1: Rotsklimmen

‘Rotsklimmen is uitermate geschikt om je weg te halen uit de drukte van de dag, de ruis en de jachtige wereld waar je deel van uitmaakt. Het maakt mijn hoofd ­helemaal leeg. Ik doe het al jaren, soms met en soms zonder touw. Als ik zonder ondersteuning klim, zorg ik ervoor dat ik mezelf niet in gevaarlijke situaties ­manoeuvreer en ik in een relatief veilige en vertrouwde omgeving ben. Een ­expert? Mwah, ik zou mezelf een redelijk ervaren klimmer noemen. Als jij met mij zou gaan klimmen, zou je het iets langer uithouden dan wanneer je het in je eentje zou doen.’

3. Bezigheid 2: Mediteren

‘Toen ik nog klein was, had mijn hippiemoeder een vriend die aan transcendente meditatie deed. En wij als jongens van 14, 15 (Jared en zijn ouder broer Shannon, red.) deden vrolijk mee. Ik weet nog dat ik het heel cool vond. Maar ik heb er lang niets meer mee gedaan. Tot een paar jaar geleden, toen ik Headspace heb ontdekt, een geweldige app waarop je je kunt abonneren en die suggesties geeft voor dagelijkse meditaties. Op een of andere manier maakt het me productief. Het is goed om de rust in je hoofd te bewaren, het zet de dingen in perspectief en geeft je balans in het leven. En het is zo gemakkelijk om te doen. Ik kan het iedereen aanbevelen.’

4. Boek: Seneca – De Brevitate Vitae

‘Vertaald betekent het zoiets als ‘Over de kortheid van het leven’. Een kleine tweeduizend jaar geleden geschreven door de Romeinse filosoof en schrijver Seneca de jongere. Je kan het beschouwen als de daddy van de zelfhulpboeken, want het geeft advies over hoe we onze tijd zo wijs mogelijk kunnen besteden. Seneca vindt dat we niet mogen klagen dat ons leven zo kort is. Als ik de essentie samenvat, zegt hij dat we over het algemeen onze tijd weggeven en onze bezittingen ­beschermen, terwijl we onze bezittingen zouden moeten weggeven en onze tijd moeten beschermen. Hij illustreert het met allerlei voorbeelden over am­bitie, hebzucht en verveling; hoe mensen, toen al, steeds maar drukdrukdruk zijn en daardoor het leven, zoals ze dat echt willen leven, opschuiven naar later. Veel inspirerender dan Facebook. Waar ik dus ook niet op zit.’

5. Documentaire: Icarus

Icarus heeft dit jaar de Oscar voor beste documentaire gewonnen. Het verhaal begint vrij simpel met de filmmaker/ amateurwielrenner Bryan Fogel die na wil gaan hoe doping zijn sportprestaties beïnvloedt. Hij onderzoekt of hij ongemerkt door een dopingtest kan komen en een wielerrace kan winnen. Als hij een excentrieke Russische arts vindt die hem bij zijn onderzoek wil helpen, kantelt het verhaal. Die arts is namelijk de directeur van het Russische antidoping­laboratorium die opeens uit de school klapt over het ­jarenlange grootschalige doping­gebruik van ­Russische atleten. Door de film werd Rusland zelfs als natie ­geweerd van de Olympische Winterspelen dit jaar. Het is niet alleen een heel goed gemaakte film, hij zegt ook iets over ambitie en over alle moeite die mensen doen om maar te winnen. Ik kijk ook graag films om daar als ­regisseur van te leren.’

6. Podcast: How I Built This

‘Eigenlijk niet meer dan een gast die met ceo’s en wereldberoemde entrepreneurs babbelt over hoe ze hun ­bedrijven zijn begonnen en hoe die ­bedrijven vervolgens de wereld hebben veranderd. Guy Raz, de podcaster, heeft gesproken met de oprichters van Airbnb, Wikipedia, Atari, Linkedin, Ben & Jerry’s, Instagram, noem maar op. Je steekt er iets van op te horen hoe al die ondernemers hun ideeën en dromen hebben verwezenlijkt. Daarbij wordt er net zo uitgebreid stilgestaan bij mislukkingen als bij successen. Het herinnert me eraan dat je falen als een goede les moet beschouwen. En dat net achter je grootste hindernis waarschijnlijk je mooiste triomf ligt.’

Guy Raz. Foto Getty

7. Tv-serie: Ozark

‘Jason Bateman speelt, in de Netflix-serie die hij ook regisseert, een accountant die de verkeerde keuzes maakt. Daardoor wordt zijn hele leven overhoop gehaald. Hij is een Jan Modaal die geld witwast voor een drugsdealer. Er wordt geld gestolen, zijn zakenpartner wordt vermoord en Bateman moet vervolgens uit zien te vinden hoe hij kan overleven. Dus verhuist hij met zijn gezin naar een vakantieoord in het Ozarkgebergte in Missouri. Dan gaat het van kwaad tot erger. Ja, het heeft wel iets van Breaking Bad. Ook hier heb je een onschuldige held die in een wereld van misdaad wordt ondergedompeld. En hoewel Bateman beter bekend is als ­comedy-acteur, speelt hij hierin geweldig, net als Bryan Cranston in Breaking Bad. En dan heeft de serie ook nog een slim en complex plot. Meer vertel ik niet, anders verklap ik te veel.’

8. Artiest: David Bowie

‘Bij elk concert spelen we een stukje ­Heroes van Bowie, zo’n bijzonder, inspirerend nummer. Als iemand anders die tekst zou zingen zou je het misschien te sentimenteel vinden, maar bij Bowie klinkt het oprecht en innig. Hij is geweldig. Niet alleen als zanger, songwriter of muzikant, ook als producer, entrepreneur en iemand die wars was van regels. Ik heb hem pas op latere leeftijd ontdekt. Als kind was mijn smaak gebaseerd op de muziek die ik van anderen kreeg. Ik was gek op Led Zeppelin en Pink Floyd omdat ik daar plaatjes van kreeg, maar ik kreeg nooit een Bowie-album. Toen ik hem ontdekte, was ik meteen gefascineerd door zijn elegantie en intelligentie. Hij leek een heel goed besef te hebben van de ­wereld om hem heen en bleef zichzelf en anderen voortdurend verrassen door steeds nieuwe wegen in te slaan. Ik denk dan ook dat zijn nalatenschap veel meer behelst dan alleen zijn muziek. Bowie heeft ook het besef nagelaten dat je als artiest een oneindige vrijheid geniet en die ook moet nemen.’

British singer, actor and musician David Bowie, 1974. Foto Terry O'Neill / Getty

30 Seconds To Mars – America (Universal)

CV Jared Leto

1971 26 december ­geboren in Bossier City, Louisiana.

1994 Eerste belangrijke rol in de tv-serie My So Called Life. Filmdebuut in How to Make an American Quilt.

1997 Doorbraakrol als de Amerikaanse atleet Steve Prefontaine in de biopic Prefontaine.

1998 Richt met broer Shannon de band 30 Seconds To Mars op. (Later ook met Tomo Milicevic)

1999 Speelt Angel Face in Fight Club.

2000 Speelt Paul Allen in American Psycho. Speelt de heroïne­verslaafde Harry ­Goldfarb in Requiem for a Dream.

2002 Debuutalbum van 30 Seconds To Mars. Speelt de inbreker Junior in Panic Room.

2005 A Beautiful Lie, tweede album van 30STM. Regisseert zijn eerste korte film From Yesterday.

2013 Leto’s eerste documentaire Artifact. Speelt in Dallas Buyers Club de rol van Rayon, een verslaafde en met aids besmette transgendervrouw. Hij krijgt er een Oscar voor.

2018 America, het vijfde album van 30 STM.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.