Beeldvormers

Ineens was de roodharige vrouw een icoon, voor iedereen zichtbaar

Student Patsy Stevenson wordt gearresteerd tijdens de wake voor de vermoorde Sarah Everard in Londen. De foto werd fanatiek gedeeld op sociale media.  Beeld Hannah McKay / Reuters
Student Patsy Stevenson wordt gearresteerd tijdens de wake voor de vermoorde Sarah Everard in Londen. De foto werd fanatiek gedeeld op sociale media.Beeld Hannah McKay / Reuters

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: wake.

‘Je bent daar in de eerste plaats om te laten zien wat er om je heen gebeurt. In het begin ging het om de bloemen, de emoties. Daarna om het massale, de aantallen mensen die zich hadden verzameld; om de grootschaligheid ervan. Toen kwam de politie en ging het weer om het laten zien van hun aanwezigheid – de spanning steeg met hun komst. Je voelde de sfeer omslaan.’

Aan het woord is de Britse nieuwsfotograaf Hannah McKay op The Lily, een onlineplatform van The Washington Post. Ik probeerde haar de afgelopen week te bereiken, maar dat lukte niet. Dat begrijp ik nu: in het interview vertelt ze dat haar telefoon half ontplofte toen haar foto’s van de uit de hand gelopen wake voor de bruut vermoorde Sarah Everard de hele wereld over gingen.

‘Het hield niet op’, vertelt McKay. ‘Idioot om te zien hoe de sociale media een foto vleugels kunnen geven.’

Het gaat vooral om twee foto’s die McKay maakte tijdens de wake, die vorige zaterdag plaatsvond op Clapham Common in Londen. De ene foto stond afgelopen maandag in de Volkskrant: een schreeuwende vrouw die in het donker door mannelijke politieagenten in gele hesjes tegen de grond is gewerkt en wordt gearresteerd. De andere, met dezelfde vrouw, staat hierboven. Mede door deze fanatiek gedeelde beelden veranderde het tot dan toe redelijk lokaal gebleven, tragische nieuws – 33-jarige vrouw loopt ’s avonds naar huis in Zuid-Londen en wordt vermoord door een politieagent – in één nacht in een verhaal over geweld tegen vrouwen en vrouwenmoord wereldwijd.

De populariteit van de foto’s is verklaarbaar. Een ongewapende vrouw op de grond, haar protest (op de ene foto uitgesproken, op bovenstaande juist stil volhardend), het rode haar dat doet denken aan dat van de mythische Sirenen op prerafaëlitische schilderijen, de anonieme gele hesjes om haar heen als een hinderlijke halo, het contrast tussen licht en donker. Moet ik doorgaan?

Beeld uit een ingetogen fotoserie van de wake in Londen, voordat de sfeer omsloeg en grimmig werd.  Beeld Holly-Marie Cato / @h_cato
Beeld uit een ingetogen fotoserie van de wake in Londen, voordat de sfeer omsloeg en grimmig werd.Beeld Holly-Marie Cato / @h_cato

En al kwam ik ook andere indrukwekkende foto’s tegen van die avond – de ingetogen serie van Holly-Marie Cato, gemaakt voordat de sfeer omsloeg en de politie overging tot arresteren, vond ik bijvoorbeeld erg mooi – het is duidelijk dat McKay ‘wint’. Haar foto’s mogen dan de ‘droge’, journalistieke weergave zijn van wat er om haar heen gebeurde, ze zijn op hetzelfde moment zowel een voorbeeld ván als een aanklacht tégen buitenproportioneel geweld tegen vrouwen – of de fotograaf dat nu zo heeft bedoeld of niet.

Het zijn een soort visuele snelkookpannetjes. Kijk ernaar met in je achterhoofd het verschrikkelijke lot van Sarah Everard en je wordt witheet. Al kan die kwaadheid vervolgens, zoals eigenlijk alles in deze vermoeiend gepolariseerde tijd, verschillende kanten op gaan.

Het was interessant om te zien wat er gebeurde op de socialemediakanalen (dezelfde die de beelden zo massaal bleven rondpompen), nadat de foto’s hun symbolische vlucht hadden genomen en het intieme evenement ineens een mondiaal karakter had gekregen. Er waren mensen die de roodharige vrouw, student Patsy Stevenson, onmiddellijk op het schild hesen als voorvechter van internationale vrouwenrechten en haar een iconische status toedichtten. Er waren mensen die Stevenson nogal giftig neersabelden. Ze zou een ijdele ‘actrice’ zijn die de wake voor Sarah Everard had gekaapt voor haar eigen politieke agenda.

Fotograaf Hannah McKay sprak zich er op The Lily niet over uit. ‘Ik had deze overweldigende aandacht niet verwacht’, zei ze. ‘Ik liet alleen maar zien wat er voor mijn ogen gebeurde en dat is erg groot geworden.’

Wat zou ze verder ook moeten zeggen? Toen zij haar foto’s de wereld instuurde, waren ze ineens van iedereen. Ik hoop alleen wel dat iemand zich nog heeft bekommerd om de veiligheid van Patsy Stevenson, die plotseling voor iedereen zichtbaar werd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden