Is je vingerafdruk nog hetzelfde na een snee in je vinger?

Beeld getty

Het lijnenspel op onze vingertoppen is zo uniek dat we er beveiligde deuren mee kunnen openen, de douane mee kunnen passeren en onze onschuld mee kunnen bewijzen. Maar dat uitzonderlijke patroon kan ook problemen veroorzaken met de identificatie: wat als we ons in de vingers snijden of een brandwond oplopen? Is onze vingerafdruk dan nog wel hetzelfde?

Vingerafdrukken ontwikkelen zich al als een foetus zes weken oud is, vertelt Annemieke van Dam, wetenschappelijk onderzoeker op de afdeling biomedische fysica van het AMC. Dan groeien op de topjes van de vinger een soort kussentjes die later weer krimpen. Dat krimpproces zorgt voor het karakteristieke patroon.

De huid vernieuwt zich iedere 28 dagen, vertelt Van Dam. Het zijn de stamcellen onder in de opperhuid die daarbij als een huidfabriek fungeren, een fabriek die steeds dezelfde tekening produceert. Raakt je vingertop zo gehavend dat er bloed aan te pas komt, dan is de opperhuid doorboord. Daarbij raken de stamcellen beschadigd, wat de fabriek kan ontregelen.

Litteken

Het lichaam zal een bloedende wond snel helen, zegt Van Dam. Daarbij verplaatsen de stamcellen zich naar de rand van de wond, waar ze nieuwe huidcellen aanmaken. Door het samentrekken van de lederhuid, de huidlaag onder de opperhuid, wordt de afstand tussen de wondranden kleiner. De stamcellen groeien naar elkaar toe en herstellen de communicatie in de fabriek. Maar die communicatie kan daarna wel anders verlopen. Als op de vingertop een litteken ontstaat, heeft de huidfabriek op de plek van de wond een nieuwe laag stamcellen gevormd, die een ander sjabloon maken voor de opperhuid. Gevolg: op die plek verandert het lijnenpatroon. Blijft littekenweefsel uit, dan heeft de fabriek zijn oude taak opgepakt en kan de vingerafdruk zich in de originele staat herstellen, aldus Van Dam.

Amerikaanse politiekorpsen rapporteerden een paar jaar geleden een opmerkelijke toename van arrestanten met ernstig beschadigde vingertoppen: in een poging 'onzichtbaar' te worden, hadden ze zichzelf snijwonden en brandplekken toegebracht.

Die pijnlijke exercities zijn lang niet altijd effectief. De herkenning van een vingerafdruk is niet louter gebaseerd op het lijnenpatroon, zegt Van Dam, maar vooral op een groot aantal specifieke herkenningspunten op de vingertop. De computer vergelijkt bijvoorbeeld lijnsplitsingen of gebieden waar lijnen eindigen. Een litteken op je vingertop laat nog genoeg van die onderscheidende kenmerken over. Alleen grote verwondingen maken een vingertop onherkenbaar, zegt ze. 'Dan zijn er niet meer voldoende herkenningspunten.'

Er is maar één manier om vingerafdrukken echt te wissen: plastische chirurgie. De Amerikaanse crimineel Robert Philips liet in 1941 door een plastisch chirurg met succes huid van zijn borst op zijn vingertoppen zetten. Vier jaar geleden werd een Amerikaanse chirurg aangeklaagd omdat hij tegen forse geldbedragen de vingertoppen van vluchtelingen had willen opereren.

Van Dam denkt praktisch: zonder vingerafdruk ben je na een arrestatie toch onmiddellijk verdacht? 'Dan kun je beter de huid van je tenen op je vingers laten zetten.'

Ook een vraag voor deze rubriek?
Mail naar gezond@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden