eeuwig levenMaarten Veth (1933-2021) en Mieke Veth-Gomperts (1935-2021)

Ingenieursechtpaar stapt samen uit het leven

Ze hadden afgesproken samen uit het leven te stappen als een van hen iets zou gaan mankeren, Maarten en Mieke Veth. Op 10 januari 2021 was voor het ingenieursechtpaar de tijd gekomen.

Mieke Veth-Gomperts (1935-2021) en Maarten Veth (1933-2021). Beeld
Mieke Veth-Gomperts (1935-2021) en Maarten Veth (1933-2021).

In 1983 vroeg directeur ir. Maarten Veth van Crown Van Gelder mij als journalist van de regionale krant een kopje koffie te komen drinken. ‘Ook jullie hebben een beslissende rol gespeeld bij de redding van dit bedrijf’, zei hij. In twee jaar tijd was de papierfabriek in Velsen-Noord onder rook van Tata Steel veiliggesteld, nadat vlak voor Pasen 1981 de directie van Van Gelder Papier & Zonen in Amsterdam nog tot sluiting had besloten omdat het hele concern op omvallen stond.

In Velsen was het jaar daarvoor 100 miljoen gulden verloren gegaan, omdat de markt voor ponskaarten was ingestort. Sluiting zou 650 mensen hun baan kosten. Maar het personeel en Veth legden zich daarbij niet neer, hoewel Veth - ‘Officieel deed ik natuurlijk niet mee’ - op de achtergrond bleef. Via de rechter slaagde de ondernemingsraad erin sluiting uit te stellen. Twee jaar lang werd er gedemonstreerd, geprocedeerd, gebedeld en gezocht naar nieuwe investeerders. Er kon een doorstart worden bewerkstelligd dankzij de financiële steun van werknemers en bemiddelde mensen uit de omgeving. 

Amsterdam, mei 1981.
Werknemers van Van Gelder Papier vernemen de aanstaande sluiting van de fabriek en hun ontslag.  Beeld Hollandse Hoogte / Peter Elenbaas
Amsterdam, mei 1981.Werknemers van Van Gelder Papier vernemen de aanstaande sluiting van de fabriek en hun ontslag.Beeld Hollandse Hoogte / Peter Elenbaas

Onder leiding van Veth werd een omslag gemaakt van de productie van bulkpapier (ketting-, schrijf- en offsetpapier) naar specialiteiten: zelfklevend en optisch leesbaar papier, luchthaventickets en thermisch en exotisch kopieerpapier. Ir. Maarten Veth, de bescheiden directeur die altijd de collectieve prestatie benadrukte, werd een van de meest gelauwerde managers van het land. Minister Andriessen van Economische Zaken noemde hem toonbeeld van excellent ondernemerschap. Veertig jaar later floreert Van Gelder als een innovatieve papierfabrikant die onder meer speciaal papier ontwikkelde voor de memoires van Barack Obama.

Maarten Veth was er trots op. Het was toch zijn levenswerk. Volgens zijn dochter Annette Veth bleef hij de rest van zijn leven een doener: reizen, golf, maar ook het helpen van anderen met het afwikkelen van erfenissen. Zijn vrouw Mieke Veth-Gomperts was architect en ontwierp vele woonhuizen in Nederland. Daarnaast was ze lid van vele vrouwencommissies.

Regie over het leven

Vele jaren geleden hadden ze al afgesproken samen uit het leven te stappen als een van hen wat zou gaan mankeren. ‘Onze ouders vreesden het moment dat zij de regie over hun leven zouden verliezen. In 2020 werd hun beider gezondheid fragieler en in oktober besloten ze dat het moment niet veel langer uitgesteld diende te worden. Op 10 januari 2021 hebben ze moedig de daad bij hun woorden gevoegd’, zegt Annette Veth, een van de twee dochters. ‘Alleen zij en wij, de twee dochters, wisten hiervan. Het is misschien te vroeg, maar te laat kan niet.’ Hij was 87 jaar, zij 85.

Hun afkomst was heel verschillend. De vader van Maarten Veth werkte op de koopvaardij. Hij werd geboren in Amsterdam en groeide op in Haarlem. Mieke Gomperts kwam uit een joods bankiersgeslacht dat ook aan de basis stond van de uitgeverij Strengholt. Zij werd geboren in Bentveld, een dorp vlakbij Haarlem. Ze leerden elkaar kennen op de Technische Hogeschool in Delft, waar hij chemische technologie en zij bouwkunde studeerde. 

In 1957 ging Veth stage lopen bij de krantenpapierfabriek van Van Gelder en Zonen in Renkum. Daarna werkte hij nog voor de fabrieken in Wapenveld en Wormer, totdat hij in 1977 directeur werd van Van Gelder in Velsen-Noord. 

De sluiting in 1981 kwam als een donderslag bij heldere hemel. Van Gelder Papier bleek een reus op lemen voeten te zijn. Maar samen met de voorzitter van de ondernemingsraad met de prachtige naam Martin Redelijkheid lukte het Veth een overlevingsplan op te stellen. Hierdoor kon het bedrijf met 250 mensen verder. ‘Er vielen er 400 uit de boot. En mijn vader heeft veel onaangename gesprekken moeten voeren.’ Maar het bedrijf bleef behouden. Een paar jaar later zouden er alweer 400 mensen werken en zou Crown Van Gelder als zelfstandig Nederlands bedrijf naar de beurs gaan. 

Veth ging in 1995 met pensioen. ‘We zullen nooit geld over de balk smijten. Ons kantoor is netjes, maar sober en niemand rijdt in een grote auto van het bedrijf rond. We werken hier zonder veel luxe en zonder ijdelheid. Dat is goed voor de saamhorigheid en dus goed voor het bedrijf,’ zei hij bij zijn afscheid. 

Daarna werkte hij nog jarenlang voor het Nederlands centrum voor directeuren en commissarissen (NCD). Hij verdedigde furieus het recht van Nederlandse bedrijven om zich te beschermen tegen aasgieren. Klaas Schaafsma, zijn adjunct-directeur en later opvolger, zegt dat ‘Veth voor niemand bang was, zeker niet voor hoger geplaatsten. Daarnaast was hij een geweldig netwerker en kon hij goed met de werkvloer opschieten.’

Degenen die na het lezen van dit verhaal psychische hulp zoeken, kunnen terecht bij MIND Korrelatie via mindkorrelatie.nl. Heb je gedachten aan zelfmoord? Zoek dan hulp bij 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden