Interview Jessie Maya

Influencer Jessie Maya: ‘Ik dacht: hoe vet als je zelf je imago kan vormgeven’

Beeld Ivo van der Bent bewerkt door Jessie

Succesvol ­influencer Jessie Maya gaat vér in het vormgeven van haar imago en ­lichaam. ­Online en ­offline benut ze make-up, cosmetische ingrepen en fotobewerking om er perfect uit te zien. 

‘Hallo? Hallo? Zijn er al mensen?’ Jessie Bosch tuurt in de camera van haar met zilveren studs beklede iPhone, die ze voor zich op tafel heeft gezet. De tafel is bezaaid met make-up – lipgloss, mascara, oogschaduwpaletten, highlightpoeder – en staat in de hoek van de woonkamer. Het is halfdonker in huis, en stil: het enige licht komt van een grote softbox-lamp die Jessies gezicht beschijnt en haar gouden oogschaduw doet glinsteren. ‘O’, zegt ze dan, opgewekt, ‘we zitten al op vijftig man. Hallo allemaal. Voor wie mij niet kent, ik ben Jessie, en ik maak YouTube-video’s.’

Dit verhaal over Jessie Bosch (23) was bijna niet doorgegaan. Het probleem: Jessie wilde wel op de foto, maar alleen als ze die zelf mocht bewerken. ‘Ik heb een imago hoog te houden’, legde ze uit over de telefoon. ‘Ik kan geen lelijke foto in de krant riskeren.’ ‘Lelijk’ betekent: niet bewerkt door Jessie zelf. ‘Lelijk’ betekent: niet opgepoetst met FaceTune, de app waarmee Jessie, net als duizenden andere influencers, haar digitale spiegelbeeld dagelijks perfectioneert. ‘Lelijk’ betekent: niet zoals de standaard in sociale media.

Daar had de Volkskrant in eerste instantie weinig zin in. Er is immers zoiets als journalistieke onafhankelijkheid, en die valt niet helemaal te rijmen met de eis van de geïnterviewde om alleen bewerkte foto's te plaatsen. Maar leg zoiets maar eens uit aan Jessie Bosch – die haar hele imago zelf heeft vormgegeven, zowel online als offline.

Dat imago wordt op deze regenachtige donderdagavond door honderden mensen tegelijk bekeken – al zou je dat niet zeggen, als je Jessie zo alleen in haar telefoon ziet staren. Ze is op dit moment ‘live’ voor make-upmerk Rimmell: via een verbinding op Instagram moet ze in een half uur een paar nieuwe producten laten zien, en ondertussen vragen beantwoorden die kijkers stellen via de chat. Zo verdient Jessie haar geld: haar zorgvuldig opgebouwde imago inzetten in opdracht van merken. Ze heeft bijna driehonderdduizend abonnees op YouTube, en meer dan tweehonderdduizend volgers op Instagram – daarmee is Jessie een topspeler in het Nederlandse socialemedialandschap. Voor een samenwerking zoals deze met Rimmell, of met een ander merk, krijgt ze duizenden euro’s. Jessie kan niet naar Albert Heijn zonder aangeklampt te worden door fans, volgers sturen haar geregeld fan art op – tekeningen naar Jessies foto’s op Instagram. Ze werd meermaals genomineerd voor een Veed Award – een soort Gouden Kalf voor YouTube.

Beeld Ivo van der Bent bewerkt door Jessie

Foto's, filmpjes, filters en captions

Het is waar dat iedereen die meedraait op sociale media zichzelf in zekere zin vormgeeft – met foto’s, filmpjes, filters en captions die bij elkaar de voorstelling van een echt leven en een echt persoon vormen. Maar Jessie is toch anders; ze heeft zichzelf nog meer ‘gemaakt’ dan haar collega-influencers. Haar hele identiteit en uiterlijk zijn tot stand gekomen door haar bewuste keuzes – deels onder invloed van YouTube en Instagram. Als je haar vraagt of haar leven anders zou zijn als ze niet zo populair was op die sociale media, antwoordt ze: ‘Totaal anders. Dan was ik veel minder mezelf geweest.’

Jessie werd in 1996 geboren in Apeldoorn, als Jeroen. Haar ouders scheidden toen ze acht was, Jessie woonde bij haar moeder. ‘Ze was altijd positief’, vertelt Jessie een paar dagen voor haar Rimmell-video – ze zit zonder make-up op haar bank, spijkerbroek aan, kat naast zich. Ze heeft een ‘was-en-opruimdag’, vertelde ze eerder – op de achtergrond piept een droger. ‘Als ik thuiskwam met een zes, was ze hartstikke trots op me.’

Jessie werd ondertussen van twee basisscholen ‘afgepest’, naar eigen zeggen omdat ze niet wist wie ze was. Haar moeder bleef haar aanmoedigen zichzelf te zijn – wat mensen daar ook van vonden. Toen Jessie elf was durfde ze op een avond op de bank – ze lagen samen televisie te kijken – eindelijk te zeggen wat er aan de hand was. ‘Ik denk dat ik liever een meisje wil zijn.’ En haar moeder antwoordde: ‘Dat kan.’

‘Dat kan’

‘Dat kan’ zou een belangrijk motto worden in Jessies verdere leven. Niet alleen bleek je namelijk je geslacht te kunnen veranderen, je bleek ook borstvergrotingen te kunnen nemen als je hormonen je maar cup A gaven; je bleek je gezichtshaar weg te kunnen laseren; je bleek fillers te kunnen gebruiken om vollere lippen te krijgen en een minder hoekig gezicht. En vervolgens bleek je dat door jezelf vormgegeven uiterlijk digitaal nog extra te kunnen perfectioneren met filters en bewerkprogramma’s.

Maar zover was Jessie toen nog lang niet.

Twee weken nadat Jessie had verteld over haar gevoel, werd haar moeder geschept door een auto en belandde ze in een revalidatiecentrum. Jessie verhuisde naar haar vader, een heel ander type. ‘Daar was het als ik thuiskwam met een 8: waarom geen 9?’ Na vier jaar revalideren overleed haar moeder aan een hersenbloeding. Jessie: ‘Op vrijdag overleed ze, op maandag zat ik weer op school.’ De discipline van haar vader zat er inmiddels goed in. ‘Ik dacht: ik kan nu thuis gaan zitten janken, maar ik kan ook gewoon m’n examen halen.’

Jessie trekt haar benen onder zich en blaast in haar thee. Ze vindt het eigenlijk niet zo leuk om over haar vader te praten, zegt ze, of überhaupt over haar jeugd. ‘Dat is gewoon best pijnlijk, en best privé.’ Online deelt ze er nauwelijks iets over – in haar digitale leven is het alleen de Jessie van nu, zonder bagage. Tuurlijk, ze deelt wel video’s over haar jeugd, en zelfs een keer een Q&A, een vraaggesprek met haar vader. ‘Maar die video’s kan ik zelf filmen en knippen, en precies zo laten overkomen als ik wil.’ Kwetsbaarheid op YouTube is nog altijd iets anders dan kwetsbaarheid in het echt; kwetsbaarheid voor je eigen camera is iets anders dan tegenover een journalist.

Door de ziekte en het overlijden van haar moeder was er tijdens de middelbare school geen tijd voor Jessies ‘probleempje’. Ze kwam op haar 15de uit de kast als homoseksueel, ‘maar daar was niemand echt verbaasd over.’ Jessie droeg in die tijd alleen maar skinny jeans en Louis Vuitton-tassen, was altijd heel ‘extra’ zoals ze het zelf zegt – het tegenovergestelde van basic. Ze keek op YouTube naar mensen als Gigi Gorgeous en Jeffree Star – jongens die zichzelf opmaakten voor de camera. ‘Zij durfden make-up te dragen, en hakken. Stiekem wilde ik dat ook.’

Op haar 18de durfde Jessie eindelijk tegen haar zus en vader te zeggen dat ze een geslachtsverandering wilde. In diezelfde periode begon ze zelf met het opnemen en delen van video’s, net als Jeffree Star en Gigi Gorgeous. ‘Ik dacht: hoe vet als je dat zelf kan doen. Je eigen video’s maken, zelf je imago vormgeven.’ Jessie begon aan haar transitie én aan haar YouTube-carrière.

‘We zitten al op driehonderd mensen’, zegt Jessie in de camera. ‘Hallo allemaal. Oké, het idee is dus dat ik lip art ga maken met deze lipsticks van Rimmell’, ze houdt de lipsticks voor haar gezicht. ‘Ik denk dat ik een donut ga maken op mijn bovenlip, een donut met spikkels. Welke kleur zal ik de spikkels maken? Paars, roze of blauw?’ Ze kijkt afwachtend in haar telefoonscherm.

‘Blauw, oké. En dan roze? Of paars? Paars? Oké, doen we paars.’

Jessie en huisgenoot Jeroen van Holland. Beeld Ivo van der Bent bewerkt door Jessie

Ondertussen loopt Jessies beste vriend en huisgenoot Jeroen van Holland zachtjes de woonkamer in om zijn laptop te pakken. Ook hij is bekend op YouTube – hij heeft een kanaal met bijna driehonderdduizend abonnees en deelt vooral prank-video’s en sketches. Hij kijkt op, legt een vinger tegen zijn mond, maakt een shh-gebaar, loopt de kamer weer uit, en zegt zacht ‘Google, licht aan’. Als reactie licht een rij spots op in het hoge plafond van de gang. Jeroen gaat de trap op, naar de verdieping waar hij en Jessie hun slaapkamers hebben.

Nieuwe generatie rijken

Jeroen en Jessie wonen in een huis dat op het eerste gezicht vooral geschikt is voor een welgesteld gezin, en niet per se voor twee begin 20'ers. Perfect gewitte muren, een grote tuin met granieten tegels, een roestvrijstalen keuken die zo uit een catalogus lijkt te komen. Toch verraden de spullen de leeftijd van de bewoners: op het lage tafeltje voor de plasma-tv liggen Liga-koekjes, halflege zakken chips en zakjes wiet, in de gootsteen ligt een pizzasnijder. Met de opkomst van sociale media ontstaat een nieuwe generatie rijken: met volwassen geld, maar – soms – kinderlijke wensen. Toen Jessie afgelopen jaar haar nieuwe auto kocht, een gloednieuwe Mercedes, gingen zij en Jeroen er meteen mee door de McDrive.

In haar allereerste YouTube-video ‘unboxt’ Jessie – dan nog Jeroen – onder de YouTubenaam Jeroen Maya een paar schoenen. Drie video’s later vertelt Jeroen in een Kylie Jenner-T-shirt over de haarextensions die hij heeft besteld. Twee video’s daarna volgt de eerste ‘transgender-update’. ‘Ik maak deze video over mijn ervaringen tot nu toe als transgender’, zegt Jeroen, voor het eerst in beeld met lang haar. Drie video’s later staat voor het eerst een nieuw logo in beeld: Jessie Maya.

Jessies eerste video’s kregen een paar honderd views, maar na een paar maanden steeg het aantal abonnees soms wel met duizend per dag. Jessie begon geld te verdienen met de advertenties via YouTube en besloot te stoppen met de opleiding tot special effect make-up artist waar ze op dat moment mee bezig was. Als ze zich te veel zou focussen op haar opleiding, zou ze haar momentum op YouTube verliezen, zegt ze. ‘Je moet gewoon constant blijven uploaden, anders lopen je fans weg.’ Nog steeds is Jessie zich constant bewust van het meedogenloze algoritme van YouTube. ‘Als ik niet steeds nieuwe dingen blijf posten, dan valt alles wat ik ben, en waar ik voor gewerkt heb, meteen weg. Dan ben je irrelevant, en zoeken mensen een nieuw persoon om te volgen.’

Jessie begon minstens twee keer per week een video te delen: vooral make-uptutorials, reviews van verschillende lipsticks en nepwimpers, afgewisseld met transgender-updates over Jessies proces. Haar hele kanaal was gericht op haar eigen verandering: van een onopgemaakte jongen naar een perfect opgemaakte vrouw. Anderhalf jaar later had Jessie honderdduizend abonnees. ‘Natuurlijk wil ik jullie allereerst bedanken’, begint Jessie haar video om de ‘100K’ te vieren – op dat moment is ze drie maanden bezig met de hormoonkuur voorafgaand aan haar geslachtsoperatie. ‘Jullie geloven in mij, elke keer als ik een video post krijg ik zo veel positieve reacties.’

De bevestiging die Jessie van haar moeder kreeg – die kreeg ze inmiddels van haar volgers. En nog steeds is dat zo, zegt ze. ‘Ik krijg elke dag ongeveer twintig kippen aan veren in mijn reet gedouwd, aan likes en comments.’ Verschil is natuurlijk wel dat de liefde van een moeder onvoorwaardelijk is, en die van volgers allesbehalve. Daar denkt Jessie ook weleens over na, zegt ze. ‘Als die online bevestiging ineens weg zou vallen, zou ik dat wel heel moeilijk vinden, ja.’

Beeld Ivo van der Bent bewerkt door Jessie

Jessie deelde haar geslachtsverandering van begin tot eind met haar volgers, zowel op YouTube als op Instagram. ‘Ik vroeg de verpleegkundige een foto te maken tussen mijn benen en ik dacht: wow’, vertelt ze in de video De waarheid over mijn geslachtsoperatie. ‘Ik had niet verwacht dat het er zo mooi uit zou zien.’ Na de geslachtsoperatie kwam de plastische chirurgie. Jessie neemt haar volgers mee naar elke borstvergroting, neuscorrectie, fillerbehandeling die ze ondergaat. In de video Borstvergroting Episode One zie je hoe een plastisch chirurg met een stift lijntjes zet op Jessies borsten. ‘Ze zijn ongelijk’, zegt hij, ‘maar met de prothese gaan we dat verbeteren.’ In Episode Two filmt Jessie van dichtbij hoe de hechtingen uit haar nieuwe borsten worden gehaald. In andere video’s laat Jessie zien hoe haar neuscorrectie in zijn werk gaat – ‘Hij heeft nu een curve, terwijl hij eerst heel recht was’ – en wat voor fillers ze allemaal gebruikt.

‘Zo gelukt mogelijk’

Al die cosmetische ingrepen horen bij Jessies eigen ontwikkeling richting perfectie, zegt ze. ‘Ik werk naar een ideaalbeeld toe. Een goal.’ Wat is dat goal? ‘Er zo gelukt mogelijk uit komen te zien.’

‘Zo gelukt mogelijk’ betekent dat er niets meer is waar Jessie ongelukkig van wordt als ze in de spiegel kijkt. Ondertussen lijkt dat moment steeds een stukje verder van haar verwijderd: er is altijd weer een nieuwe app waarmee je jezelf nog knapper kan maken, altijd weer een nieuwe plastische ingreep die iets kan oplossen waarvan je nog niet wist dat het een probleem was. En ja, Jessie weet ook wel dat imperfectie in principe bij het menselijke bestaan hoort. ‘Je hebt altijd van die mensen die zeggen: je moet je onzekerheid van binnen oplossen, in je hoofd, en niet van buiten.’ Maar Jessie zegt dan: waarom zou je? ‘Je kunt iets zo makkelijk laten veranderen.’ Drie weken geleden heeft ze haar tweede borstvergroting gehad – ze zit nu op cup E – en binnenkort gaat ze haar wenkbrauwbot vlakker laten maken.

Bij het streven naar haar ‘goal’ wordt Jessie absoluut beïnvloed door Instagram. ‘Instagram is de hel’, zegt ze. ‘Alles is daar perfect.’ Wie door Jessies Instagram scrollt ziet dat ze haar eigen foto’s – net als haar echte gezicht en lichaam – steeds meer is gaan bewerken. Steeds meer digitale glans op de jukbeenderen, een kin die steeds minder hoekig wordt, steeds vrouwelijker. Steeds meer kunstmatige witheid in de ogen, om ze te laten stralen. ‘Ik wil gewoon mooie foto’s posten’, zegt ze. ‘Mooie foto’s krijgen meer likes.’ En haar volgers weten dat ze bewerkt – Jessie neemt naast make-uptutorials ook FaceTune-tutorials op, waarin ze uitgebreid uitlegt hoe je je foto’s digitaal zo mooi mogelijk krijgt. ‘Eerst reageerden mensen op mijn Instagram-foto’s met Make-up on point!, als ze vonden dat mijn make-up er goed uitzag’, vertelt Jessie. ‘Nu zeggen ze: FaceTune on point!

Uiteindelijk wil Jessie met een bewerkte Instagram-foto naar een FFS-arts – een facial feminization surgeon – en vragen of hij haar er precies zo kan laten uitzien.

Terwijl Jessie zich zowel online als offline steeds meer perfectioneerde, groeide ze de afgelopen jaren uit tot een brand, een samenwerkingspartner voor merken, met andere woorden: een influencer. ‘Ik krijg make-up opgestuurd van Dior, en laatst zelfs van Jeffree Star’ – Jessies vroegere YouTube-held. ‘Dat was zo’n droom die uitkwam voor mij. Echt een vorm van erkenning.’ Natuurlijk, je kunt die make-up ook gewoon kopen in de winkel. ‘Maar het opgestuurd krijgen als pr-pakket, dat is een bevestiging van m’n identiteit’, zegt Jessie. ‘Ik val samen met mijn YouTube en Instagram. Dus als iemand met mij wil samenwerken, zie ik dat als een compliment.’ Je kunt nog zo perfect zijn op Instagram, maar als niemand je wil inzetten om een product te promoten – wat heb je er dan aan?

Diana Gabriels

Een belangrijke partner van Jessie is cosmetisch arts Diana Gabriels. In ruil voor online aandacht, krijgt Jessie van Gabriels gratis behandelingen: van de fillers tot de borstvergrotingen. Daar krijgt ze weleens kritiek op, zeker toen Jessie via Instagram een winactie deed waarbij haar volgers een lipfillerbehandeling konden winnen. ‘Toen hoorde ik van veel mensen dat ik geen goed voorbeeld ben’, zegt ze. ‘En nee, dat ben ik ook niet. Ik scheld in mijn video’s, en ik rook soms wiet op camera. Ik vind dat je jezelf moet kunnen veranderen als je dat wil.’ Jessie heeft lipfillers vanaf haar achttiende en is zelf op ‘de meest vreselijke plekken geweest’ omdat ze daar goedkoop werden aangeboden. ‘Ik wilde mijn volgers de kans geven het op een goede, professionele manier te laten doen, als ze het willen.’

Ja, Jessie krijgt vaak het verwijt dat ze haar jeugdige kijkers – sommigen zijn een jaar of acht, of zelfs nog jonger – verkeerde dingen laat zien. Maar ja, zegt Jessie dan, ‘het is niet mijn taak die kinderen op te voeden.’

Ook uit de transgendergemeenschap krijgt Jessie kritiek. Volgens sommigen maakt ze andere transpersonen onzeker door haar eindeloze streven naar het perfecte uiterlijk. ‘Dan hoor ik: niet iedereen kan al die operaties betalen, je laat een onrealistisch beeld zien van een geslachtsverandering.’ Jessie herkent dat gevoel wel. Toen zij op YouTube toekeek hoe Gregory Gorgeous zich liet veranderen in Gigi, dacht zij ook: al die fillers en operaties, die kan ik me nooit veroorloven. ‘Maar wat heb ik gedaan? Ik heb mijn reet eraf gewerkt om te zorgen dat ik al die ingrepen wel kan laten doen. In plaats van te lopen zeiken.’

Het halve uur live zit er inmiddels op. ‘Ik wil Rimmell enorm bedanken voor deze samenwerking’, zegt Jessie – haar mond inmiddels vol paarse en blauwe spikkels. ‘En vergeet niet ze te gaan volgen op hun kanalen. Ik vond het heel leuk om een half uurtje met jullie te kletsen, bedankt voor het kijken en volg me op YouTube en Instagram!’

Jessie knipt de softboxlamp uit en begint haar make-up op te ruimen. O, ze vergeet het bijna te zeggen, maar ze was heel blij met de foto’s die de Volkskrant gemaakt heeft. Ze laat ze zien op haar telefoon: Jessie die poseert bij haar auto, Jessie die haar hand uitsteekt naar de camera, als op een paparazzofoto. ‘Ze zijn veel minder lelijk dan ik had verwacht. Gewoon mooi eigenlijk.’

Dus misschien hoeven ze deze keer niet bewerkt te worden?

Jessie zoomt in op haar gezicht, kijkt kritisch en zegt: ‘O, jawel hoor. Tuurlijk wel.’

Beeld Ivo van der Bent bewerkt door Jessie
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden