Introvertie bij verzorgd boek

Niets dan lof heeft de jury van de 50 Best Verzorgde Boeken van 2004 voor Groninger Kampioenen: 'een hoogstandje van vormgeving, druk, papiergebruik, afwerking en bindtechniek, iets wat je mag verwachten van een grafische prijswinnaar.' Gedoeld wordt op Guus Sligter, directeur van drukkerij en uitgeverij de Marne te Leens en...

Samen met 24 andere Groningers wordt Sligter in GroningerKampioenen gelauwerd. Hoogglans foto's van kampioenen in sectorenals sterrenkijken, korfbal en mousse koken bevinden zich achtereen door de lezer te openen luikje - je hóórt de bindervloeken. Volvlak gouddruk, subtiele typografie en illustratievedetails maken het boek tot een visueel genoegen.

Voor idee, ontwerp en samenstelling van dit boek tekent hetontwerpduo Koos Staal en Geja Duiker dat op de cover bovendieneen feestelijke rozet liet plakken: een échte. Het is niet hetenige boek met een 'wezensvreemde' toevoeging dat in de prijzenviel. Het stofomslag dat Tessa van der Waals ontwierp voorNicolosia, het verslag van Joost Divendals zoektocht naar demadonna's van Bellini, blijkt tevens een affiche te zijn. Gekkernog is de heuse uithangende kattenstaart die Piet Schreudersmeegaf aan Het Grote Boek van De Poezenkrant.

Omgekeerd komt ook voor: de ontwerper laat iets weg datdoorgaans een vanzelfsprekend onderdeel van een boek is. In Mark,een overzicht van de Amsterdamse Gemeentelijke KunstaankopenGrafische Vormgeving, vertonen talrijke pagina's een flink gat.De aankopen worden keurig afgebeeld, van inzendingen die werdengeweigerd rest een leeg kader. De technische barrières die bijdeze rigoureuze handelwijze op de loer liggen heeft ontwerpsterHansje van Halem weten te omzeilen.

De selectie van de Best Verzorgde Boeken 2004 blijkt eenaantrekkelijk allegaartje. De expositie in het Stedelijk MuseumCS toont de actuele stand van de boekverzorging waarbij, aldusde jury, 'naast de uitbundigheid behoefte is aan rust enintrovertie'. Discussie achteraf is onvermijdelijk want waarom,bijvoorbeeld, de Bijbel van Querido gekozen en niet de driedeligeprachteditie van Athenaeum-Polak & van Gennep metillustraties van Gustave Doré?

En waarom niet feller geageerd tegen het garenloos binden,een om zich heen grijpende gewoonte? Weliswaar maakt het deproductie van 'gebonden' boeken goedkoper, maar zo'n boek blijftnooit zo goed openliggen als een genaaid/gebonden exemplaar.

Vermeld mogen ook anderszins opvallende uitgaven, als detelefoonboek-dikke essays van Michel Montaigne in de klassieketypografie van de drie maal bekroonde Jaap Meijer, en Technique & Design in the history of printing, in vorm gegoten doorBram de Does, een van Nederlands zorgvuldigste boekontwerpers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden